PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2018.252257.1672 علمی-پژوهشی اثر مستقیم موافقت‌نامه‌های بین‌المللی در حقوق اتحادیۀ اروپا اثر مستقیم موافقت‌نامه‌های بین‌المللی در حقوق اتحادیه اروپا کدخدایی عباسعلی استاد، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران احدی کرنق علی دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 21 03 2021 51 1 1 16 09 02 2018 14 07 2018 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_76026.html

اصل اثر مستقیم قوانین اتحادیة اروپا در حقوق داخلی دولت‌های عضو توسط آرایی چون ون جندلوس و کاستا در رویة دیوان دادگستری اتحادیۀ اروپایی نهادینه شد. این اصل که به‌صورت اجرای قوانین اتحادیه در حقوق داخلی کشورهای عضو و امکان استناد به آنها در دادگاه‌های کشورهای عضو اتحادیه بروز کرد، به موافقت‌نامه‌های بین‌المللی نیز تسری پیدا کرده است؛ به این معنا که مفاد موافقت‌نامه‌های بین‌المللی که اتحادیۀ اروپایی منعقد می‌کند، در حقوق داخلی کشورهای عضو قابل استناد است. البته برای اینکه موافقت‌نامه‌های بین‌المللی واجد اثر مستقیم در حقوق اتحادیة اروپا شوند، مستلزم شروطی است. ابتدا اتحادیة اروپا باید به آن موافقت‌نامه ملتزم و متعهد باشد و سازمان طبق صلاحیت‌های تفویض‌شده در معاهدات مؤسس آن موافقت‌نامه را منعقد کرده باشد؛ در آن موافقت‌نامه مستقیماً برای افراد حقوقی در نظر گرفته شده باشد. عبارات موافقت‌نامه در اعطای آن حق دقیق و بی‌قیدوشرط باشد؛ قواعد موافقت‌نامه با قواعد اولیه و حقوق بنیادین اتحادیه در تعارض نباشد؛ آن موافقت‌نامه دیوان دادگستری اروپایی را از صلاحیت بررسی اثر مستقیم خود منع نکرده باشد و در نهایت اثر مستقیم با هدف و موضوع موافقت‌نامه در تعارض نباشد.

 اتحادیۀ اروپایی اثر مستقیم رأی ون جند لوس حقوق افراد کاستا علیه انل موافقت‌نامة بین‌المللی 1. Casolari, Federico, (2017), Acknowledgment of Direct effect of EU International agreement: Does Legal equality still matter?, In, Serena Rossi, Lucia; Casolari, Federico,(eds), The Principle of Equality in EU Law, Springer,  Claes, Monica, The primacy of EU law in Euoropean and national law, In, Arnull,  Anthony; Chalmers, Damian,(eds) the Oxford handbook European Union Law, 2015. 2. Craig, Paul; Grainne, Burca de. (2011). EU Law: Text, Cases, and Materials (5th ed.). NewYork, NY: Oxford University Press. 3.  Kaczorowska, Alina, (2013), European Union Law, Routledge-Cavendish. 4. Ziegler, Katja S., (2016), The Relationship between EU Law and International Law, In, Dennis, Patterson; Södersten, Anna(eds), A Companion to  European Union Law  and  International Law, Wiley Blackwell. B) Articles 5. Ahlborn, Christiane, (2011), “The Rules of International Organizations and the Law of International Responsibility”, Amsterdam Center for International Law(ACIL). 6. Gilber, Eleanor, (2017), “supremacy and direct effect: necessary measures?”, North east law review, Rev. 11. 7. Robin-Olivier, Sophie, (2014) “The evolution of  direct effect in the EU: Stocktaking, problems, projections”, Oxford University Press and New York University School of  Law, Vol. 12 No. 1, pp. 165–188. 8. ECJ Judgment , Case. 12/86, Demirel v Stadt Schwäbisch Gmünd, 1987. 9. ECJ judgment,  Case 6/64, Flaminio Costa v. ENEL (Ente Nazionale Energia Elettrica (National Electricity   Board) formerly the Edison Volta undertaking. 10. ECJ Judgment,  Case C-286/90, Poulsen v. Diva Navigation,1992. 11. ECJ Judgment, Case 104/81, Hauptzollamt Mainz V. C. A. Kupferberg & CIE. KG A. A., Mainz, 26/10/1982. 12. ECJ Judgment, Case 181/73, Haegeman v Belgium, 1974. 13. ECJ Judgment, Case 294/83, Parti écologiste “Les Verts” v. European Parliament, Judgment of 23 April 1986. 14. ECJ Judgment, Case C 464/14, SECIL- Companhia Geral de Cal e Cimento SA v.Fazenda Pública, 24 November 2016. 15. ECJ Judgment, Case C-308/06, International Association of Independent Tanker Owners (Intertanko), International Association of Dry Cargo Shipowners (Intercargo), Greek Shipping Co-operation Committee, Lloyd’s Register, International Salvage Union, v.  Secretary of State for Transport, 3 June 2008. 16. ECJ Judgment, Case C-366/10, Air Transport Association of America, American Airlines Inc., Continental Airlines Inc., United Airlines Inc. v Secretary of State for Energy and Climate Change, 21 December 2011. 17. ECJ Judgment, Case-26/62, NV Algemene Transport- en Expeditie Onderneming van Gend & Loos v Netherlands Inland Revenue Administration ,1963. 18. ECJ Judgment, Joined Cases 60 and 61/84, Cinéthèque v Fédération nationale des cinémas franç case, 11 July 1985. 19. ECJ Judgement,Joined Cases C-402/05 P and C-415/ 05 P, Yassin Abdullah Kadi and Al Barakaat International Foundation v. Council of the European Union and Commission of the European Communities, 2005. D) Documents 20. Treaty on European Union, signed on 13 December 2007. 21. Treaty on the Functioning of the European Union, signed on 13 December 2007. 22. The International Convention for the Prevention of Pollution from Ships,  signed in London on 2 November 1973, as supplemented by the Protocol of 17 February 1978. 23. Declarations annexed to the Final Act of the Intergovernmental Conference which adopted the Treaty of Lisbon, signed on 13 December 2007 - A. Declarations Concerning Provisions of the Treaties - 17. Declaration concerning primacy , 12008E/AFI/DCL/17, Official Journal 115 , 09/05/2008 P. 0344 – 0344, . E) Website 24. https://eur-lex.europa.eu/legal content/EN/TXT/?uri=Celex%3A12008E%2FAFI %2FDCL%2F17 25. https://writepass.com/journal/2017/01/with-reference-to-the-case-law-on-direct-effect-critically-discuss-the-extent-to-which-this-concept-direct-effect-is-an-effective-means-of-protecting-an-individuals-european-union-law-righ/_||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2020.300986.2389 علمی-پژوهشی طرح تطبیقی الگوی استخدام عمومی در حقوق اداری ایران طرح تطبیقی الگوی سه بعدی ورود به خدمت عمومی در حقوق اداری ایران رضائی مرتضی دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران گرجی ازندریانی علی اکبر دانشیار، گروه حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 21 03 2021 51 1 17 38 14 04 2020 21 06 2020 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_77199.html

در روند اصلاحات نظام استخدامی کشور از یک طرف می‌بایست از مطالعات تطبیقی و تجارب اندوختۀ سایر کشورهای پیشرو بهره‌برداری کرد و از سوی دیگر، با عطف توجه به ظرفیت‌ها و موقعیت‌های داخل کشور، نیل به الگوی مطلوب و بومی استخدام عمومی را وجهۀ همت خود گمارد. نیل به این مهم به‌طور کلی در سه سطح منقش می‌گردد؛ نخست، تعیین هدف و رویکردی که در پی انتظام نظام مزبور متصور و مورد انتظار است و آن را می‌توان در «کارامدی اقتصادی و عدالت استخدامی» مزین و متبلور ساخت؛ دوم، بنای مبنای مزبور و طرح پیکره نظام استخدامی بوده و سوم تضمین بهینۀ حقوق استخدامی از طریق تمهید مقرراتی درخور از خلال سازوکارهای اداری و قضایی است. مباحث حاضر را می‌توان دریچه‌ای در سطح دوم دانست که اغلب اساس و شالودۀ نظام ورود به خدمت را نضج می‌دهد. در این صورت، سامان و ترسیم ساختار مزبور در گرو تبیین مؤلفه‌های سه‌گانۀ نهاد، نظام و نوع استخدام است که تحت عنوانِ ابتکاری «الگوی سه‌بعدی» طرح و ارائه می‌شود. همان‌گونه‌که در این متن به فرصت نگریستن نیز خواهد رسید، وجوه مذکور در امتزاج و پیوندی سه‌سویه با هم قرار دارند. از طرفی نظریه‌های حول محور الگوی مزبور را می‌توان متکفل ضبط‌ و ربط بخشی از کارکردهای مربوط به مدیریت اقتصادی منابع انسانی و امر استخدام در سازمان‌های عمومی کشور نیز دانست.

 حقوق اداری عدالت استخدامی کارامدی اقتصادی مدیریت دولتی نوین ورود به خدمت عمومی 1. فارسی الف) کتاب‌ها 1. رسولی، رضا (1391)، مدیریت منابع انسانی، چ سوم، تهران: دانشگاه پیام نور. 2. نیلی، مسعود (1395)، اقتصاد و عدالت اجتماعی، چ چهارم، تهران: نشر نی. 3. هندی، چارلز (1395)، عصر سنت‌گریزی؛ مدیریت و سازمان در قرن 21، ترجمۀ عباس مخبر، چ پنجم، تهران: طرح نو. ب) مقالات 4. حیدرپور، علی (1396)، «تطبیق استراتژی‌های مدیریت منابع انسانی با مشاغل سازمانی»، مجلۀ مطالعات مدیریت و حسابداری، ش 2، ص 55- 44. 5. رستمی، ولی (1389)، «نقد و بررسی حقوقی ورود به خدمت و استخدام در قانون مدیریت خدمات کشوری»، پژوهش‌نامۀ انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، ش 2، ص 48- 17. 6. رستمی، ولی؛ اصغری، سمیرا (1394)، «مراجع صالح جهت رسیدگی به شکایات استخدامی در نظام حقوقی ایران»، فصلنامۀ پژوهش حقوق عمومی، ش 48، ص 46- 27. 7. رنجبر، احمد (1398)، «سنت و تغییر در نظام‌های خدمت کشوری غربی»، فصلنامۀ حقوق اداری، ش 18، ص 120- 99. 8. سیدنقوی، میرعلی (1385)، «تفسیر تئوری اقتصادی در حوزۀ مدیریت منابع انسانی»، مجلۀ مجلس و پژوهش، ش 53، ص 116- 105. 9. غمامی، سید محمدمهدی؛ حسینی، سیدحسن (1397)، «شایسته‌گزینی در نظام حقوق استخدامی ایران و آمریکا»، فصلنامۀ حقوق اداری، ش 15، ص 102- 75. 10. فرهی، علی و دیگران، محمد (1397)، «ارائه الگوی مسیر پیشرفت شغلی»، فصلنامۀ پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، دانشگاه امام حسین(ع)، ش 4، ص 138- 111. 11. مالکی، محمدرضا و دیگران (1393)، «قانون مدیریت خدمات کشوری؛ اصول، مبانی و راهبردهای پیشنهادی»، فصلنامۀ مجلس و راهبرد، ش79، ص 185- 222. 12. محمدنژاد، حیدر (1397)، «خصوصی‌سازی خدمات عمومی در نظام حقوق اقتصادی ایران، فرانسه و انگلستان»، فصلنامۀ حقوق اداری، ش 17، ص 101- 75. 13. نجارزاده هنجنی، مجید (1398)، «تحولات الگوهای مدیریتی خدمات عمومی؛ از خدمات عمومی کلاسیک تا خدمات عمومی نوین»، فصلنامۀ حقوق اداری، ش 19، ص 288- 265. 14. نجابت‌خواه، مرتضی؛ فقیه لاریحانی، فرهنگ (1395)، «تأملی در صلاحیت دیوان عدالت اداری در رسیدگی به دعاوی ناشی از قراردادهای استخدامی»، فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، ش 2، ص 246- 231. 15. واعظی، مجتبی (1394)، «معیار عمل حاکمیت در حقوق اداری ایران»، مجلۀ مطالعات حقوقی، ش 2، ص 220- 199. 2. انگلیسی 1. Goldfinch, S. & Wallis, J. (2009), International Handbook of Public Management Reform, Edward Elgar Publishing Limited. 2. Grindle, M. (2010), Constructing, Deconstructing and Reconstructing Career Civil Service System in Latin America, Faculty research working paper series, Harvard Kennedy School. 3. Handi, Charles (2015), The Age of Apostasy; Management and organization in the 21st century, Translated by Abbas Mokhber, Tehran, Tarh-e No Publications, fifth edition (In Persian). 4. Hernandez, I. (2010), Public Employment in European Union Member States, Published by the Ministry of the Presidency, Technical Secretariat-General, First edition, Madrid. 5. Nili, Massoud (2016), Economics and Social Justice, Tehran, Ney Publishing, Fourth Edition. 6. OECD (2009), Central government recruitment systems, in Government at a Glance 2009, OECD Publishing. 7. Rasouli, Reza (2012), Human Resources Management, Tehran, Payame Noor University Press, Third Edition (In Persian). 8. Turpin, C. & Tomkins, A. (2012), British Government and the Constitution, Seventh Edition, Cambrdge University Press. 9. Verhoest, K. (2017), Agencification in Europe, The Palgrave Handbook of Public Administration and Management in Europe, Basingstoke. B) Articles 10. Ahmadi, H. .Dorjani, H. & Raisi, R (2015), “A Comparative Study of Meritocracy System in Iran, Britain and the US”, Journal of Applied Environmental and Biological Sciences, Vol. 5, pp.536-544 (In Persian). 11. Boto, J. M. (2014), “Some Observations on Public Employment in Europe”, European Labour Law Journal, vol. 5, pp. 255-273. 12. Brinkerhoff, D. (2015), “Public Sector Management Reform in Developing Countries: Perspectives beyond NPM Orthodoxy”, Public Administration and Development, Vol. 35, pp. 222-237. 13. Caner, A. & Okten, C. (2010), “Risk and Career Choice: Evidence from Turkey”, Economics of Edecation Reviwe, vol. 29, pp.1060-1075. 14. Cardona, F. (2006), “Recruitment in civil service systems of EU members and in some candidate states”, Seminar on Civil Service Recruitment Procedures, Vilnius, 21-22 March 2006, pp.1-21. 15. Chung, H. & Tijdens, K. (2013), “Working time components and working time regimes in Europe: using company-level data across 21 countries”, International Journal of Human Resource Management, Vol. 24, pp. 1418-1434. 16. Dedecca, C. S. (2014), “Employment policy implementation mechanisms in Brazil”, Employment Policy Department, ILO, Employment working paper, No. 154, pp.1-50. 17. Denhardt, R. B. & Denhardt, J. V. (2000), “The New Public Service: Serving Rather Than Steering”, Journal of Public Administration Review, Vol. 60, No. 6, pp. 549-559. 18. Farahi, Ali & et.al (2015), “Designing a Model for Career Progression Pathway”, Journal of Reaserch Human Resource Management, Imam Hossein University, No. 4, 111-138 (In Persian). 19. Friday, F. & Kehinde, D. (2014), “Agencification of Public Service Delivery in Developing Societies: Experiences of Pakistan and Tanzania Agency Models”, Africa’s Public Service Delivery and Performance Review, Vol. 2, No. 3, pp.106-121. 20. Ghomami, S. M. Mehdi & Hosseini, S. Hassan (2018), “Competence in the employment law system of Iran and the United States”, Quarterly Journal of Administrative Law, No. 15, 75-102 (In Persian). 21. Gözgör, G. & Bilgin, M. (2019), “Public Employment Decline in Developing Countries in the 21st Century: The Role of Globalization”, GLO Discussion Paper, No. 326, pp. 1-21. 22. Haidarpour, Ali (2017), “Implementing Human Resource Management Strategies with Organizational Jobs”, Journal of Management and Accounting Studies, No. 2, 44-55 (In Persian). 23. Kawaguchi, D. & Ueno, Y. (2013), “Declining Long-term Employment in Japan”, Journal of the Japanese and International Economies, Vol. 28, pp. 19-36. 24. Kim, J. & Lee, H. (2014), “A means of reducing corruption Greater openness in public service recruitment system”, Paper presented at the KDI Policy Forum, Vol. 258, pp.1-19. 25. Kuperus, H. & Rode, A. (2008), “Top public managers in Europe: management and working conditions of the senior civil servants in the European Union member states”, pp.1-123. 26. Levine, M. J. & Montcalmo, A. J. (2015), “The Equal Employment Opportunity Commission: Progress, Problems, Prospects”, Labor Law Journal, Vol. 22, pp.72-97. 27. Maleki, M. Reza et.al (2014), “Civil Service Management Law; Proposed Principles, Foundations and Strategies”, Parliament and Strategy Quarterly, No. 79, 185-222 (In Persian). 28. Mohammadnejad, Haidar (2018), “Privatization of Public Services in the Economic Law System of Iran, France and England”, Administrative Law Quarterly, No. 17, 75-110 (In Persian). 29. Najabatkhah, Morteza & Faqih L., Farhang (2016), “Reflections on the Jurisdiction of the Court of Administrative Justice in dealing with claims arising from employment contracts”, Public Law Studies Quarterly, No. 2, 231-246 (In Persian). 30. Najarzadeh H., Majid (2019), “Developments in Public Service Management Patterns; From Classical Public Services to New Public Services“, Administrative Law Quarterly, No. 19, 265-288 (In Persian). 31. Nordau, O. (2004), “Contribution to an economic theory of human resource management”, Human Resource Management Review, Vol. 14, pp.383-393. 32. Overman, S. & Van Thiel, S. (2016), “Agencification and Public Sector Performance: A systematic comparison in 20 countries”, Public Management Review, Vol. 18, pp.611-635. 33. Pratama, A. (2017), “Agencification in Asia: Lessons from Thailand, Hong Kong and Pakistan”, Jurnal Kebijakan dan Administrasi Publik, Vol. 21, pp.40-54. 34. Ranjbar, Ahmad (2019), “Tradition and Change in Western Civil Service Systems”, Administrative Law Quarterly, No. 18, 99-120 (In Persian). 35. Reichard, C. (2010), “Inertia of education and recruitment in the German civil service”, Paper presented at the EGPA conference, pp.1-18. 36. Rexed, K. (2007), “The Pros and Cons of Career and Position based System”, available at: https://slideplayer.com/slide/8486714, visited on 10/26/2019. 37. Rostami, Vali & Asghari, Samira (2015), “Competent Authorities to Handle Employment Complaints in the Iranian Legal System", Quarterly Journal of Public Law Research, No. 48, p. 27- 46 (In Persian). 38. Rostami, Vali (2010), “Legal Critique of Entry into Service and Employment in the Civil Service Management Law”, Critical Research Journal of Humanities Texts and Programs, No. 2, 17-48 (In Persian). 39. Sarker, A. (2015), “Public Management in Developing Countries: Trend in Contemporary Reforms and their Implications”, Department of Management Marketing and Public Administration College of Business Administration, Working Paper Series in Business Studies, Vol. 1, pp.165-184. 40. Seyed Naghavi, M. Ali (2006), “Interpretation of economic theory in the field of human resource management”, Journal of Parliament and Research, No. 53, 105-116 (In Persian). 41. Stoleroff, A. (2013), “Employment relations and unions in public administration in Portugal and Spain: From reform to austerity”, European Journal of Industrial Relations, Vol. 19, pp.309-323. 42. Vaezi, Mojtaba (2015), “Criteria for the practice of governance in Iranian administrative law”, Journal of Legal Studies, No. 2, 199-220 (In Persian). 43. Walter, S. (2010), “Globalization and the Welfare State: Testing the Microfoundations of the Compensation Hypothesis”, International Studies Quarterly, Vol. 54, No. 2, pp.403-426.  _||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2018.260917.1774 علمی-پژوهشی دسترسی به خدمات توانبخشی: حقی در شمار حقوق بشر دسترسی به خدمات توانبخشی : حقی در شمار حقوق بشر رنجبریان امیرحسین دانشیار، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران سرگران ناصر دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 21 03 2021 51 1 39 59 26 06 2018 22 12 2018 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_78134.html

آسیب‌های مختلف جسمی، روانی و اجتماعی بنا به علل گوناگون می‌تواند مردمان در معرض آن را با چالشی بیش از تهدید سلامتی مواجه سازد. چالشی که به‌رغم درمان‌های اولیه و اقدامات پزشکی ممکن است همچنان زمینه‌های بازگشت فرد به جامعه را فراهم نسازد و نیاز به مجموعه اقداماتی به‌منظور بازگشت به زندگی عادی وجود داشته باشد. موضوعی که از آن با نام توانبخشی یاد می‌کنند که در چارچوب علوم توانبخشی پیوند نزدیکی با معلولیت یافته است. به‌رغم پیشرفت‌های علم توانبخشی در چند دهة اخیر، از منظر حقوقی و به‌ویژه رویکرد حقوق بشری شاهد خلأهای قانونی در خصوص مقولة توانبخشی هستیم. ازاین‌رو، مقالة پیش‌رو با هدف تبیین نگاه حقوق بشری به توانبخشی، با درنظر گرفتن این فرضیه که دسترسی به خدمات توانبخشی یک حق بشری است، با نگاهی توصیفی- تحلیلی به این پرسش اصلی که آیا دسترسی به خدمات توانبخشی را می‌توان به‌عنوان یک حق بشری مستقل شناسایی کرد؟ پاسخ گفته است که دسترسی به خدمات توانبخشی حقی در شمار حقوق بشر است.

 توانبخشی اجتماعی توانبخشی حرفه‌ای حقوق بشر توانبخشی پزشکی دسترسی به خدمات توانبخشی معلولیت 1. فارسی الف) کتاب‌ها 1. اسلامی تبار، شهریار (1395)، مبانی حقوق سلامت، تهران: مجد. 2. زرین کفشیان، غلامرضا (1395)، ناتوان شدگان، تهران: سپهر اندیشه. 3. فلاحتی، فرحناز؛ سروش، محمدرضا؛ خاطری؛ شهریار (1389)، «تأثیر صدمات ناشی از انفجار مین و مهمات عمل نکرده بر کیفیت زندگی قربانیان»، گزارش طرح تحقیقاتی، پژوهشکدة مهندسی و علوم پزشکی جانبازان با حمایت مالی کمیتة بین‌المللی صلیب سرخ. 4. کریمی، درمنی (1382)، حمیدرضا، توانبخشی گروه‌های خاص با تأکید بر خدمات مددکاری اجتماعی، اتهران: گستره. 5. کمالی، محمد و دیگران (1394)، مدیریت توانبخشی از تئوری تا عمل، انتشارات رویان پژوه، چ اول. 6. مور، آلن؛ کورنپلت، سارا (2012)، پیشبرد حقوق افراد معلول: گفت و شنود ایران و آمریکا دربارة حقوق، سیاست و دادخواهی، استیمسون سنتر. 7. نباتی، نگار (1389)، حمایت از اشخاص دارای معلولیت در نظام بین‌المللی حقوق بشر، تهران: مؤسسة مطالعات حقوقی و پژوهش‌های شهر دانش. 8. نودهی مقدم، افسون (1385)، مبانی توانبخشی، چ دوم، انتشارات دانشگاه علوم بهزیستی. 9. ورنر دیوید و همکاران (1381)، امداد به معلولین، ترجمة ایرج دیهیمی، مازیار. ب) مقالات 10. شهبازی، آرامش (1395)، «لزوم رعایت حریم خصوصی- درمانی قربانیان کاربرد سلاح‌های شیمیایی جنگ عراق علیه ایران»، فصلنامة مطالعات حقوق عمومی، دورة ۴۶، ش ۲. 11. مرادزاده، حسن (1389)، «قانون مدنی و اصل مسئولیت مدنی بیماران ذهنی»، فصلنامة حقوق دانشگاه تهران، دورة ۴۰، ش ۳. 2. انگلیسی 1. Casey (2014), The principles and practice of rehabilitation psychiatry Weapons under International Human Rights Law, Cambridge University Press. 2. Della Fina, Valentina and Others (2017), The United Nations Convention on the Rights of Persons with Disabilities- A Commentary, Springer International. 3. Falahati, Farahnaz; Soroush, Mohammadreza and Khateri, Shahriyar (2010), "The Impact of Mine and Ammunition Explosions on the Quality of the Life of Victims", Research Project Report, Institute of Engineering and Medical Sciences of Veterans with the financial support of the International Committee of the Red Cross (In Persian). 4. Glenn, Roberts (2016), Enabling Recovery: The Principles and Practice of Rehabilitation Psychiatry, RCPsych Publication. 5. Islami tabar Shahriyar (2016), Basics of Health Law, Majd Publications, first edition (In Persian). 6. Joel A.; DeLisa M.D., M.S. (2005), Physical Medicine and Rehabilitation Principles and Practice, 4th Edition, Lippincott Williams & Wilkins Philadelphia. 7. Kamali Mohammad et al. (2015), Rehabilitation Management from Theory to Practice, Royan Pajooh Publications, First Edition (In Persian). 8. Karimi Darmani, Hamidreza (2003), Rehabilitation of special groups with emphasis on social work services, Gostareh Publications, first edition (In Persian). 9. Lawson, Anna (2008), Disability and equality of Law in Britain, Hart publishing. 10. Marianne, Schulze (2010), Handbook on the Rights of Persons with Disabilities, Handicap International. 11. Moore Allen, Sarah Cornplet (2012), Advancing the Rights of Persons with Disabilities: The Iran-US Dialogue on Rights, Politics, and Lawsuits, Stimson Center Publications (In Persian). 12. Nabati Negar (2010), Supporting Persons with Disabilities in the International Human Rights System, Tehran, Shahr-e-Danesh Institute for Legal Studies and Research (In Persian). 13. Nodehi Moghaddam Afsoon (2006), Basics of Rehabilitation, University of Social Welfare Sciences Publications, Second Edition (In Persian). 14. Nowak, M., & McArthur, E., (2008), The United Nations Convention Against Torture: A Commentary, Oxford, Oxford University Press. 15. Parton, Len (1999), Disability Human Rights and Education, open university press. 16. Roger, Blanpain (2008), European labor law, 11th revised edition, Kluwer Law International. 17. Sandoval, Villalba Clara (2009), Rehabilitation As A Form Of Reparation Under International Law, Vauxhall Walk London. 18. Shakespeare, T. (2006). Disability Rights and Wrongs. London, Routledge. 19. Shelton D. (2005), Remedies in International Human Rights, Oxford, Oxford University Press. 20. Werner David et al. (2002), Relief for the Disabled, translated by Iraj Deihimi, Maziar Publications, first edition, 2002 (In Persian). 21. Zarrin Kafshian Gholamreza (2016), The Disabled, Sepehr Andisheh Publications, First Edition (In Persian). B) Articles 22. Lawson, Anna (2005), “the EU rights based approach to disability: strategies for shaping and inclusive society”, International Journal of discrimination and the law, Vol 6. 23. Moradzadeh Hassan (2010), "Liability of mental disabled in Iranian civil code", Tehran University Law Quarterly, Volume 40, Number 3 (In Persian). 24. Shahbazi Aramesh (2016), " Medical privacy of the victims of the use of chemical weapons in Iran-Iraq war", Public Law Studies Quarterly, Volume 46, Number 2 (In Persian). C) Documents 25. Convention C159 - Vocational Rehabilitation and Employment (Disabled Persons) Convention, 1983 (No. 159). 26.Fact Sheet No. 323, World Health Organization Health and Human Rights, 2012. 27. General Comment No: 1 (2014), Art 12: Equal Recognition Before the Law, Committee on the Rights of Persons With Disability Eleventh Session 31-march 11 April 2014. 28. General Comment No: 2 (2014), Art 9: Accessibility, Committee on the Rights of Persons With Disability Eleventh Session 31-march 11 April 2014. 29. General comment No. 4 (2016), on the right to inclusive, Committee on the Rights of Persons with Disabilities. 30. General comment No. 5 (2017), on living independently and being included in the community, Committee on the Rights of Persons with Disabilities. 31. General Comment No. 14: The Right to the Highest Attainable Standard of Health (Art. 12) Adopted at the Twenty-second Session of the Committee on Economic, Social and Cultural Rights, on 11 August 2000 (Contained in Document E/C.12/2000/4) 32. Res.UN/SC/2365/2017. 33. http://www.who.int/disabilities/world_report/2011/report/en/ 34. http://www.saminrc.com/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1/ 35. http://meybodema.ir/?p=8554 36. http://www.who.int/rehabilitation/en/ 37. https://www.lifegate.com/people/lifestyle/kintsugi 38. https://www.federalregister.gov/documents/2013/08/01/2013-18552/change-in-terminology-mental-retardation-to-intellectual-disability 39. http://nwadacenter.org/factsheet/disability-language-and-etiquette -medical-facilities 40. http://sudcc.syr.edu/LanguageGuide/index.html#faq-6_||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2020.292766.2244 علمی-پژوهشی مرجع صالح در نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی نظام، وحدت یا تعدد؟ مرجع صالح در نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی نظام، وحدت یا تعدد؟ طحان نظیف هادی استادیار، گروه حقوق عمومی و بین‌الملل، دانشکده معارف اسلامی و حقوق، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران بکشلو رضا دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشکده معارف اسلامی و حقوق، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران 21 03 2021 51 1 61 79 22 11 2019 21 06 2020 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_78483.html

با توجه به ماهیت هنجاری نهاد سیاست‌های کلی نظام، تردیدی در ضرورت وجود نظارت مؤثر و کارامد بر اجرای این سیاست‌ها وجود ندارد. اگرچه در مورد کیفیت این نظارت و ضمانت اجرای آن اختلافاتی میان حقوقدانان بروز یافته است، به‌نظر می‌رسد یکی از اقتضائات شأن هنجاری سیاست‌های کلی نظام لزوم پذیرش ضمانت اجرای حقوقی و قانونی برای تحقق این سیاست‌ها در سطوح مختلف نظام حقوقی ایران خواهد بود. از طرفی بند 2 اصل 110 قانون اساسی به صلاحیت رهبری در امر نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی تصریح کرده است. ازاین‌رو این سؤال مطرح شده که در نظام حقوقی ایران صلاحیت نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی نظام به چه مراجعی واگذار شده است؟ در این پژوهش تلاش شده با روش توصیفی-تحلیلی پاسخ روشنی به پرسش مذکور داده شود و در نهایت با تحلیل ارادۀ مقنن اساسی در این زمینه، فرضیۀ پژوهش که شناسایی صلاحیت همزمان برای رهبری و سایر مراجع نظارتی است، تأیید و چنین تبیین شده است که اگر مرجعی صلاحیت ذاتی نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی نظام را داشته باشد، می‌تواند و باید در حیطۀ صلاحیتی خود به اعمال این نظارت بپردازد و صلاحیت رهبری محدودیتی در این زمینه ایجاد نخواهد کرد.

 سیاست‌های کلی نظام مرجع صالح در نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی هیأت عالی نظارت بر حسن اجرای سیاست‌های کلی نظام 1. فارسی الف) کتاب‌ها 1. رضایی‌زاده، محمدجواد؛ اکبری، احسان (1396)، درآمدی بر ابعاد حقوقی سیاست‌های کلی نظام اداری، چ اول، تهران:‌ مجد. 2. طحان‌نظیف، هادی (1398)، شرح مبسوط بند «2»‌ اصل 110 قانون اساسی، چ اول، تهران: پژوهشکدۀ شورای نگهبان. 3. مجمع تشخیص مصلحت نظام (1397)، جایگاه و صلاحیت‌های هیأت عالی نظارت بر حسن اجرای سیاست‌های کلی نظام در نظام حقوقی ایران، چ اول، تهران: کمیسیون مشترک دبیرخانۀ مجمع تشخیص مصلحت نظام با همکاری پژوهشکدۀ شورای نگهبان. 4. مهرپور، حسین (1391)، مختصر حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، چ سوم، تهران: دادگستر. ب) مقالات 5. ارسطا، محمدجواد؛ امیرارجمند، اردشیر؛ زارعی، محمدحسین؛ مهرپور، حسین؛‌ هاشمی، محمد (1380)، «جایگاه حقوقی سیاست‌های کلی نظام»، راهبرد، ش 20، ص 405 - 375. 6. اسماعیلی، محسن؛ منصوریان، مصطفی (1391)، «درآمدی بر نقش مجلس شورای اسلامی در حسن اجرای سیاست­های کلی نظام»، دانش حقوق عمومی، ش 2، ص 22 – 1. 7. انصاری، مجید (1385)، «جایگاه سیاست‌های کلی در نظام قانونگذاری در ایران»، همایش یکصدمین سال قانونگذاری (مجموعه مقالات)، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، ص 195-181. 8. بهادری جهرمی، محمد؛ درویشوند، ابوالفضل؛ جواهری، محمد؛ بهادری، علی؛ علم‌الهدی، سید حجت‌اله؛ راجی،‌ سید محمدهادی (1389)، «بررسی ماهیت و حدود نظارت بر حسن اجرای سیاست‌های کلی نظام (ویرایش دوم)»، مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی، شمارۀ مسلسل: 1-8982. 9. درویش متولی، میثم (1393)، «آشنایی با جایگاه و صلاحیت‌های شورای نگهبان؛ نظارت شورای نگهبان بر مصوبات مجلس شورای اسلامی اساس اسناد بالادستی»، پژوهشکدۀ شورای نگهبان، شمارۀ مسلسل: 13930150. 10. عمید زنجانی، عباسعلی (1390)، (مصاحبه) «سیاست‌های کلی نظام»، کیهان فرهنگی، ص 17-14. 11. مرادخانی، فردین (1389)، «مباحثی پیرامون مفهوم، جایگاه و اجرای سیاست‌های کلی نظام و نظارت بر آن»، فصلنامۀاطلا‌‌ع‌رسانیحقوقی، ش 27، ص 145-121. 12. موسی‌زاده، ابراهیم (1387)، «تأملی در مفهوم، ماهیت و جایگاه حقوقی سیاست‌های کلی نظام»، فقه و حقوق، ش 17، ص 178 – 151. ج) پایان‌نامه‌ها 13. جهانی،‌ قاسم (1386)، جایگاه سیاست‌های کلی نظام در جمهوری اسلامی ایران، پایان­نامۀ کارشناسی ارشد حقوق عمومی دانشگاه علامه طباطبایی (ره). 14. حاجی‌علی‌خمسه، مرتضی (1397)، الگوی مطلوب نظام حقوقی حاکم بر سیاست‌های کلی نظام در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، رسالۀ دکتری، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه تهران. 15. گودرزی، احمد (1394)، ضمانت اجرای سیاست‌های کلی نظام در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد حقوق عمومی، دانشگاه قم. 2. انگلیسی 1. Expediency Discernment Council (2018), Position and Competencies of the High council for Supervising the Implementation of General Policies in the Iranian Legal System, Tehran: Joint Commission Secretariat of the Expediency Discernment Council in collaboration with the Guardian Council Research Institute (In Persian). 2. Mehrpour, Hossein (2012), Summary of the Constitutional Rights of the Islamic Republic of Iran, Tehran: Justice Publishing (In Persian). 3. Rezaeizade MohammadJavad, Akbari E, (2017) An Introduction to the Legal Dimensions of General Policies of the Administrative System, Tehran: Majd publication (In Persian). 4. Tahannazif, Hadi (2019), detailed description of clause 2  Article 110 of the Constitution, Tehran: Guardian Council Research Institute (In Persian). B) Articles 5. Amid Zanjani, AbbasAli (2011), (interview) “General Policies of the regime”, Kayhan Farhangi Magazine, pp. 14-17 (In Persian). 6. Ansari, Majid (2006), “The place of general policies in the legislative system in Iran, Conference on the 100th year of legislation (collection of articles)”, Research Center of the Islamic Consultative Assembly, pp. 195-181 (In Persian). 7. Bahadori Jahromi, Mohammad, Darvishvand,  Abolfazl, Javaheri Mohammad, Bahadori, Ali, Alam al-Huda, Hojjatallh, Raji, MohammadHadi (2010) “A Study of the Quiddity and Limits of Supervising Implementation of the General Policies of the Regime (Second Edition)”, Research Center of the Islamic Consultative Assembly, Serial Number: 8982-1 (In Persian). 8. Bakhshlou R. (2020), “Feasibility of Citation to the General Policies of the Regime in the Court of Administrative Justice”, Master Thesis in Public Law, Imam Sadiq (AS) University (In Persian). 9. Darvishmotevali, Meysam (2014) “Familiarity with the position and competencies of the Guardian Council; Supervising Guardian Council on the approvals of the Islamic Consultative Assembly Based on upstream documents”, Guardian Council Research Institute, serial number: 13930150 (In Persian). 10. Goodarzi, Ahmad (2015), “Guaranteeing the implementation of the regime's general policies in the constitutional law of the Islamic Republic of Iran”, Master Thesis in Public Law, Qom University (In Persian). 11. Hajialikhamseh, Morteza (2019), “The Optimal Model of the Legal System Governing the General Policies of the Regime in the Constitutional Law of the Islamic Republic of Iran, PhD Thesis”, Faculty of Law, University of Tehran (In Persian). 12. Ismaili, Mohsen, Mansoorian, Mostafa (2012), An Introduction to the Role of the Islamic Consultative Assembly in Implementing the General Policies of the Regime, journal of Knowledge of Public Law, Vol. 2, pp. 22 – 1 (In Persian). 13. Jahani,  Qasem (2007), “The Status of the General Policies of the Regime in the Islamic Republic of Iran,” Master Thesis in Public Law, Allameh Tabatabaei University (In Persian). 14. Mehrpour, Hossein, Arista, MohammadJavad, Amirarjomand Ardeshir, Zarei, MohammadHossein, Hashemi, Mohammad (2001), “Legal Status of General Policies of Regime”, Journal of Rahbord , Vol. 20, pp. 405 – 375 (In Persian). 15. Moradkhani, Fardin (2010), Discussions on the Concept, Position and Implementation of General Policies of the Regime and its Supervision, journal of Legal Information, Vol. 27, pp. 145-121 (In Persian). 16. Musazadeh, Ebrahim (2008), “A Reflection on the Concept, Quiddity and Legal Status of the General Policies of the Regim”, Journal of Jurisprudence and Law, Vol. 17, pp. 178-151 (In Persian)._||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2019.281810.2022 علمی-پژوهشی تحلیل قواعد انتساب در مسئولیت مشترک بین‌المللی تحلیل قواعد انتساب رفتار در مسؤولیت مشترک بین‫المللی ضیائی بیگدلی محمدرضا گروه حقوق عمومی و بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران ترازی نسرین دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل عمومی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، تهران، ایران 21 03 2021 51 1 81 102 23 05 2019 18 11 2019 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_78808.html

دولت نهادی حقوقی است و اعمال خود را از طریق اشخاصی مثل ارگان‌ها و نمایندگان خود محقق مـی‌سازد. وقتی بیش از یک دولت یا سازمان بین‌المللی در رفتاری مشارکت کنند که نقض تعهد بین‌المللی محسوب شود، نحوۀ انتساب رفتار، در تعیین مسئولیت از اهمیت اساسی برخوردار است. طرح‌های کمیسیون در خصوص مسئولیت، فاقد قواعد صریح دربارۀ انتساب رفتار در وضعیت‌های مسئولیت مشترک بازیگران بین‌المللی است؛ اما تحلیل قواعد انتساب در طرح مواد مسئولیت دولت‌ها، بر پذیرش انتساب چندگانۀ رفتار به بازیگران بین‌المللی دلالت دارد. این مقاله درصدد است تا به تبیین و ارزیابی قواعد انتساب رفتار در وضعیت‌های مسئولیت مشترک بین‌المللی در پرتو قواعد موجود در طرح‌های مسئولیت بین‌المللی بپردازد واز این رهگذر شرایط و آثار هریک را بررسی کند.

 اجبار انتساب رفتار انتساب مسئولیت ارگان‌های مشترک ارگان‌های عاریتی کمک و مساعدت مسئولیت مشترک بین‌المللی ‬ هدایت و کنترل 1. فارسی الف) کتاب‌ها 1. ابراهیم گل، علیرضا (1390)، طرح کمیسیون حقوق بین‌الملل در مورد مسئولیت دولت، مسئولیت بین‌المللی دولت متن و شرح مواد کمیسیون حقوق بین‌الملل، چ پنجم، تهران: مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های شهر دانش. 2. ضیایی بیگدلی، محمدرضا (1398)، حقوق بین‫الملل عمومی، تهران، چ شصت‌وپنجم، تهران: کتابخانۀ گنج دانش. 3. کرافورد، جیمز (1395)، حقوق مسئولیت بین‌المللی، ترجمۀ علیرضا ابراهیم گل، چ اول، تهران: سنگلج قلم. 4. عابدینی، عبداله؛ خلیل، روزگاری (1393)، حقوق مسئولیت سازمان‌های بین‌المللی- ترجمۀ متن و شرح مواد کمیسیون حقوق بین‌الملل سازمان ملل متحد، چ اول، تهران: خرسندی. ب) مقالات 5. حدادی، مهدی؛ ستایش‌پور، محمد (1397)، «تسهیم مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها ناشی از عمل دولت دیگر یا سازمان بین‌المللی، فصلنامۀ دولت پژوهی، ش 14، ص 182-149. 6. زمانی، سید قاسم؛ میرزاده، مناالسادات (1393)، «انتساب اعمال متخلفانۀ اشخاص خصوصی به دولت براساس معیار کنترل: رویۀ دیوان داوری دعاوی ایران- آمریکا»، مجلۀ پژوهش حقوق عمومی، ش 43، ص 108-81. 7. -------------------------------- (1392)، «مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها در قبال اعمال شرکت‌های خصوصی از منظر رویۀ قضایی و داوری بین‌المللی»، مجلۀ پژوهش حقوق عمومی، ش 40، ص 140-115. 8. زمانی، سید قاسم؛ ضیایی، یاسر (1390)، «تعمیم نظام مسئولیت بین‌المللی به بازیگران غیردولتی با تأکید بر جدایی‌طلبان»، مجلۀ حقوقی بین‌المللی، ش 45، ص 84-53. 9. زمانی، سید قاسم (1395)، «واگرایی و همگرایی «مسئولیت کیفری فرد» و «مسئولیت بین‌المللی دولت: تأملی در اوراق پروندة جنگ شیمیایی عراق علیه ایران»، فصلنامۀ پژوهش حقوق عمومی، ش 51، ص 27-9. 10. صلح‌چی، محمدعلی (1393)، «مسئولیت دولت در قبال نقض حقوق بین‌الملل بشر توسط شرکت‌های فراملی»، فصلنامۀ پژوهش حقوق عمومی، ش 44، ص 128-105. 11. ملکی‌زاده، امیرحسین (1391)، «تحلیل مفهوم قابلیت انتساب مسئولیت بین‌المللی در رویه دیوان بین‌المللی دادگستری»، فصلنامة راهبرد، ش 64، ص 292-249. 12. مؤمنی راد، احمد؛ ستایش‌پور، محمد (1398)، «دامنة مفهومی مسئولیت اشتقاقی سازمان‌های بین‌المللی در حقوق بین‌الملل»، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی، ش 3، ص 655-635. 13. عسگری، پوریا (1388)، «مسئولیت بین‌المللی افراد و دولت‌ها در پرتو ضابطۀ کنترل»، مجلۀ حقوق بین‌الملل، ش 40، ص 161-149. 2. انگلیسی 1. Crawford, James & Alain Pellet& Simon Olleson (eds.), (2010), The Law of International Responsibility, Oxford: OUP. 2. Crawford, James, (2002), The International Law Commission"s Articles on State Responsibility, Cambridge University Press, n. 2. 3. Crawford, James, (2014), State responsibility: General Part, UK, Cambridge University Press. 4. Crawford, James, State Responsibility- The general part, translated by Ebrahimgol, Alireza, (1395), 1st ed., Tehran, Sanglaj Pob (In Persian). 5. Lanovoy, Vladyslav, (2016), "Complicity and its Limits in the Law of International Responsibility", Hart publishing. 6. May, Larry, sharing responsibility, (1992) , the Chicago University Press. 7. Nollkaemper, Andre, and Plakokefalos, Ilias, (2014), Principle of shared responsibility in international law: An appraisal of the state of the art, Cambridge University Press. 8. The Draft Articles on responsibility of international organizations for internationally wrongful acts with Commentaries 2011,translated by Abedini, Abdollah, (1393), 1st ed, Tehran, Khorsandi Pub (In Persian). 9. The Draft Articles on responsibility of states for internationally wrongful acts with Commentaries 2001, translated by Ebrahimgol, Alireza, (1390), Ed.5, Tehran, Shahredanesh Pub (In Persian). 10. Ziai Bigdeli, Mohammadreza, (1398), Public International Law, Ed 65, Tehran, Ganjedanesh Pub (In Persian). B) Articles 11. Amoroso, Daniele, (2011) "Moving Towards Complicity As A Criteria of Attribution of Private Conducts: Imputation to States of Corporate Abuses in the US Case Law", Imputation to States of Corporate Abuses in the US Case Law’, Cambridge University Press. 12. Asgary, Pouria, "International Responsibility of Individuals and States in light of the Control Criteria", International Law Review, Volume 26, Issue 40, Winter and Spring 2009, Pages 149-161 (In Persian). 13. D’Aspremont, Jean and Andre´ NollkaemperI and lias Plakokefalos and Cedric Ryngaert, (2015), 'Sharing Responsibility Between Non-State Actors and States in International Law: Introduction', Neth Int Law Rev, available athttps://link.springer.com/article/10.1007/s40802-015-0015-0, visited in 2020/10/07. 14. Fry, James, (2007), "coercion, causation, and the fictional elements of indirect responsibility", Vanderbilt journal of transnational Law, Vol 40. 15. Fry, James, (2014), "Attribution of Responsibility", SHARES Research Paper 37 , available at www.sharesproject.nl. 16. Graefrath, Bernhard, (1996), "complicity in the law of international responsibility", Revuebelge de Droit in international, Éditions Bruylant , Bruxelles http://rbdi.bruylant.be/public/modele/rbdi/content/fileslGraefrath.pdf/ visited in 2020/10/07. 17. Haddadi, Medi & Setayeshpour, Mohammad, (1397), "The allocation of state responsibility arising from the act of another state or international organizations", Dolatpajoohi Quarterly, No.14, pp.149-182 (In Persian). 18. Kuijper, Pieter J. (2010). "Introduction: Attributed or Direct Responsibility or Both?" International Organizations Law Review, vol. 7. 19. Lanovoy, Vladyslav, (2014), “complicity in an internationally wrongful act”,  available at www.sharesproject.nl: last visited in 2020/10/07 20. Maleki zadeh, Amir Hossien, (1391), "The Analysis of conception of attribution of international responsibility in jurisprudence of international court of Justice, Scientific Research Journal of Rahbord, No.64, pages 249-292 (In Persian). 21. Messineo, Francesco, (2012), "Multiple attribution of conduct", available at www.sharesproject.nl last visited in 2020/10/07. 22. Momenirad, Ahmad, Setayeshpur, Mohammad, "Conceptual Framework of Derivative Responsibility of International Organizations in International Law", Public Law Research, Volume 49, Issue 3, Autumn 2019, Pages 635-655 (In Persian). 23. Murray, Odette,  (2011), "Piercing the Corporate Veil: The Responsibility of Member states of an International Organization", International organizations law review, Vol 8, Issue 2. 24. Nollkaemper, Andre, (2011), "issues of shared responsibility before the international court of justice", Amesterdam law school legal studies research paper, available at www.sharesproject.nl,  last visited in 2020/10/07. 25. Nollkaemper,A and Dov Jacobs , (2013), "Shared Responsibility in International Law: A Conceptual Framework", Michigan Journal of International Law, Volume 34. 26. Noyes, J. E, and Smith, B. D, (1998),  "state responsibility and the principle of joint and several liability", 13 Yale Journal of International law. 27. Solh Chi, Mohammad Ali, "State Responsibility for Violation of Human Rights by Transnational Corporations, Public Law Research", Volume 16, Issue 44, Winter 2015, Pages 105-128 (In Persian). 28. Talmon, Stefan, (2007), "A plurality of responsible actors: international responsibility for acts of the coalition provisional authority in Iraq", University of Oxford Faculty of Law Legal Studies Research Paper Series, Working Paper No 25. 29. Zamani, Seyed Ghasem & Mirzadeh, Mona Sadat, (1392), "International Responsibility of States for Private Company’s Conduct Thorough the Lens of International Judicial and Arbitral Jurisprudence", Public Law Research, Volume 15, Issue 40, Summer 2013, Pages 115-140 (In Persian). 30. Zamani, Seyed Ghasem & Mirzadeh, Mona Sadat, (1393), "Attribution of Private-Persons’ Wrongful Acts to a State: Standard of Control in Jurisprudence of Iran-U.S Claims Tribunal", Public Law Research, Volume 16, Issue 43, Winter 2015, Pages 81-108 (In Persian). 31. Zamani, Seyed Ghasem & Ziaee, Seyed Yasser, "Extension of International Responsibility Regime to Non-State Actors with Emphasis on Secessionists", International Law Review, Volume 28, Issue 45, Winter and Spring 2012, Pages 53-83 (In Persian). 32. Zamani, Seyed Ghasem , "Convergence and divergence of Individual criminal responsibility and international responsibility of States for wrongful acts: Taking a Look at Iran- Iraq War Case (1980)", Public Law Research, Volume 18, Issue 51, Autumn 2016, Pages 9-29 (In Persian). 33. Difference Relating to Immunity from Legal Process of a Special Rapporteur of the Commission of Human Rights, Advisory Opinion, ICJ Reports, 1999. 34. Certain Phosphate Lands in Nauru, (Nauru/Australia), ICJ Reports, 1992. 35. Military and Paramilitary Activities in and against - Nicaragua (Nicaragua v. United States of America), ICJ Reports, 1986. 36. Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide, (Bosnia and Herzegovina v. Serbia and Montenegro), ICJ Reports, 2007. 37. Prosecutor v. Tadić, Judgment, ICTY Case No. IT-94–1-A, 15 July 1999 38. Eurotunnel Arbiration, 2007, 132 ILR 1, https://jusmundi.com/en/ last seen: 2020/7/4. 39. Bosphorus Hava Yollari Turizm Ve Ticaret Anonim Şirketi v. Ireland, No. 45036/98 , ECtHR, 30 June 2005. 40. Behrami v. France and Saramati v. France, Germany and Norway (Admissibility) (GC), ECtHR, n. 71412/01 and 78166/01, 2 May 2007. 41. Hess v. United Kingdom, ECHR, n. 6231/73, 28 May 1975. 42. Kadi and Al Barakaat International Foundation v. Council of the European Union and Commission of the European Communities, European Court of Justice, joined cases C-402/05 P and C-415/05 P, [2008] 3 CMLR 41 (Kadi): 75–76, 266. 43. European Court of Justice, joined Drozd and Janousek v. France and Spain, n.12747/87.26 June 1992, 14 EHRR A/CN.4/610 (2009), 13l cases C-402/05 P and C-415/05 P, [2008] 3 CMLR 41. 44. Al-Saadoon and Mufdhi v. the United Kingdom (Merits) (Fourth section), March 2010, EHRR 9. 45. Al-Jedda v. UK, 2011, ECtHR 27021/08. 46. Attorney- General v. Nissan, 1969, UKHL 3. D) Document 47. Ago, Roberto, Third Report on State responsibility, A/CN.4/246 and Add.1-3, 1971, vol. II(1). 48. J. Crawford, Third Report ILC Ybk 2000/II(1). 49. Gaja, Giorgio, Seventh report on responsibility of international organizations. 50. ILC Ybk 1971/ II (1), 264._||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2019.268840.1849 علمی-پژوهشی نقدی بر ترکیب هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به‌منظور نظارت بر مقررات دولتی و ارائة الگوی مطلوب نقدی بر ترکیب هیئت‌عمومی دیوان عدالت اداری جهت نظارت بر مقررات دولتی و ارائه‌ی الگوی مطلوب پروین خیرالله استاد، گروه حقوق عمومی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران ابریشمی راد محمد امین استادیار گروه حقوق، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران 21 03 2021 51 1 103 123 03 11 2018 11 03 2019 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_78806.html

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از ابتدای تشکیل، مرجع صلاحیت‌دار به‌منظور رسیدگی به تقاضای ابطال مقررات دولتی بوده است. در این پژوهش تلاش شد تا در قالب پژوهشی توصیفی-تحلیلی این مطلب اثبات شود که فارغ از بررسی‌های تطبیقی، الگوی به‌کاررفته به‌منظور نظارت بر مقررات دولتی از طریق هیأت عمومی دیوان مبانی مستحکمی ندارد و ترکیب فعلی در مقام ایفای این صلاحیت، از نظر«عدم تناسب با کارویژة آن هیأت»، «موجد اطالة دادرسی بودن»، «مغایرت با اصل تخصصی شدن حوزه‌های قضاوت»، «امکان‌پذیر نبودن اِعمال کامل اصول دادرسی عادلانه با ترکیب فعلی» و «لزوم تفکیک مرجع صدور آرای وحدت رویه و ایجاد رویه با مرجع صدور آرای موردی» واجد اشکالات متعددی است. ازاین‌رو به‌منظور رفع این اشکالات پیشنهاد می‌شود تا در حالت عادی رسیدگی به مقررات دولتی در مرحلة بدوی در صلاحیت شعب تجدیدنظر مربوط به حوزه‌های تخصصی دیوان قرار گیرد و امکان تجدیدنظر آنها در «هیأت‌های تخصصی مربوطه» پیش‌بینی شود. علاوه بر این، در موارد مهم هیئت تخصصی مربوطه رسیدگی بدوی نماید و ترکیبی از 7 عضو آن هیئت، به علاوه‌ی 7 قاضی از سایر هیئت‌های تخصصی و به ریاست رئیس دیوان مرجع تجدیدنظر باشد. همچنین در پرونده‌های خاص و غیرپیچیده دیوان از شیوه‌های «دادرسی فوری» یا «دادرسی کوتاه» با ترکیب ساده‌تری بهره ببرد.

 دیوان عدالت اداری مقررات دولتی هیأت عمومی دیوان هیأت‌های تخصصی دیوان 1. فارسی الف) کتاب‌ها 1. آقایی، محب‌الله (1389)، بررسی تطبیقی آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ایران و شورای دولتی فرانسه، تهران: جاودانه (جنگل). 2. راسخ،‌ محمد (1390)، نظارت و تعادل در نظام حقوق اساسی، چ دوم، تهران: دراک. 3. صدوق، محمّدبن‌على‌بن‌بابویه (1409ق)، ترجمة من لا یحضره الفقیه، ترجمة على‌اکبر غفارى، ج 4، تهران: صدوق. 4. طباطبایی مؤتمنی، منوچهر (1387)، حقوق اداری، چ پانزدهم، تهران: سمت. 5. قاری سیدفاطمی، محمد (1389)، حقوق بشر در جهان معاصر، چ دوم، ج 2، تهران: شهر دانش. 6. قاضی شریعت‌پناهی، ابوالفضل (1375)، گفتارهایی در حقوق عمومی، چ اول، تهران: دادگستر. 7. مطلبی، سید محسن (1385)، پاسداری از قوانین اساسی در نظام‌های سیاسی غرب و جمهوری اسلامی ایران، چ اول، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی. 8. مولابیگی، غلامرضا (1393)، صلاحیت و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، چ اول، تهران: جنگل. 9. هیأت پژوهشگران کاوندیش (1389)، نظام حقوقی انگلستان، چ دوم، ترجمة‌ نسرین مهرا، تهران: میزان. ب) مقالات 10. آقایی‌طوق، مسلم (۱۳۹۶)، «نگاه تطبیقی به صلاحیت هیأت عمومی دیوان عدالت اداری نسبت به ابطال مقررات»، دوفصلنامة دیدگاه‌های حقوق قضایی، ش ۷۹-۸۰، ص 22-1. 11. حبیب‌زاده، محمدجعفر؛ کرامت، قاسم؛ شهبازی‌نیا، مرتضی (1389)، «استقلال قضایی در نظام حقوقی ایران با مطالعة تطبیقی»، پژوهش‌های حقوق تطبیقی، ش 1، ص 51-23. 12. حسین‌زاده، جواد (1386)، «دادرسی تناظری در ابطال آیین‌نامه‌های دولتی خلاف قانون»، فصلنامة مدرس علوم انسانی، دورة 11، ش 4، ص 103-83. 13. حیدری، سیروس (1396)، «اصل تناظر در دادرسی اداری با تأکید بر دادرسی دیوان عدالت اداری»، مجلة مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، دورة نهم، ش 2، ص 116-83. 14. حیدری، سیروس (1389)، «علم قاضی و اصل تناظر»، مجلة تحقیقات حقوقی، ش 103، ص 117-173. 15. سوادکوهی‌فر، سام (1384)، «بررسی تطبیقی اصل وحدت یا تفکیک قوا در دادرسی ایران و سه سیستم حقوقی خارجی آلمان، فرانسه و انگلیس»، نشریة حقوق اساسی، ش 5، ص 128-117. 16. صدرالحفاظی، سید نصرالله (1370)، «دیوان عدالت اداری و فلسفة تأسیس آن»، نشریة حقوقی دادگستری، ش 2، ص 42-29. 17. صدرزاده افشار، سید محسن (1373)، «تحول دیوان کشور فرانسه»، مجلة دانشکدة حقوق و علوم سیاسی (دانشگاه تهران)، ش 32، ص 80-53. 18. گرجی ازندریانی، علی‌اکبر (۱۳۸۹)، «عدالت رویه‌ای و تحول‌گرایی در لایحة آیین‌ دادرسی دیوان عدالت اداری»، فصلنامة پژوهش حقوق، ش ۲۹، ص 386-351. 19. مایر، سوفی؛ سترین، برناد (1386)، «روابط قاضی اداری با قاضی مدنی»، ترجمة محمدهادی سلیمانیان، نشریة حقوق عمومی، ش 3، ص 66 - 55. 20. مقصودپور، رسول (1384)، «نقد و بررسی لایحة دیوان عدالت اداری (مصوب 27/9/1384) مجلس شورای اسلامی»، فصلنامة دیدگاه‌های حقوقی، ش 37-36، ص 131-91. 21. نجابت‌خواه، مرتضی (۱۳۹۴)، «نظام حقوق حاکم بر رسیدگی مجدد آراء هیأت عمومی دیوان عدالت اداری؛ بررسی مواد ۹۱ و ۹۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری»، دانش حقوق عمومی، ش ۱۲، ص 88-69. 22. ویژه، محمدرضا (1391)، «نظارت قضایی دیوان عدالت اداری بر مقررات اجرایی»، فصلنامة پژوهش حقوق، ش 37، ص 202-171. 23. هداوند، مهدی (1387)، «نظارت قضایی: تحلیل مفهومی، تحولات اساسی»، نشریة حقوق اساسی، سال هفتم، ش 9. ج) گزارش‌های پژوهشی 24. رستمی، ولی (1393)، «ساختار هیأت عمومی دیوان عدالت اداری»، مندرج در: گزارش نشست علمی ارزیابی ساختار و کارکردهای هیأت عمومی و هیأت‌های تخصصی دیوان عدالت اداری، پژوهشگاه قوة ‌قضاییه، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوة ‌قضاییه. 25. سبزواری‌نژاد، حجت (1393)، «ساختار هیأت عمومی دیوان عدالت اداری»، مندرج در: گزارش نشست علمی ارزیابی ساختار و کارکردهای هیأت عمومی و هیأت‌های تخصصی دیوان عدالت اداری، پژوهشگاه قوة ‌قضاییه، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوة قضاییه. 26. عرفان، محمد (1393)، «ساختار هیأت عمومی دیوان عدالت اداری»، مندرج در: گزارش نشست علمی ارزیابی ساختار و کارکردهای هیأت عمومی و هیأت‌های تخصصی دیوان عدالت اداری، پژوهشگاه قوة ‌قضایه، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوة ‌قضاییه. 27. ویژه، محمدرضا (1393)، «ساختار هیأت عمومی دیوان عدالت اداری»، مندرج در: گزارش نشست علمی ارزیابی ساختار و کارکردهای هیأت عمومی و هیأت‌های تخصصی دیوان عدالت اداری، پژوهشگاه قوة قضائیه، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوة قضاییه. د) تارنماهای اینترنتی 28. خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) به نشانی:                                    www.irna.ir 2. عربی 29. البعلبکی، روحی و همکاران (2002م)، القاموس القانونی الثلاثی، الطبعه الاولی، بیروت: منشورات الحلبی الحقوقیه. 30. شهید ثانى (1413ق)، مسالک الأفهام إلى تنقیح شرائع الإسلام، ج 13، قم: مؤسسة المعارف الإسلامیه. 31. شیخ ‌انصاری، مرتضى (1415ق)، القضاء و الشهادات، قم: کنگرة جهانى بزرگداشت شیخ اعظم انصارى. 32. گلپایگانى، محمدرضا (1413ق)، کتاب القضاء، ج 1، چ اول، قم: دارالقرآن الکریم. 2. انگلیسی 1. A second martyr (1413 AH), Paths of Understanding to Revise the Laws of Islam, Qom, The Islamic Knowledge Foundation, 13th Edition (In Arabic). 2. Aghaei, Mohebbollah (2010), A Comparative Study of the Rules of Procedure of the Administrative Justice Court of Iran and the French Council State, Tehran, Javdaneh Publications (Jangal( (In Persian). 3. Al-Baalbaki, Rouhi, and Others (2002), Triple Legal Dictionary, Beirut, Al-Halabi Legal Publications, First Edition (In Arabic). 4. Cavendish Researchers Board (2010), The English Legal System, translated by Nasrin Mehra, Tehran, Mizan Legal Foundation, Second Edition (In Persian). 5. Ghazi Shariatpanahi, Abolfazl (1996), Discourses in Public Law, Tehran, Nashrdadgostar (In Persian). 6. Golpayegani, Mohammad Reza (1413 AH), Kitab al-Qaza, Qom, Dar al-Quran al-Karim, First vol (In Arabic). 7. Molabagi, Gholamreza (2014), Jurisdiction and Procedure of the Administrative Justice Court, Tehran, Jangal Publications (In Persian). 8. Motalebi, Seyed Mohsen (2006), Protection of Constitutional Laws in the Political Systems of the West and the Islamic Republic of Iran, Tehran, Islamic Revolutionary Documentation Center (In Persian). 9. Qari Seyed Fatemi, Mohammad (2010), Human Rights in the Contemporary World, Tehran, Shahrdanesh, Second Edition, Second Vol (In Persian). 10. Rasekh, ‌ Muhammad (2011), Check and Balance in the Constitutional Law System, Tehran, Drak Publications, Second Edition (In Persian). 11. Saduq, Muhammad Ebn Ali Ebn Babawiyyah (1409 AH), translate of Man La Yahzaroh Faqih, translated by Ali Akbar Ghaffari, Tehran, published by Saduq,4th Edition (In Persian). 12. Sheikh Ansari, Morteza (1415 AH), Judiciary and Martyrs, Qom, World Congress in honor of Sheikh Azam Ansari (In Arabic). 13. Tabatabai Motameni, Manouchehr (2008), Administrative Law, Tehran: Samt Publications, 15th Edition (In Persian). B) Articles 14. Aghayi Togh, Muslim (2017), "A Comparative View of the Jurisdiction of the General Assembly of the Administrative Justice Court in Reversing Regulations", Journal of Judicial Law Perspectives, No. 79-80, pp. 1-22 (In Persian). C) Research report 15. Erfan, Mohammad (2014), "Structure of the General Board of the Administrative Justice Court", contained in: Report of the Scientific Meeting of Evaluation of the Structure and Functions of the General Board and Specialized Boards of the Court of Administrative Justice, Judiciary Research Institute, Tehran: Press and Publications Center of the Judiciary (In Persian). 16. Gorji Azandariani, Ali Akbar (2010), "Procedural Justice and Transformationalism in the Rules of Procedure of the Administrative Justice Court", Law Research Quarterly, No. 29, pp. 351-386 (In Persian). 17. Habibzadeh, Mohammad Jafar, Keramat, Ghasem, Shahbazinia, Morteza (2010), "Judicial Independence in the Iranian Legal System with Comparative Study", Comparative Law Research, No. 1, pp. 23-51 (In Persian). 18. Hadavand, Mehdi (2008), "Judicial Review: Conceptual Analysis, Fundamental Developments", Journal of Constitutional Law, Year 7, No. 9, pp. 7-56 (In Persian). 19. Heidari, Sirus (2010), "Judge Science and the Principle of Correspondence", Journal of Legal Research, No. 103, pp. 117-173 (In Persian). 20. Heidari, Sirus (2017), "The principle of correspondence in administrative proceedings with emphasis on the proceedings of the Administrative Justice Court", Journal of Legal Studies, Shiraz University, Volume 9, No. 2, pp. 16-183 (In Persian). 21. Hosseinzadeh, Javad (2007), "Conversational proceedings in Reversing of government Regulation against the law", Journal of Teacher of Humanities, Volume 11, No. 4, pp. 83-103 (In Persian). 22. Maghsoudpour, Rasoul (2005), "Critique and Review of the bill of the Administrative Justice Court (approved by the Islamic Consultative Assembly on 2005)", Quarterly Journal of Legal Views, No. 36-37, pp. 91-131 (In Persian). 23. Mayer, Sophie, Setrin, Bernad (2007), "Administrative Judge Relations with Civil Judge", Translated by: Mohammad Hadi Soleimanian, Journal of Public Law, No. 3, pp. 55-68 (In Persian). 24. Nejabatkhah, Morteza (2015), “The legal system governing the reconsideration of the votes of the General Assembly of the Administrative Justice Court; Review of 91 and 94 Law on the Organization and Procedure of the Court of Administrative Justice Court", knowledge of public law, No. 12, pp. 69-88 (In Persian). 25. Rostami, Vali (2014), "Structure of the General Board of the Administrative Justice Court", contained in: Report of the Scientific Meeting of Evaluation of the Structure and Functions of the General Board and Specialized Boards of the Administrative Justice Court, Judiciary Research Institute, Tehran: Press and Publications Center (In Persian). 26. Sabzevari nejad, Hojjat (2014), "Structure of the General Board of the Administrative Justice Court", contained in: Report of the Scientific Meeting of Evaluation of the Structure and Functions of the General Board and Specialized Boards of the Administrative Justice Court, Judiciary Research Institute, Tehran: Press and Publications Center (In Persian). 27. Sadr al-Hifazi, Seyyed Nasrullah (1991), "Administrative Justice Court and the philosophy of its establishment", Legal Journal of Justice, No. 2, pp. 29-42 (In Persian). 28. Sadrzadeh Afshar, Seyed Mohsen (1994), "The Transformation of the French Court", Journal of the Faculty of Law and Political Science (University of Tehran), No. 32, pp. 53-80 (In Persian). 29. Savadkoohifar, Sam (2005), "Comparative study of the principle of unity or separation of powers in the Iranian judiciary and the three foreign legal systems of Germany, France and Britain", Journal of Constitutional Law, No. 5, pp. 117-128 (In Persian). 30. Vijeh, Mohammad Reza (2012), "Judicial Supervision of the Administrative Justice Court on Executive Regulations", Law Research Quarterly, No. 37, pp. 171-202 (In Persian). 31. Vijeh, Mohammad Reza (2014), "Structure of the General Board of the Court of Administrative Justice", contained in: Report of the Scientific Meeting to evaluate the structure and functions of the General Board and specialized boards of the Court of Administrative Justice, Judiciary Research Institute, Tehran: Press and Publications Center of the Judiciary (In Persian). 32. Islamic Republic News Agency (IRNA): www.irna.ir (In Persian)._||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2019.135924.1136 علمی-پژوهشی دستورگرایی بین‌المللی: ابزارهای شناخت دستورگرایی بین‌المللی: ابزارهای شناخت مقامی امیر استادیار گروه حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران 21 03 2021 51 1 125 146 10 11 2015 25 04 2016 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_78804.html

حقوق بین‌الملل مانند نظام‌های حقوقی داخلی ممکن است قانون اساسی مدونی نداشته باشد، اما می‌تواند از رویکرد دستورگرایانه در خوانش و تفسیر قواعد خویش بهره‌مند شود. مقالۀ حاضر در تلاش برای پاسخ به این پرسش که چگونه می‌توان این رویکرد، ارزش‌های نهفته در آن و پیامدهای حقوقی‌اش را شناخت، ابزارهای گوناگونی را معرفی می‌کند و نشان می‌دهد ضمن آنکه حقوق طبیعی، نقش مهمی در استحکام رویکرد دستوری دارد، محاکم قضایی بین‌المللی نیز می‌توانند از رهیافت‌های شهودگرایانۀ عقلانی در چارچوب نظم حقوقی، برای شناخت هنجارهای اساسی بهره ببرند. مقالۀ حاضر با روش تحقیق توصیفی نشان می‌دهد که ممکن است بتوان از بازخوانی هنجارهای قراردادی و عرفی، ارزش‌ها و قواعد اساسی را بازشناسی کرد که قرائت و فهم کلی از نظام حقوقی را تحت تأثیر قرار می‌دهند.

 حقوق طبیعی دستورگرایی شهودگرایی عرف بین‌المللی معاهدات بین‌المللی 1. فارسی الف) کتاب‌ها 1. چراغی، علی (1390). نگاهی جامع به قاعدۀ طلایی، قم: بوستان کتاب. 2. عالم، عبدالرحمن (1375). بنیادهای علم سیاست، تهران: نشر نی. 3. فلسفی، هدایت‌اله (1391). حقوق بین‌الملل معاهدات، تهران: فرهنگ نشر نو. 4. قاضی، ابوالفضل (1380). بایسته‌های حقوق اساسی، تهران: نشر دادگستر. 5. گنسلر، هری جی (1389). درآمدی جدید به فلسفۀ اخلاق، ترجمۀ حمیده بحرینی، تهران: آسمان خیال. 6. هولمز، رابرت ال (1385). مبانی فلسفه اخلاق، ترجمۀ مسعود علیا، تهران: ققنوس. ب) مقالات 7. امیدی، علی (1387). «گسترش مفهومی حق تعیین سرنوشت از استقلال ملل تحت سلطه تا حق دمکراسی برای همه»، فصلنامۀ حقوق، دورۀ 38، ش 2. 8. جلالی، محمود؛ مقامی، امیر (1390). «کارکرد حقوق بین‌الملل در فرایند جهانی‌شدن حقوق»، فصلنامۀ حقوق، دورۀ 41، ش 3. 9. زمانی، سید قاسم (1377). «جایگاه قواعد آمره در میان منابع حقوق بین‌الملل»، مجلۀ حقوق بین‌المللی، ش 22. 10. شهبازی، آرامش (1391). «قانون اساسی جامعۀ بین‌المللی در محاق (تأملی در نظریه و رویه)»، پژوهش‌های حقوقی بین‌المللی، س 29، ش 46. 11. رنجبریان، امیرحسین؛ کمالی‌نژاد، حسن (1392). «آموزه‌های حقوق‌دانان بین‌المللی برجسته»، مطالعات حقوق تطبیقی، دورۀ 4، ش 2. 12. دباغ ، سروش؛ نفری، ندا (1388). «تبیین مفهوم خوبی در حکمرانی خوب»، مدیریت دولتی، ش 3. 13. کدخدایی، عباسعلی (1380). «نگرشی به ساختار دیوان دادگستری اروپایی و نقش آن در روند همبستگی اتحادیه»، مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ش 51. 14. گلنون، مایکل (1380). «پوچی قاعدۀ آمره در حقوق بین‌الملل»، ترجمۀ صابر نیاورانی، تحقیقات حقوقی، ش 49. 15. ویژه، محمدرضا (1392). «تحلیلی بر روابط دولت و نظم حقوقی»، مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، دورۀ 5، ش 1. 2. انگلیسی 1. Alam, Abdolrahman (1996), Foundations of Political Science, Tehran, Ney Pub. 2. Arkes, Hadley (2010). Constitutional Illusions And Anchoring Truths, The Touchstone Of The Natural Law, Cambridge University Press. 3. Cheraghi, Ali (2011), A Comprehensive view on the Golden Rule, Qom, Bustan- e-Ketab (In Persian). 4. Crawford, James (2013). Chance, Order, Change, The Course Of International Law, The Hague, Academy Of International Law 5. Czapliński. Władysław (2006). “Jus CogensAnd The Law Of Treaties”. In: The Fundamental Rules Of The International Legal Order, C.Tomuschat And J.M. Thouvenin (Eds) Netherlands: Koninklijke Brill Nv 6. Falsafi, Hedayatollah (2012), International Law of Treaties, Tehran, Farhag e Nashr e Now (In Persian). 7. Fassbender, Bardo, (2007). The Meaning Of International Constitutional Law, In: Transnational Constitutionalism, International And European Perspectives, Nicholas Tsagourias (Ed), Cambridge University Press. 8. Fassbender, Bardo, (2009). The United Nations Charter As The Constitution Of The International Community, MartinusNijhof. 9. Gardbaum, Stephen,(2009). Human Rights And International Constitutionalism, In: Ruling The World? Constitutionalism, International Law, And Global Governance, Jeffrey L. Dunoff And Joel P. Trachtman (Eds), Cambridge University Press. 10. Ghazi,Abolzadzl (2001), Requirements of Constitutional Law, Tehran, Dadgostar (In Persian). 11. Pufendorf, Samuel (2009). The Elements Of Universal Jurisprudence, Liberty Fund. 12. Rawls, John (2000), The Law of Peoples, London: Harvard University Press 13. Schroder, Peter (2002). Natural Law, Sovereignty and International Law: A Comparative Perspective, In: Natural Law And Civil Sovereignty, Moral Right And State Authority In Early Modern Political Tought, Ian Hunter And David Saunders (Eds), Palgrave Mcmillan. 14. Sinclair, Ian (2002).“The Significance Of The Friendly Relations Declaration”, In: The United Nations And The Principles Of International Law, Vaughan Lowe And Colin Warbrick (Eds), London, Routledge. 15. Teson, Fernando (1998). A Philosophy of international law, Colorado: Westreview. 16.Wells, Donald A. (2005). The United Nations: States vs International Laws, New York, Algora Publishing. B) Articles 17. Dabagh, Sorush and Neda Nafari (2009), Explanation of Goodness Concept in Good Governance, Journal of Public Administration, Vol 1, Issue 3 (In Persian). 18. Gardbaum, Stephen, (2008). “Human Rights as International Constitutional Rights”, EJIL, Vol 19, No 4. 19. Hall, Stephen (2001). “The Persistent Spectre: Natural Law, International Order And The Limits Of Legal Positivism”, EJIL, Vol 12, No. 2. 20. Jalali, Mahmoud and Amir Maghami (2012), THE FUNCTION OF INTERNATIONAL LAW IN THE PROCESS OF GLOBALIZATION OF LAW, Law Quarterly, Vol.41, Issue 3 (In Persian). 21. Kadkhodaei, Abbasali (2000), An Attitude towards the Structure of the Court of Justice and its role in the Union's solidarity, Law Quarterly, Issue 51 (In Persian). 22. Koskenniemi, Martti (1990). “The Politics of International Law”, EJIL, Vol 1, No 4. 23. Kotzur, Markus (2012). “Overcoming Dichotomies: A Functional Approach to the Constitutional Paradigm in Public International Law”, Goettingen Journal of International Law 4:2. 24. Macdonald, Ronald (1999). “The Charter of the United Nations in Constitutional Perspective”, Australian YBIL, Vol 2. 25. Omidi, Ali (2009), CONCEPTUAL EXPANSIONS OF SELF-DETERMINATION OF PEOPLES: FROM INDEPENDENCE OF COLONIAL TERRITORIES TO RIGHT OF DEMOCRACY FOR ALL, Law Quarterly, Vol. 38, Issue 2 (In Persian). 26. Oppenheim, L. (1908). “The Science Of International Law: Its Task And Method”, AJIL. 2. 27. Peters, Anne (2009), “The Merits of Global Constitutionalism”, Indiana Journal of Global Legal Studies 16:2. 28. Prakash, Saikrishna (2010). “The Constitutional Status of Customary International Law”, Harvard Journal of Law & Public Policy, Vol 29, No 8. 29. Ranjbarian, Amir Hossein and Hassan Kamalinejad (2014), Teachings of the Prominent International Lawyers, Quarterly of Studies of Comparative Law, Vol 4, Issue 2 (In Persian). 30. Robert John Araujo, “International Law Clients: The Wisdom Of Natural Law”, Fordham Urban Law Journal, 2000, 28:6 31. Roth, Brad R (2012). “Sovereign Equality And Non-Liberal Regims”, NYIL, Vol. 43 32. Shahbazi, Aramesh (2012), Constitutionalism in International Community: Fact or Fiction?, Quarterly of International Law Review, Vol 29, Issue 46 (In Persian). 33. Shelton, Dinah (2006). “Normative Hierarchy In International Law”, AJIL, Vol 100, No 2. 34. Thirlway, H. (1990). “The Law and Procedure Of The I.C.J.”, BYIL, 1990. 35. Vijeh, Mohammad Reza (2013), An Analysis of the Relations between Government and Legal Order, Journal of Legal Studies, Vol 5, Issue 1 (In Persian). 36. Zamani, Seyyed Ghasem (1998), The Status of Peremptory norm among the sources of international law, International Law Review, Vol 16, Issue 22 (In Persian). 37. ICJ Reports, 1986, CASE CONCERNING MILITARY AND PARAMILITARY ACTIVITIES IN AND AGAINST NICARAGUA (NICARAGUA v. UNITED STATES OF AMERICA) JUDGMENT OF 27 JUNE 1986 38. ICTY, Decision On The Defence Motion For Interlocutory Appeal On Jurisdiction, Prosecutor V. DuskoTadic A/K/A "Dule", ICTY, 2 October 1995. 39. ICTY, Prosecutor v. Furundzija, No IT-95-17/1-T, para 153. (Dec, 10, 1998) 40. ECtHR, Case Of Jones And Others V. The United Kingdom, Judgement 14 January 2014. _||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2019.216038.1356 علمی-پژوهشی منزلت برتر منشور ملل متحد و نظارت قضایی ملی و منطقه‌ای بر شورای امنیت؛ رؤیا یا واقعیت؟ منزلت برتر منشور ملل متحد و نظارت قضایی ملی و منطقه‌ای بر شورای امنیت؛ رؤیا یا واقعیت؟ صبور مسعود دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل، گروه حقوق، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران زمانی سید قاسم گروه حقوق، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران؛ استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران راعی مسعود دانشیار گروه حقوق، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران 21 03 2021 51 1 147 169 26 09 2016 31 12 2018 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_76803.html

به‌موجب مادۀ 103 منشور ملل متحد، تعهدات ناشی از منشور بر سایر تعهدات اعضای ملل متحد اولویت دارد. قرائن بسیار به‌ویژه عملکرد دولت‌ها، اسناد بین‌المللی، آرای قضایی و تحولات پس از جنگ سرد، حاکی از آن است که تعهدات ناشی از تصمیمات الزام‌آور شورای امنیت، در حوزۀ شمول تعهدات منشور قرار داشته، از این‌رو در صورت تعارض میان تعهدات ناشی از این تصمیمات با دیگر موافقت‌نامه‌های بین‌المللی، حقوق ملل متحد اولویت را به تعهدات ناشی از تصمیمات شورای امنیت داده است. با وجود این در صورت بروز تعارض میان تعهدات ناشی از مادۀ 103 منشور و حقوق بنیادین اتحادیۀ اروپا، به نظر می‌رسد نهادهای قضایی ملی و منطقه‌ای اروپایی در جهت حل این تعارض، سه نوع برداشت تفسیری کلی داشته و به‌تبع آن نیز، سه رویکرد قضایی «پیروی»، «جدایی» و «همسویی» را اتخاذ کرده‌اند. نوسان و تنوع در رویکردهای سه‌گانۀ بالا، نه‌تنها بر حقوق افراد مربوط، بلکه بر انسجام حقوق بین‌الملل نیز تأثیر می‌گذارد.

 تعارض تعهدات سلسله‌مراتب شورای امنیت مادۀ 103 منشور محاکم ملی محاکم منطقه‌ای نظارت قضایی 1. فارسی الف) کتاب 1. بیگ‌زاده، ابراهیم (1389)، حقوق سازمان‌های بین‌المللی، چ اول، تهران: مجد. ب) مقالات 2. حبیبی مجنده، محمد؛ کامیار راد، ساناز (1397)، «قاعده‌سازی در دیوان بین‌المللی دادگستری از مجرای تفسیر پویا»، مجلۀ حقوقی بین‌المللی، ش 85. 3. سادات اخوی، علی؛ نفیسه پارسانیا (1392)، «قواعد تفسیر کنوانسیون اروپایی حقوق بشر در پرتو رویۀ قضایی دیوان اروپایی حقوق بشر»، مجلۀ حقوقی بین‌المللی، ش 49. 4. شریفی طرازکوهی، حسین (1375)، «قواعد آمره و نظم حقوقی بین‌المللی»، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی. 5. عزیزی، ستار (1392)، «جایگاه مادۀ 103 منشور در حقوق بین‌الملل عام»، نشریۀ فقه و حقوق اسلامی، ش هفتم. 6. محبی، محسن؛ اسماعیل سماوی (1397)، «نقش رویۀ دیوان اروپایی حقوق بشردر تفسیر پویای معاهدات حقوق بشری»، مجلۀ حقوقی بین‌المللی، ش 85. 7. ممتاز، جمشید (1378)، «انطباق تحریم‌های شورای امنیت با حقوق بشردوستانه بین‌المللی»، ترجمۀ مهرداد رضائیان، مجلۀ سیاست خارجی، ش 4. 2. انگلیسی 1. Beigzadeh, Ebrahim (2010), The Law of International Organizations, 1st ed, Tehran: Majd (In Persian). 2. Pauwelyn, Joost (2003), Conflict of Norms in Public International Law: How WTO Law Relates to other Rules of International Law, CUP. 3. Sharifi Taraz Koohi, Hossein (1996), Jus Cogens and the International Legal Order, Tehran: Foreign Affairs Press (In Persian). 4. Simma, Bruno and Others (2002), The Charter of the United Nation, Oxford University Press, Secound Edition. B) Articles 5. Azizi, Satar (2013), "Standpoint of Article 103 of the United Nations Charter in General International Law",Contemporary Legal Studies, No 7 (In Persian). 6. Bernhard, Rudolf (2002), “Article 103” in Bruno Simma et al (eds), The Charter of the United Nations: A Commentary, 2nd ed, OUP. 7. Besson, Samantha (2009), “European Legal Pluralism after Kadi”, 5 ECLR. 8. Bowett, Derek (1994), “The Impact of Security Council Decisions on Dispute Settlement Procedures”, The European Journal of International Law, Volume 5. 9. Conforti, Benedetto (2011), “Consistency among Treaty Obligations” in Enzo Cannizzaro (ed), The Law of Treaties Beyond the Vienna Convention, OUP. 10. De Wet, Erika and Nollkaemper, André (2008), “Review of the Security Council Decisions by National Courts”, 45 German YB Intl Law. 11. De Wet, Erika and Vidmar, Jure (2012), Hierarchy in International Law: The Place of Human Rights, OUP. 12. Galicki, Zdzislaw (2008), “Heirarchy in International Law within the Context of its Fragmentation”, in Isabelle Buffard, James Crawford, Alain Pellet, Stefhan Wittich (eds), International Law between Universalism and Fragmentation, Martinus Nijhoff Publisher. 13. Habibi Majandeh, Mohammad and Kamyar Raad, Sanaz (2018), “Law-Making by the International Court of Justice through Dynamic Interpretation”, International Law Review, No 58 (In Persian). 14. Lavranos, Nikolas (2009), “Revisiting Article 307 EC: The Untouchable Core of Fundamental European Constitutional Values and Principles” in Filippo Fontanelli, Giuseppe Martinico and Paolo Carrozza (eds), Shaping the Rule of Law Through Dialogue, Europa Law Publishing. 15. Mohebi, Mohsen and Samavi, Esmaeil (2018), “The Contribution of Precedent of the European Court of Human Rights in Dynamic Interpretation of Human Rights Treaties”, International Law Review, No 58 (In Persian). 16. Momtaz, Jamshid (1999), “La compatabilité des sanctions économiques du Conseil de sécurité avec le droit international humanitaire”, Rezaeian, Mehrdad, The Journal of Foreign Policy, No 52 (In Persian). 17. Nollkaemper, Adré (2010), “Rethinking the Supremacy of International Law”, Zeitschrift für öffentliches Recht 65. 18. Palchetti, P. (2012), “Judicial Review of the International Validity of UN Security Council Resolutions by the European Court of Justice”, in: E. Cannizzaro, P. Palchetti, R. A. Wessel (eds.), International Law as Law of the European Union, Martinus Nijhoff Publishers, Leiden. 19. Reinisch, August (2009), “Should Judges second-Guess the UN security Council?”, International Organizations Law Review 6, Martinus Nijhoff Publushers. 20. Rob, McLaughlin (2008), “The Legal Regime Applicable to Use of Lethal Force When Operating under a United Nations Security Council Chapter VII Mandate Authorizing All Necessary Means”, Journal of Conflict & Security Law, Vol. 12, No. 3. 21. Rosas, Allan (2011), “The Death of International Law?” 20 Finish Year Book International Law. 22. Sadat Akhavi, Seyyed Ali and Parsaniya, Nafiseh (2013), “The Rules of Interpretation of European Convention on Human Rights in Light of the European Court of Human Rights’ Judicial Precedent”, International Law Review, No 49 (In Persian). 23. Shany, Yuval (2005), “Toward a General Margin of Appreciation Doctrine in International Law?”, 16 EJIL. C) Online Source 24. Milanovic, Marko (2012), “European Court Decides Nada v Switzerland”, < https://www.ejiltalk.org/european-court-decides-nada-v-switzerland/>. (last visited: June 7, 2020)_||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2020.299978.2370 علمی-پژوهشی اعمال قرنطینه برای کنترل بیماری‌های واگیردار با نگاهی به نظام حقوقی ایران مطالعه تطبیقی نظام حقوقی قرنطینه برای کنترل بیماری های واگیردار با نگاهی به نظام حقوقی ایران عامری زهرا استادیار، گروه حقوق، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران حبیب نژاد سید احمد استادیار، گروه حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه تهران، پردیس فارابی، قم، ایران 21 03 2021 51 1 171 190 26 03 2020 12 07 2020 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_78896.html

استفاده از قرنطینه برای کنترل بیمار‌ی‌های همه‌گیر همیشه بحث‌برانگیز بوده است، زیرا چنین راهکاری چالش‌های سیاسی، اخلاقی، اقتصادی و حقوقی را مطرح می‌کند و مستلزم توازن دقیق بین منافع عمومی و حقوق فردی و بحث در خصوص گستره و مبانی دخالت دولت در حوزۀ بهداشت عمومی است. تعیین سنجه‌های دقیق به‌منظور کاربست این روش ضروری است. نظام‌های حقوقی کشورها در چارچوب قوانین اساسی و قوانین و مقررات عادی زمینۀ اعمال قرنطینه برای مقابله با شیوع بیماری‌های واگیردار را فراهم ساخته‌ است. در ایران هرچند قانونی خاص برای موضوع قرنطینه نداریم، ولی می‌توان از اصل 79 قانون اساسی برای مشروعیت‌سازی آن استفاده کرد. همچنین با توجه به ظهور بیماری‌های نوپدید وضع قانونی معین در این زمینه لازم می‌نماید؛ قانونی جامع که متضمن موارد اعمال قرنطینه، نحوۀ اجرای آن، مقامات مسئول، حدود و ثغور، ضمانت نقض و نحوۀ جبران آثار حاصل از آن باشد.

 بیماری واگیردار حقوق و آزادی‌ها سلامت عمومی قرنطینه وضعیت اضطراری 1. فارسی الف) کتاب‌ها 1. ادارۀ کل امور فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی (1369)، صورت مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ج 1، تهران. 2. موحد، محمدعلی (1381)، در هوای حق و عدالت، تهران: کارنامه. 3. همتی، پیمان؛ اکبری، حسین؛ مهبودی، محمدباقر؛ رضایی، فرشید؛ دادرس، محمدنصر (1396)، مقررات بهداشتی بین‌المللی 2005، تهران: تندیس. ب) مقالات 4. عباسی، محمود؛ رضایی، راحله؛ دهقانی، غزاله (1393)، «مفهوم و جایگاه حق بر سلامت در نظام حقوقی ایران»، فصلنامۀ حقوق پزشکی، سال هشتم، ش 30، ص 199-183. 5. محبی، داود؛ کرمی، حامد (1395)، «ماهیت شناسی الگوهای پاسخ به وضعیت‌های اضطراری با تأکید بر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامۀ آفاق امنیت، سال هشتم، ش 32، ص 98-67. 2. انگلیسی 1. General Department of Cultural Affairs and Public Relations of the Islamic Consultative Assembly (1990). Detailed minutes of the parliamentary deliberations on the final review of the Constitution of the Islamic Republic of Iran, Volume I, Tehran (In Persian). 2. Gostin, L.; Cabrera, O.; Patterson, D; Magnusson, R and Nygren-Krug, H (2017), Advancing the Right to Health: The Vital Role of Law, Geneva. World Health Organization 3. Habibnezhad, Seyed Ahmad (2012), Principles of Restriction of Public Rights and Freedoms in Islamic Discourse, Collection of Articles on Strategic Thoughts on Freedom, Center for the Iranian-Islamic Model of Progress, Tehran (In Persian). 4. Hemmati, Peyman and Hossein Akbari, Mohammad Baqer Mahboudi, Farshid Rezaei, and Mohammad Nasr Dadras (2017), International Health Regulations 2005, Tehran, Tandis (In Persian). 5. Monaghan,s (2002), The State of Communicable Disease Law, London. The Nuffield Trust pub. 6. Movahed, Mohammad Ali (2002), In the Air of Truth and Justice, Tehran (In Persian). 7. National Advisory Committee on SARS and Public Health (2003), Learning from SARS: Renewal of public health in Canada , Ottawa. Health Canada publications. 8. Roffey,R (2016), Russia’s Emercom:Managing emergencies and political credibility, Sweden. FOI Pub. B) Articles 9. Berger,S & Moreno, J (2010), "Public Trust, Public,Health, and Public Safety: A Progressive Response to Bioterrorism",Harvard Law and Policy Review,Vol. 4, pp. 295- 317. 10. Chen, R B.(2008), “Closing the Gaps in the U.S. and International Quarantine Systems: Legal Implications of the 2007 Tuberculosis Scare”, Houston Journal of International Law ,Vol. 31, No. 1 ,pp. 83-124. 11. Gostin , L (2000),”Public Health Law in a New Century, Part III: Public Health Regulation: A Systematic Evaluation”, Journal of the American Medical Association ,Vol. 283,No. 23, pp. 3118-3122. 12. Gostin, L (2003), “The Model State Emergency Health Powers Act: Public Health and Civil Liberties in a Time of Terrorism”, Health Matrix: The Journal of Law-Medicine ,Vol. 3 , issue 1, pp.3-32. 13. Gostin, L, Gravely,S, Shakman, S, Markel,H and Cetron,M (2004), “Quarantine: Voluntary or Not?” The Journal of Law, Medicine & Ethics, Vol. 32, issue 4, pp. 83-86. 14. Gostin,L & Berkman,B, (2007), “Pandemic Influenza: Ethics, Law and the Public’s Health”, Administrative Law Review,Vol. 59, No. 1, pp. 121-169. 15. Gray, A,(2015), “The Australian quarantine and biosecurity legislation: Constitutionality and critique”, Journal of Law and Medicine, Vol. 22, No. 4, pp.788-810. 16. Hodge JG.(2006), “Law as a tool for improving the health of children and adolescents in schools”, Journal of School Health, Vol. 76, No. 9, pp. 442-445 17. Hoffman, Sh (2009), “Preparing for Disaster: Protecting the Most Vulnerable in Emergencies”, UC Davis Law Review, Vol. 42, pp1491- 1547 18. Institute of Medicine US (2004), Learning from SARS: Preparing for the Next Disease Outbreak -- Workshop Summary, Washington (DC). National Academies Press (US). 19. Kim, ch (2016), “Legal Issues in Quarantine and Isolation for Control of Emerging Infectious Diseases”, Journal of Preventive Medicine & Public Health , Vol. 49, No. 1, pp. 1–17. 20. Manuell, M-E & Cukor, J(2011), “Mother Nature versus human nature: public compliance with evacuation and quarantine”, Disasters, Vol. 5, Issue 2, pp. 417-442. 21. Singapore”, American Journal of Infection Control, Vol. 33, Issue 5, pp. 252–257. 22. Page, EM (2006-2007),”Balancing Individual Rights and Public Health Safety during Quarantine: The U.S. and Canada“, Case Western Reserve Journal of International Law, Vol. 38, Issue 3, pp.517-537. 23. Patro,B, Tripathy, J & Kashyap,R (2013),”Epidemic Diseases Act 1897, India: Whether Sufficient to Address the Current Challenges?”, Journal of Mahatma Gandhi Institute of Medical Science , Vol. 18, Issue 2, pp 109- 111. 24. Ries, N (2005), “Quarantine and the Law: The 2003 SARS Experience in Canada (A New Disease Calls on Old Public Health Tools)”, Alberta Law Review, Vol. 43, No. 2, pp. 529-547. 25. Rothstein, M (2015),”From SARS to Ebola: Legal and Ethical Considerations for Modern Quarantine”, Indiana Health Law Review, Vol.12, No.1, pp. 227-280. 26. Rothstein, M & Talbott (2007), “Encouraging Compliance With Quarantine: A Proposal to Provide Job Security and Income Replacement”, American Journal of Public Health, Vol. 97, No. S1, pp 49-56. 27. Schoch-Spana,M (2000), “Implications of Pandemic Influenza for Bioterrorism Response", Clinical Infectious Diseases, Vol. 31, Issue 6, pp. 1409–1413. 28. Sehdev, PS (2002), “The origin of quarantine”, Clinical infectious diseases, Vol. 35,No. 9, pp. 1071-1072. 29. Shuaib,F, Gunnala,R, Musa, E.O. , Mahoney, F.J. , Oguntimehin,O, Nguku, P.M. , Nyanti, N. Knight, S.B. , Gwarzo, N.S. , Idigbe, O. , Nasidi, A. , Vertefeuille, J.F. (2014), “Ebola virus disease outbreak – Nigeria, July–September 2014”, Morbidity and mortality weekly report, Vol. 63, No 39, pp. 867-872. 30. Smith,M, Bensimon,C, Perez,D, Sahni,S & Upshur.R(2012), “Restrictive Measures in an Influenza Pandemic: A Qualitative Study of Public Perspectives”, Canadian journal of public health, Vol. 103, No. 5, pp 348-352. 31. Tangwa,G, Abayomi,A, Ujewe,S, Munung,N (2019), Socio-Cultural Dimensions of Emerging Infectious Diseases in Africa: an Indigenous Response to Deadly Epidemics, Switzerland .Springer Nature. 32. Waterman,S, Escobedo,M, Wilson, T, Edelson,P, Bethel, J, Fishbein,D (2009), “A new paradigm for quarantine and public health activities at land borders: opportunities and challenges”, Public Health Reports,Vol. 124, No. 2, pp. 203–211. 33. Abbasi, Mahmoud and Raheleh Rezaei and Ghazaleh Dehghani (2014), "The Concept and Position of the Right to Health in the Iranian Legal System", Quarterly Journal of Medical Law, Year 8, Issue 30, pp 183-199 (In Persian). 34. Ghorbannia, Nasser (2007), "Suspension of the implementation of human rights in emergency situations", Quarterly Journal of Jurisprudence and Law, No. 12, pp 37-62 (In Persian). 35. Habibnezhad, Seyed Ahmad (2016), "Conditions for Restricting Rights and Freedoms with Emphasis on Restriction in the Name of Public Order", Quarterly Journal of Comparative Law (Mofid Letter), No. 105,pp 53-78 (In Persian). 36. Habibnezhad, Seyed Ahmad and Zahra Saeed (2017), "The necessity of transition from obligation means to obligation to achieve a certain result in the interpretation of government obligations in the third principle of the Constitution", Islamic Law Quarterly, Volume 14, Number 53, pp 59-84 (In Persian). 37. Mohebbi, Davood and Hamed Karami (2016), "The Nature of Emergency Response Patterns with Emphasis on the Constitution of the Islamic Republic of Iran", Afagh-e-amniyat Quarterly, Year 8, No. 32,pp 67-98 (In Persian). C) WebSites 38. World Health Organization (2016), Guidance for managing ethical issues in infectious disease outbreaks,World Health Organization. Available at: https://apps.who.int/iris/handle/10665/250580_||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2020.289388.2172 علمی-پژوهشی امنیت حقوقی در نظام حل اختلافات سرمایه‌گذاری بین‌المللی قنبری جهرمی محمد جعفر دانشیار، گروه حقوق عمومی و بین‌الملل، دانشکدة حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران عبداللهی سید محمدعلی دانش آموخته دکتری حقوق بین‌الملل، دانشکدة حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 21 03 2021 51 1 191 214 21 09 2019 26 10 2020 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_78901.html

امروزه داوری بی‌تردید به روش غالب حل اختلافات سرمایه‌گذاری بین‌المللی بدل شده و در غالب معاهدات دوجانبه یا چندجانبة سرمایه‌گذاری یا قراردادهای سرمایه‌گذاری خارجی با دولت میزبان، شرط داوری درج شده است. با وجود این، دیوان‌های داوری در دعاوی سرمایه‌گذاری بین‌المللی، حتی در داوری‌های سازمانی (مانند ایکسید و...)، به‌صورت موردی و برای هر پرونده به‌طور خاص تشکیل می‌شوند و پس از فصل خصومت نیز منحل می‌شوند. این مسئله سبب شده است که در دهه‌های اخیر در چندین مورد آرایی از دیوان‌های داوری مختلف صادر شود که در پرونده‌های مشابه با مسائل حکمی و موضوعی تقریباً یکسان، داوران احکامی متعارض یا بعضاً متناقض صادر کرده‌اند. گسترش صدور آرای متعارض از سوی بسیاری از حقوقدانان به‌عنوان تهدیدی برای نظام حل اختلافات سرمایه‌گذاری بین‌المللی قلمداد شده است؛ تهدیدی که امنیت و انسجام حقوقی این نظام را تضعیف می‌کند و اعتماد بازیگران این عرصه را از بین می‌برد. یکی از پیشنهادهای ارائه‌شده به‌منظور حل این معضل، ایجاد دادگاه فراملی سرمایه‌گذاری بین‌المللی است که در این نوشتار به برخی از ابعاد این پیشنهاد پرداخته می‌شود.

 امنیت حقوقی انسجام حقوقی داوری بین‌المللی دیوان بین‌المللی سرمایه‌گذاری سرمایه‌گذاری بین‌المللی 1. فارسی الف) کتاب‌ها 1. انصاری معین، پرویز (۱۳۸۷)، حقوق تجارت بین‌الملل، تهران: میزان. 2. بیکس، برایان (۱۳۸۹)، فرهنگ نظریة حقوقی، ترجمة محمد راسخ، تهران: نشر نی. 3. تروپه، میشل (۱۳۸۶)، فلسفة حقوق، ترجمة مرتضی کلانتریان مفید، تهران: آگه. 4. رودلف، دالزر؛ کریستف، شروئر (۱۳۹۳)، اصول حقوق بین‌الملل سرمایه‌گذاری، ترجمة سید قاسم زمانی، و به‌آذین حسیبی، چ دوم، تهران: شهر دانش. 5. شیروی، عبدالحسین (۱۳۹۰)، حقوق تجارت بین‌الملل، چ سوم، تهران: سمت. 6. صفایی، سید حسین (۱۳۹۰)، حقوق بین‌الملل و داوری‌های بین‌المللی، چ سوم، تهران: میزان. 7. عسکری، پوریا (۱۳۹۴)، حقوق سرمایه‌گذاری خارجی در رویة داوری بین‌المللی، چ سوم، تهران: شهر دانش. 8. فلسفی، هدایت‌الله (۱۳۹۰)، صلح جاویدان و حکومت قانون: دیالکتیک همانندی و تفاوت، تهران: فرهنگ نشر نو . 9. --------------- (۱۳۹۶)، سیر عقل در منظومة حقوق بین‌الملل: اصول اساسی روش‌شناسی حقوق بین‌الملل، تهران: فرهنگ نشر نو. 10. لوونفلد، آندریاس (۱۳۹۰)، حقوق بین‌الملل سرمایه‌گذاری، ترجمة محمدجعفر قنبری جهرمی، تهران: جنگل. ب) مقالات 11. شهبازی، آرامش (۱۳۸۹)، «تکثر سیستم قضایی بین‌المللی»، پژوهش حقوق عمومی، ش ۲۹. 12. عطریان، فرامرز (۱۳۹۶)، «اصل امنیت حقوقی و مداخلة دولت در عرصة اقتصاد»، مطالعات حقوق عمومی، دورة چهل‌وهفتم، ش ۲. 13. محمدزاده وادقانی، علیرضا (۱۳۷۶)، «رویة قضایی و نقش سازندة آن در حقوق»، مجلة دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ش ۳۸. 14. ویژه، محمدرضا (۱۳۹۰)، «امنیت حقوقی به مثابة شرط تحقیق امنیت قضایی»، راهبرد، ش ۵۸. 2. انگلیسی 1. Ansari Moin, Parviz (2008), International Commercial Law, Tehran, Mizan Publication (In Persian). 2. Bix, Brian (2010), A Dictionary of Legal Theory (translated by Mohammad Rasekh), Tehran, Ney Publication (In Persian). 3. Falsafi, Hedayatollah (2015), Permanent Peace and Rule of Law, Tehran, Farhang Nashr No Publication (In Persian). 4. Falsafi, Hedayatollah (2018), Circuit of Wisdom in International Law System: Fundamental Principles of International Law Methodology, Tehran, Farhang Nashr No Publication (In Persian). 5. Kinnear, Meg, Diop, Aïssatou, ‘Use of the Media by Counsel in Investor-State Arbitration’, in A. J. van den Berg, Arbitration Advocacy in Changing Times (Kluwer Law International B.V., 2011). 6. Lowenfeld, Andreas (2012), International Economic Law (translated by Mohammad Jafar Ghanbari Jahromi), Tehran, Jungle Publication (In Persian). 7. Muchlinski, Peter T, Ortino, Federico & Schreuer, Christoph (2008), The Oxford Handbook of International Investment Law, London, Oxford University Press. 8. Muchlinski, Peter T., Ortino, Federico, Schreuer, Christoph, (2008), The Oxford Handbook of International Investment Law, London, Oxford University Press. 9. Pouria, Askari (2016), International Investment Law in Arbitral Jurisprudence, 3rd edn, Tehran, Shahre Danesh Publication (In Persian). 10. Reinisch, August, Binder, Christina, Kriebaum, Ursula, Wittich, Stephan, (2009), International Investment Law for the 21st Century: Essays in Honour of Christoph Schreuer, London, Oxford University Press. 11. Safei, S. Hossein (2012), International law and international arbitrations, 3rd edn, Tehran, Mizan Publication (In Persian). 12. Schreuer, Christoph (2013), ‘Coherence and Consistency in International Investment Law’, in Echandi, Roberto et al. (ed), Prospects in International Investment Law and Policy: World Trade Forum (Cambridge University Press, 2013). 13. Schreuer, Christoph and Dolzer, Rudolf (2015), Principles of International Investment Law, (translated by Qasem Zamani and Behazin Hasibi), 2nd edn, Tehran, Share Danesh Publication (In Persian). 14. Schreuer, Christoph, ‘Coherence and Consistency in International Investment Law’, in Echandi, Roberto et. al. (ed), Prospects in International Investment Law and Policy: World Trade Forum (Cambridge University Press, 2013) (In Persian). 15. Shiravi, Abdolhossein (2012), International Commercial Law, 3rd edn, Tehran, Samt Publication (In Persian). 16. Sornarajah, M., (2010), The International Law on Foreign Investment, Cambridge University Press. 17. Sornarajah, M., (2010), The International Law on Foreign Investment, Cambridge University Press (In Persian). 18. Troper, Michel (2007), La Philosophie du Droit (translated by Morteza Kalantarian), Tehran, Agah Publication (In Persian). B) Articles 19. Anders, Englesson, Oscar, (2013), “Inconsistent Awards in Investment Treaty Arbitration: Is an Appeals Court Needed”, 30 Journal of International Arbitration 561. 20. Brower, Charles N., Sharpe, Jeremy K., (2003), “Multiple and Conflicting International Arbitral Awards”, 4 Journal of World Investment. 21. Brown, Colin M., ‘A Multilateral Mechanism for the Settlement of Investment Disputes: Some Preliminary Sketches’ (2017), 32 ICSID Review 3, 673. 22. Dimitropoulos, Georgios, ‘Investor–State Dispute Settlement Reform and Theory of Institutional Design’ (2018), 9 Journal of International Dispute Settlement 535. 23. Gáspár-Szilágy, Szilárd, (2016), “A Standing Investment Court under TTIP from the Perspective of the Court of Justice of the European Union” , 17 Journal of World Investment & Trade 701. 24. Grenness, Esther-Jane, (2018), “Let’s Have a Souffle Instead: Selective Reform of the Investor-State Dispute Settlement Regime”, 6 University of Baltimore Journal of International Law 1. 25. Howard, David M., (2017),”Creating Consistency through a World Investment Court”, 41 Fordham International Law Journal 1 26. Jansen, Calamita, N., (2017),”‘The (In)Compatibility of Appellate Mechanisms with Existing Instruments of the Investment Treaty Regime” ,18 Journal of World Investment & Trade 585. 27. Jennings, Mark, (2016), ‘The International Investment Regime and Investor-State Dispute Settlement: States Bear the Primary Responsibility for Legitimacy’ ,, 17 Business Law International 127. 28. McLaughlin, Mark, (2018), “Global Reform of Investor-State Arbitration: ATentative Roadmap of China’s Emergent Equilibrium” , 6 The Chinese Journal of Comparative Law 1, 73. 29. Roberts, Anthea, (2018),”Incremental, Systemic, and Paradigmatic Reform of Investor-State Arbitration” ,, 112 The American Journal of International Law 3, 410. 30. Salacuse, Jeswald W., The Law of Investment Treaties (Oxford, 2015) 31. Schill, Stephan W., ‘W(h)ither Fragmentation? On the Literature and Sociology of International Investment Law’ (2011), 22 The European Journal of International Law 3, 875. 32. Spoorenberg, Frank, Vinuales, Jorge E., (2009), “Conflicting Decisions in International Arbitration”, 8 Law & Prac. Int'l Cts. & Tribunals. 33. Tams, Christian J., (2006), “An Appealing Option? The Debate About an ICSID Appellate Structure”, 57 Transnational Economic Law Working Paper 34. Tattevin, Guillaume & Richard, Juliette, (2013), “International Court of Justice Case Law in ICSID Awards”, 31 ASA BULLETIN 35. Ten Cate, Irene (2013), “The Costs of Consistency: Precedent in Investment Treaty Arbitration” , 51 Columbia Journal of Transnational Law 418 36. Titi, Catharine, ‘The European Union’s Proposal for an International Investment Court: Significance, Innovations and Challenges Ahead’ (2017), Transnational Dispute Management 1. 37. Zarra, Giovanni, (2018), “The Issue of Incoherence in Investment Arbitration: Is There Need for a Systemic Reform?” , 17 Chinese Journal of International Law 137. 38. Zhang, Zhiyong, (2016), “How to Reform Investor-to-State Dispute Settlement Mechanism: EU’s Practice and Implications” , 6 Journal of WTO & China 27. 39. Ramazanighavamabadi, Mohammad, Shahbazi, Aramesh, Embracing international judicial system, Public law research Vol. 12, Issue 29,pp. 116-160 (In Persian). 40. Atriyan, Faramarz, The Principle of Legal Certainty and Government Interventions in the Economy, Public law studies Quarterly, Vol. 47, Issue 2,pp. 281-301 (In Persian). 41. Mohammadzadeh Vadghani, Alireza, Judicial procedure and its constructive role in law, Journal of law and political sience, Vol. 38 (In Persian). 42. Vijeh, MohammadReza, Legal security as a condition for judicial security, journal of Rahbord, Vol. 20, Issue 58,pp. 95-130 (In Persian). C) Documents 43. A Multilateral Investment Court: A New System for Resolving Disputes between Foreign Investors and States in a Fair and Efficient Way (Europpean Commission Factsheet, 2017) 44. Consistency, Efficiency and Transparency in Investment Treaty Arbitration: Report by the IBA Arbitration Subcommittee on Investment Treaty Arbitration (International Bar Association, November 2018) 45. Convention on the Recognition and Enforcement of Foreign Arbitral Awards, New York, 1958 46. Convention on the Settlement of Investment Disputes between States and Nationals of Other States, Washington, 1965 47. Kaufmann-Kohler, Gabrielle, Potestà, Michele, Can the Mauritius Convention serve as a model for the reform of investor-State arbitration in connection with the introduction of a permanent investment tribunal or an appeal mechanism?: Analysis and roadmap (Geneva Centre for International Dispute Settlement (CIDS), 3 June 2016) 48. Possible Future Work in the Field of Dispute Settlement: Reforms of Investor-State Dispute Settlement (ISDS), Note by the Secretariat, UNCITRAL, Fiftieth session, Vienna, 3-21 July 2017, UN Doc. A/CN.9/917 49. Possible Improvements of the Framework for ICSID Arbitration, ICSID Secretariat, Discussion Paper, October 22, 2004 50. Possible reform of investor-State dispute settlement (ISDS): Consistency and related matters, UNCITRAL (WG III), UN Doc. A/CN.9/WG.III/WP.150, 28 August 2018 51. Recommendations to the European Commission on the negotiations for the Transatlantic Trade and Investment Partnership (“TTIP Recommendations”); Europpean Parliament, 2014/2228(INI), 8 July 2015 52. Report of UNCITRAL, UNGA, Official Records Seventy-first session Supplement No. 17, Forty-ninth session (27 June-15 July 2016), UN Doc. A/71/17 53. Report of UNCITRAL, UNGA, Official Records Seventy-Second session Supplement No. 17, Fiftieth session (3-21 July 2017), UN Doc. A/72/17 54. The ICSID Caseload Statistics (issue 2019-1) 55. The Statute of the International Court of Justice, 1945 56. World Investment Report 2015: Reforming International Investment Governance, United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD) 57. World Investment Report 2016: Investor Nationality: Policy Challenges, UNCTAD 58. World Investment Report 2017: Investment and the Digital Economy, UNCTAD 59. World Investment Report 2018: Investment and New Industrial Policies, UNCTAD 60. World Investment Report 2019: Special Economic Zones, UNCTAD D)Judgements and Awards 61. Barcelona Traction, Light and Power Company, Limited (Belgium v. Spain); Second Phase, International Court of Justice (ICJ), 5 February 1970 62. CME Czech Republic B.V. vs. The Czech Republic, UNCITRAL Arbitration Proceedings, Final Award, March 14, 2003 63. CMS Gas Transmission Company v. The Argentine Republic, ICSID, Case No. ARB/01/8, Award, April 20, 2005 64. ElettronicaSicula S.P.A.(ELSI) (United States of America v. Italy), Judgment, International Court of Justice (ICJ), 20 July 1989 65. Factory at Chorzów (Germany v. Poland), Jurisdiction, Judgment, Permanent Court of International Justice, PCIJ Series A No 9, ICGJ 247 (PCIJ 1927), 26 July 1927 66. LG&E Energy Corp., LG&E Capital Corp., LG&E International Inc. v. The Argentine Republic, ICSID, Case No. ARB/02/1, Decision on Liability, October 3, 2006 67. Maffezini v. Spain, ICSID Case No. ARB/97/7, Decision on Jurisdiction, January 25, 2000 68. Ronald S. Lauder v. The Czech Republic, UNCITRAL Arbitration Tribunal, Award, September 3, 2001 69. Salini Costruttori S.p.A. and Italstrade S.p.A. v. Hashemite Kingdom of Jordan, ICSID Case No. ARB/02/13, Decision on Jurisdiction, November 29, 2004 70. SGS Société Générale de Surveillance S.A. v. Islamic Republic of Pakistan, ICSID, Case No. ARB/01/13, Decision of the Tribunal on Objections to Jurisdiction, August 6, 2003 71. SGS Société Générale de Surveillance S.A. v. Republic of the Philippines, ICSID, Case No. ARB/02/6, Decision of the Tribunal on Objections to Jurisdiction, January 29, 2004_||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2019.259537.1757 علمی-پژوهشی استفاده از نمادهای مذهبی در فضاهای عمومی آموزشی با تأکید بر آرای محاکم ایتالیا و دیوان اروپایی حقوق بشر جلالی علیرضا استادیار، گروه حقوق، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه دامغان، دامغان، ایران ابوعطا محمد دانشیار، گروه حقوق، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران 21 03 2021 51 1 215 230 04 06 2018 11 03 2019 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_78805.html

آزادی مذهبی هر شهروندی، در برابر آزادی‌ها و حقوق دیگر افراد جامعه قرار می‌گیرد که یکی از موارد، آزادی دینی و وجدان دیگران است. قلمرو حق بر آزادی مذهبی افراد، جایی به پایان می‌رسد که آزادی دینی و وجدان دیگران آغاز می‌شود. هرچند ایجاد توازن منطقی از طرف نظام‌های حقوقی برای این دو اصل، کاری دشوار است، اما در جوامع چندملیتی و با تکثر مذاهب و فرهنگ‌ها مانند کشورهای عضو شورای اروپا، امری ضروری است تا همزیستی مسالمت‌آمیز اقوام و ادیان آسیبی نبیند. یکی از موضوعاتی که در این زمینه در سنوات اخیر توجه حقوقدانان را جلب کرده، بحث قرار دادن نمادهای مذهبی در فضاهای عمومی است که تأثیری مستقیم در آزادی وجدان و حق بر آزادی مذهبی شهروندان دارد. در این مقاله، یکی از موارد خاص طرح‌شده، یعنی در فضای عمومی قرار دادن نماد صلیب، با تأکید و استناد به رویة قضایی محاکم کشور ایتالیا و همچنین رویة دیوان اروپایی حقوق بشر در قضیة «لائوتزی علیه ایتالیا» بررسی شده است.

 دیوان اروپایی حقوق بشر صلیب فضای عمومی محاکم ایتالیا نماد مذهبی 1. فارسی الف) مقالات 1. تقی‌زاده داوری، محمود؛ بابایی، امید (1395)، «تفسیر نمادهای دینی در مناسک شیعی (مطالعۀ موردی: نخل‌گردانی در ابیانه)»، فصلنامۀ علمی پژوهشی شیعه‌شناسی، سال چهاردهم، ش 53، ص 66-35. 2. رسولیان آریانی، صدیقه؛ مباشری، محبوبه (1396)، «بررسی نمادهای عرفانی و مذهبی و تأثیر آنها بر شعر پایدار»، فصلنامۀ علمی پژوهشی عرفانیات در ادب فارسی، ش 30، ص 155-128. 3. رفیعیان، مجتبی؛ سیفایی، مهسا (1384)، «فضاهای عمومی شهری؛ بازنگری و ارزیابی کیفی»، نشریۀ هنرهای زیبا، ش 23، ص 42-35. 4. رهایی، سعید (1389)، «دکترین «حاشیۀ تفسیر» و محدودیت‌های حق بر ابراز دین، با تأکید بر وضعیت مسلمانان در اروپا»، نامۀ مفید، ش 79، ص 100-77. 5. شهبازی، آرامش (1389)، «هتک حرمت ساحت مقدس قرآن کریم در آمریکا در ترازوی حقوق بین‌الملل»، مجلۀ حقوقی بین‌المللی، دورۀ 27، ش 43، ص 61-39. 6. عبدی، ایوب؛ زمانی، سید قاسم (1395)، «حاشیۀ صلاحدید دولت‌ها در آزادی دین در پرتو رویة دیوان اروپایی حقوق بشر»، فصلنامۀ پژوهش حقوق عمومی، سال نوزدهم، ش 55، ص 82-61. 7. مقامی، امیر؛ مکی، شادی سادات (1397)، «جلوه‌های حق بر آزادی ابراز مذهب در رویۀ نهادهای بین‌المللی حقوق بشر»، فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، دورة 48، ش 1، ص 157-139. 2. انگلیسی 1. Abdi, Ayyoub, Zamani, Seyyed Qasem (2016), “Margin of Appreciation Of States About Religious Freedom In The Light of European Court of Human Rights Jurisprudence”, Public Law Review, Vol. 19, Issue 55, pp. 61-82 (In Persian). 2. Anrò, Ilaria (2010), Il margine di apprezzamento nella giurisprudenza della Corte di giustizia dell’Unione europea e della Corte europea dei diritti dell’uomo,in La funzione giurisdizionale nell’ordinamento internazionale e nell’ordinamento comunitario, Napoli, Edizioni Scientifiche. 3. Cavino, Massimo & Tripodina, Chiara (2012), La tutela dei diritti fondamentali tra diritto politico e diritto giurisprudenziale, Giuffré, Milano. 4. Iaricci, Gian Piero (2014), Istituzioni di diritto pubblico, Rimini, Maggioli. 5. Krisch, Nico (2010), Beyond Constitutionalism: The Pluralist Structure of Postnational Law, Oxford, Oxford University Press. 6. Maqami, Amir, Makki, Shadi Sadat (2018), “Implications of Freedom of Religion on the Basis of the Case Law of International Human Rights Bodies”, Journal of Public Law, Vol. 48, Issue 1, pp. 139-157 (In Persian). 7. Mezzetti, Luca (2013), Diritto costituzionale. Manuale breve, Milano, Giuffré. 8. Morrone, Adriano (2007), Lineamenti di diritto dell'Unione europea, Milano, Franco Angeli. 9. Parisi, Marco (2006). Simboli e comportamenti religiosi nella società plurale, Napoli, Edizioni scientifiche. 10. Rafiyan, Mojtaba, Seifayi, Mahsa (2005), “Public Spaces in the Cities. Rethinking and Quality Analysis”, Journal of Fine Arts, Vol. 23, pp. 35-42 (In Persian). 11. Rahayi, Said (2010), “Margin Appreciation Doctrine and Limitation About Religious Faith, With Attention to Muslims Situation in Europe”, Mofid Letter Journal, Issue 79, pp. 77-100 (In Persian). 12. Randazzo, Barbara (2008), Diversi ed eguali: le confessioni religiose davanti alla legge, Milano, Giuffré. 13. Rasulian Aryani, Seddiqeh, Mobasheri, Mahbubeh (2017), “Study on Gnosis and Religious Symbols and Impact on Stable Poetry”, Journal of Gnosis in Persian Literature, Issue 30, pp. 128-155 (In Persian). 14. Shahbazi, Aramesh (2010), “Insult To Holy Koran in United States from The Point of View of International Law”, International Law Journal, Vol. 27, Issue 43, pp. 39-61 (In Persian). 15. Taqi Zadeh Davari, Mahmood, Omid Babaei (2016), “Interpretation of Religious Symbols in Shia Traditions (Cerimony of Nakhl-Gardany in Abyaneh)”, Shia Studies Journal, Vol. 14, Issue 53, pp. 35-66 (In Persian). B) Articles 16. Cavana, Paolo (2012), “I simboli religiosi nello spazio pubblico nella recente esperienza europea”, Stato, Chiese e pluralismo confessionale, No. 28, pp. 1-47. 17. Laudani, Fabrizio (2010), “La questione del crocifisso all’indomani della sentenza della Corte EDU e del Trattato di Lisbona”, Forum di quaderni costituzionali, No. 1, pp. 1-16. 18. Puppinick, Gregor (2012), “The case of Lautsi v. Italy: a synthesis”, BYU Law Review, Issue 3, 873-927. 19. Puppinick, Gregor (2012), “Il caso Lautsi contro l’Italia”, Stato, Chiese e pluralismo confessionale, No. 1, pp. 1-49. 20. Turchi, Vincenzo (2017), “Convivenza delle diversità, pluralismo religioso e universalità dei diritti. Modelli di approccio. Indicazioni metodologiche”, Stato, Chiese e pluralismo confessionale, No. 16, pp.1-27. 21. Zanfrini, Laura (2012), “Convivere con il differente. Il modello italiano alla prova dell’immigrazione”, Revista Interdisciplinar da Mobilidade Humana, Ano XX, No. 38, pp.101-123. C) Jurisprudence 22. African Commission on Human and People’s Rights, No. 006-2012 (ACHPR V. Kenya), 26 May 2017. 23. Anayasa Mahkemesi, No. 20216, 7 March 1989. 24. Consiglio di Stato, No. 63, 27 April 1988. 25. Consiglio di Stato, No. 556, 13 January 2006. 26. Corte Costituzionale, No. 203, 11 April 1989. 27. Corte Costituzionale, No. 389, 26 October 2004. 28. Corte di Cassazione, No. 5924, 14 March 2011. 29. Court of Justice of the European Union, No. C-157-15 (Achbita V. G4S Secure Solutions NV), 14 March 2017. 30. European Commission of Human Rights, No. 74DR93 (Karaduman V. Turkey), 3 May 1993. 31. European Court of Human Rights, No. 42393-98 (Dahlab V. Switzerland), 15 February 2001. 32. European Court of Human Rights, No. 44774-98 (Leyla Sahin V. Turkey), 10 November 2005. 33. European Court of Human Rights, n. 55170-00 (Kosteski V. Macedonia), 13 April 2006.No.. 184-02 (Kuznetsov and Others V. Russia), 11 January 2007. 35. European Court of Human Rights, No.. 15585-06 (El Morsli V. France), 4 March 2008. 36. European Court of Human Rights, No. 31645-04, (Kervanci V. France), 4 December 2008. 37. European Court of Human Rights, No. 30814-06 (Lautsi V. Italy), 3 November 2009. 38. European Court of Human Rights, No.. 41135-98 (Ahmet Arslan and Others V. Turkey), 23 February 2010. 39. European Court of Human Rights, No.. 30814-06 (Lautsi V. Italy), 18 March 2011. 40. Tribunale Amministrativo Regionale Lombardia, No.. 603, 11 July 2006. 41. Tribunale Amministrativo Regionale Veneto, No. 56, 14 January 2004. 42. Tribunale Amministrativo Regionale Veneto, No. 1110, 22 March 2005._||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2020.285975.2093 علمی-پژوهشی انسانِ تعین‌ناپذیر در اندیشة پیکودِلا میراندولا؛ بنیانی برای حقوق بشر غربی انسانِ تعیّن‌ناپذیر در اندیشه پیکودِلا میراندولا؛ بنیانی برای حقوق بشر غربی کمالی گوکی محمد فارغ التحصیل دکتری اندیشه سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران شکوری ابوالفضل دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس ، تهران، ایران 21 03 2021 51 1 231 253 23 07 2019 17 02 2020 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_78523.html

اندیشمندان دورة رنسانس، به‌واسطة اینکه تجلی‌گاه یک دوران جدید بودند، از اندیشه‌های بکری برخوردارند. پیکودلا میراندولا (1494-1463م) با وجود گمنام بودن در تاریخ فلسفه، نقشی بسزا در نگاه غربی به انسان بازی کرد. نگاه او به مسئلة کرامت انسان و جایگاهش در این مقولة بنیادین در تاریخ فکر غرب، بررسی اندیشة او را چنان پرمعنا می‌کند که می‌توان وی را از تأثیرگذارترین اندیشمندان در مسئلة حقوق بشر در عصر کنونی دانست. با کمک تشریح اندیشة میراندولا، به‌نوعی به تشریح اندیشة غرب در مقولة کرامت انسان و حقوق بشر خواهیم پرداخت. بر این اساس سؤال محوری در این پژوهش این است که: «مبنای کرامت‌مندی انسان در اندیشة میراندولا چیست و این مبنا چه نسبتی با حق انسان برقرار می‌کند؟» برای یافتن پاسخ پرسشمان براساس رویکرد هرمنوتیک فلسفی گادامر به گفت‌وگو با متون میراندولا می‌پردازیم. میراندولا از انسان تعین‌ناپذیر سخن می‌گوید که حق قانون‌گذاری و تعیین سرنوشت خود را بنا به انتخاب خود دارد. این دیدگاه پیامدهای حقوق بشری مستقیمی دارد و به‌مثابة نخ تسبیحی است که اندیشة حقوق بشری معاصر را به اندیشة رنسانسی میراندولا متصل می‌کند.

 انسان حق رنسانس کرامت میراندولا 1. فارسی الف) کتاب‌ها 1. پوٌل راس (1398)، اخلاق و مدرنیته، ترجمة محمدجواد سلطانی و محمد کمالی گوکی،تهران: عقل سرخ. 2. پی‌یر، ماری (1395)، امانیسم و رنسانس، عبدالوهاب احمدی، تهران: آگه. 3. دورانت، ویل (1387)، تاریخ تمدن،جلد5، رنسانس، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 4. شرت، ایون (1395)، فلسفة علوم اجتماعی قاره‌ای: هرمنوتیک، تبارشناسی و نظریۀ انتقادی از یونان باستان تا قرن بیست‌ویکم، هادی جلیلی، تهران: نشر نی. 5. ژیلسون، اتین (1374)، خدا و فلسفه، شهرام پازوکی، تهران: حقیقت. 2. انگلیسی 1. Bedau, Hugo, Adam (1992), “Dignity and the Death Penalty”, in Michael. J. Meyer and William A. Parent (eds.), The constitution of Rights, Ithaca NY: Cornell University Press. 2. Borghesi, Francesco (2018), Giovanni Pico della Mirandola. Lettere. Studi pichiani, 19. Firenze: Leo S. Olschki. 3. Brians, Paul (2017), Pico Della Mirandola: Oration On the Dignity Of Man (15th C. CE), Washington State University 4. Cassirer, Ernst (1948), The Renaissance Philosophy of Man, Chicago: University of Chicago Press. 5. Durant, William (2008), History of Civilization, Volume 5, Renaissance, Tehran: Scientific and Cultural Publications (In Persian). 6. Farmer, S. A.(1998), Syncretism in the West: Pico's 900 Theses (1486): Arizona Board of Regents for Arizona State University 7. Gadamer,H.G (1989),truth and method, Revised by Joel Weinsheimer and Donald G. Marshall, Continum New York. 8. -------------------- (1985), Philosophical Apprenticeships. Trans: Robert Sullivan. Cambridge, MA: MIT Press. 9. -------------------- (1987), The Problem of Historical Consciousness, in Interpre- tive Social Science: A Second Look, ed. Paul Rabinow and William M. Sullivan, Berkeley: University of California Press. 10. Gilson, etienne (1374), God and Philosophy, translated by Shahram Pazouki, Tehran: Haghighat (In Persian). 11. Howard, Donald Roy (1937), Innocent III, [c. 1200] On the Misery of the Human Condition. Translated by M. M. Dietz. Indianapolis, Indianapolis, Bobbs-Merrill.  12. Lycourinos, Damon Zacharias (2017), The Hierarchical Cosmos Occult Theology as a Direct Continuation of Neoplatonism. London: Routledge. 13. MacGrath, Thomas (2014), Two Ideas of Human Nature: Giovanni Pico dellaMirandola and Thomas à Kempis, Mount Royal Undergraduate Humanities Review2. 14. Miller, Paul (1965),introduction by on the dignity of man. hackett publishing company. 15. -------------------- (B-1965), on the dignity of man, Translated by Charles Glenn Wallis Hackett Publishing Company, Inc. Indianapolis/ Cambridge. 16. -------------------- (C-1965), Heptaplus, Translated by Douglas Carmichael, .Hackett Publishing Company, Inc. Indianapolis/ Cambridge. 17. Mirandola, pico della (A-1965), On Being and the One,Translated by Miller, Paul. Hackett Publishing Company, Inc. Indianapolis/ Cambridge. 18. More, Thomas (2010), the life of pico della mirandola By his Nephew Giovanni Pico Della Mirandola, Translated by James Macmullen Rigg. Nabu Press. 19. Pierre, Marie (2011), Humanism and the Renaissance, translated by Abdolvahab Ahmadi, Tehran: Agah (In Persian). 20. Poole, ross (1398), morality and Modernity, translated by Mohammad Javad Soltani and Mohammad Kamali Goki, Tehran: Red Wisdom (In Persian). 21. Shirt, evon (2016), Continental Philosophy of Social Sciences: Hermeneutics, Genealogy and Critical Theory from Ancient Greece to the Twenty-First Century, translated by Hadi Jalili, Tehran: Nashr-e Ney (In Persian). B) Article 22. Cassirer, Ernst (1942), “giovanni pico della mirandola a study in the history of renaissance ideas”, Journal of the History of Ideas, Vol. 3, No. 3, pp. 319-346. 23. Heyd, David (2003), “Human Nature: An Oxymoron”, Journal of Medicine and Philosophy, Vol. 28, No. 2, pp. 151–169. 25.Hierarchies: The Structure of Nature Theosophical Topics in Depth. In site: https://www.theosophy-nw.org/theosnw/hierarch/hi-selec.htm--Oration on the Dignity of Man: The Manifesto of the Renaissance, CreateSpace Independent Publishing Platform (December 29, 2015) 26. Hooker, Richard (1996), https://www.faculty.umb.edu/gary_zabel /Courses /Phil%20281b/Philosophy%20of%20Magic/Dante.%20etc/Philosophers/Idea/PICO.HTM. 27. Prof. Pier Cesare Bori. "The Italian Renaissance: An Unfinished Dawn?:Picodella Mirandola .in site http://didattica.spbo.unibo.it/ pais/bori /articolo010.html_||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2020.283427.2041 علمی-پژوهشی رویارویی حقوق بشر و حاکمیت دولت‌ها در عصر پساجنگ سرد (2018-1990) حقوق بشر و تأثیر آن بر حاکمیت دولت‌ها بعد از جنگ سرد 2018- 1990 وردیانی علی گروه حقوق ، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی ، بوشهر، ایران اسمعیلی علی گروه حقوق ، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی ، بوشهر، ایران 21 03 2021 51 1 255 275 13 06 2019 10 05 2020 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_78141.html

از آنجا که حقوق بشر، متضمن رابطۀ بین افراد و دولت‌هاست و گاهی روابط میان افراد را در برمی‌گیرد و به‌طور مستقیم با مسئلۀ حاکمیت دولت‌ها در ارتباط است. سؤال این است که تأثیر حقوق بشر بر حاکمیت دولت‌ها در دورۀ بعد از جنگ سرد چیست؟ در پاسخ می‌توان گفت که با تسریع در تعیین ساختار نظام بین‌الملل، انقلاب ارتباطات و اطلاعات و تغییر شناخت انسان در خصوص محیط پیرامون خویش، که موجب تسریع فرایند جهانی شدن فرهنگ حقوق بشر شده است، مقولۀ حقوق بشر را نمی‌توان تنها در صلاحیت داخلی حاکمیت ملی قرار داد، بلکه با افزایش آگاهی‌های فزایندۀ افراد بشری و رشد سازمان‌های غیردولتی ملی و بین‌المللی، فشار و حساسیت جامعۀ جهانی، به‌جرأت می‌توان گفت که سکان حقوق بشر از دست حاکمیت ملی خارج شده است و پذیرش اصول حاکمیت دولت‌ها و حمایت بین‌المللی از حقوق بشر منافاتی با هم ندارند. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است.

 جنگ سرد جهانی شدن حاکمیت ملی حقوق بشر دولت‌ها 1. فارسی الف) کتاب‌ها 1. اندرو، وینسنت (1371)، نظریه‌های دولت، ترجمۀ دکتر حسین بشیریه، تهران: نشر نی. 2. جی وایس، توماس (1387)، مداخلۀ بشردوستانۀ اندیشه در عمل، ترجمۀ زهرا نوع‌پرست، تهران: مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه. 3. حجتی، امیررضا (1396)، تعامل حقوق بشر و حاکمیت دولت‌ها با تأکید بر آراء آنتونی گیدنز، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد به راهنمایی، دکتر محمدحسین زارعی، دانشکدۀ حقوق، تهران: دانشگاه شهید بهشتی. 4. عمید زنجانی، عباسعلی (1383)، مروری بر کلیات و مبانی حقوق اساسی، تهران: امیرکبیر. 5. کرمی، جهانگیر (1375)، شورای امنیت سازمان ملل متحد و مداخل بشردوستانه، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه. 6. گیدنز، آنتونی (1396)، ساخت جامعه، ترجمۀ اکبر احمدی، تهران: نشر علم. 7. ممتاز، جمشید؛ رنجبریان، امیرحسین (1384)، حقوق بین‌الملل بشردوستانه مخاصمات مسلحانۀ داخلی، تهران: میزان. 8. میرزایی یگنجه، سعید (1373)، تحول مفهوم حاکمیت از سازمان ملل متحد، تهران: انتشارات وزارت امور خارجه. ب) مقالات 9. آقایی، سید داوود (1376)، «بررسی عملکرد شورای امنیت در حل بحران بوسنی و هرزگوین»، مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، ش 36. 10. پروین، خیرالله (1387)، «حقوق بشر و تأثیر آن بر حاکمیت ملی دولت‌ها»، فصلنامۀ حقوق، مجلۀ دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دورة 38، ش 4. 11. جلیلی، طاهر؛ ایمانی، هاله (1389)، «مداخلۀ بشردوستانه و چالش‌های آن»، اطلاعات سیاسی و اقتصادی، ش 25. 12. داداندیش، پروین (1391)، «تحولات لیبی و دکترین مسئولیت حمایت»، فصلنامۀ راهبرد، سال بیست‌ویکم، ش 6. 13. راعی، مسعود (1386)، «قابلیت اجرایی طرح 2001 مسئولیت دولت‌ها در حوزة قواعد حقوق بشری»، فصلنامۀ حقوق، مجلۀ دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دورة 37. 14. رشیدی‌نژاد، زینب (1386)، «موازین و مرزهای مداخله بشردوستانه در رویه شورای امنیت»، نشریۀ مرکز امور حقوق بین‌الملل معاونت حقوق و امور مجلس ریاست جمهوری، ش 37. 15. سجادپور، سید محمدکاظم؛ محمدی، فاطمه (1388)، ابعاد بین‌المللی حقوق بشر و حاکمیت دولت‌ها. مطالعۀ موردی: تحلیل قطعنامه‌های سازمان ملل در مورد حقوق بشر ایران (1388-1358)، پژوهشنامۀ علوم سیاسی، سال چهارم، ش 2. 16. شیرازی، حبیب‌الله ابوالحسن (1394)، «رویکرد شورای امنیت در مواجهه با بحران کشور اسلامی سوریه (2016-2011)»، فصلنامۀ پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، سال پنجم، ش 4. 17. فضائلی، مصطفی (1395)، مداخلۀ نظامی در یمن از منظر حقوق بین‌الملل»، فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، دورۀ 46، ش 1. 18. نژندی‌منش، هیبت‌الله؛ حسینی آزاد، سید علی؛ احسن‌نژاد، مسعود (1391)، «حاکمیت دولت‌ها و اسناد بین‌المللی حقوق بشر: تأثیـر یا تأثر»، دوفصلنامۀ حقوق بشر، دورۀ 7، ش 2. 2. انگلیسی 1. Amid Zanjani, Abbas Ali, (2004), A Review of the Generalities and Principles of Constitutional Law, Tehran, Amir Kabir Publications, (In Persian). 2. Andrew, Vincent, (1992), Theories of Government, translated by Dr. Hossein Boshrieh, Tehran, Ney Publishing, (In Persian). 3. Brown, Adele(17 June 2008), Reinventing Humanitarian Intervention: Two Cheers for the Responsibility to Protect", International Affairs and Defense Section, House of Common library, Research Paper, 08/5 4. Clunan, Anne L, (2009), Redefining Sovereignty: Humanitarianism’s Challenge to Sovereign Immunity, in Negotiating Sovereignty and Human Rights, (eds) Noha, Shawki, & Michaelene, Cox, Ashgate 5. Falk, R, (1979), Responding to Server Violations, in Enhancing Global Human Rights hereinafter cited as FALK Responding to server Violations 6. Giddens, Anthony, (2017), Building Society, translated by Akbar Ahmadi, Tehran: Alam Publishing, (In Persian). 7. Heathcote, Gina, (2012), The Law on the Use of Force, A Feminist Analysis, 8. Hojjati, Amirreza, (2017), The Interaction of Human Rights and the Sovereignty of Governments with Emphasis on the Views of Anthony Giddens, M.Sc. Thesis, Dr. Mohammad Hossein Zarei, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, (In Persian). 9. Karami, Jahangir, (1996), UN Security Council and Humanitarian Interventions, Tehran: Office of Political and International Studies, Ministry of Foreign Affairs, (In Persian). 10. Mirzaei Yangjeh, Saeed, (1994), The Evolution of the Concept of Sovereignty from the United Nations, Tehran, Ministry of Foreign Affairs Publications , (in persian) 11. Mumtaz, Jamshid and Ranjbarian, Amir Hossein, (2005), International Humanitarian Law, Internal Armed Conflict, Tehran, Mizan Publications, First Edition, (In Persian). 12. Weiss, Thomas  George .(2008), Humanitarian Intervention of Thought in Action, translated by Zahra Nouparast, Tehran, Ministry of Foreign Affairs Publishing Center (In Persian). B) Articles 13. Aghaei, Seyed Davood, (1971), “Assessing the Security Council's Performance in Resolving the Bosnia-Herzegovina Crisis”, Journal of the Faculty of Law and Political Science, 36, 103-109, (In Persian). 14. Dadandish, Parvin, (2012), “Libyan Developments and the doctrine of protection Responsibility”, Strategy Quarterly, 21(6), 169-192, (In Persian). 15. Fazaeli, M, (2016), “Military intervention in Yemen from the perspective of international law,” Public Law Studies Quarterly, 46(1), 41-70, (In Persian). 16. Jalili, Taher, and Imani, Haleh, (2010), “Humanitarian intervention and its challenges”, Political and economic information, 25, 50-57, (In Persian). 17. Magnuson, William, (2010), “The Responsibility to Protect and The Decline of Sovereignty: Free Speech Protection under International Law”, Journal of Transnational Law, 43, 255-312 18. Najandi Manesh, Heybatullah, Husseini Azad, Seyyed Ali, and Ahsan Nejad, Masoud, (2012), “Sovereignty of States and International Law Documents: Impressing or Impressed?”, Bi-Quarterly Journal of Human Rights, 7(2), 27-50, (In Persian). 19. Parvin, Kheyrollah, (2008), “Human Right and Its Effect on Government’s National Sovereignty”. Law Quarterly, 38(4), 111-135, (In Persian). 20. Pellet, Alain, (2000), “State sovereignty and the protection of fundamental human rights: an international law perspective”, Pugwash Occasional Papers, 1(1) , Feb, 37-45 21. Raei, Maseod, (2007), “Excutive Capablity of 2001 Draft State Responsibity in Human Rights Rules”. Law Quarterly, 37(4), 65-94, (In Persian). 22. Rashidi Nejad, Zainab, (2008), “Rules and limits of Humanitarian Intervention in Security Council Practice”, Journal of the Center for International Law Affairs, Deputy Minister of Law and Parliamentary Affairs, 37: 63-102, (In Persian). 23. Roberts, A, (1993), “Humanitarian War: Military Intervention and Human Rights”, International Affairs, 69(3), 429-443 24. Sajadpour, Seyedmohammadkazem, and Mohammadi, Fatemeh, (2009), “International Aspects of Human Rights and the Sovereignty of States: Case Study; Analysis of the U.N Resolutions concerning Human Rights in Iran(1358-1388)”, Journal of Political Science, 4(2) , 59-92, (In Persian). 25. Shirazi, Habiballah Abolhassan, (2016), “Approach of the Security Council toward the Crisis in Syrian Islamic country (2011-2016)”, Quarterly Journal of Political Research in Islamic World, 5 (4), 51-86, (In Persian)._||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2019.261314.1782 علمی-پژوهشی حقوق بشر و مبارزه با بیماری‌های واگیر در عرصۀ بین‌المللی: ضرورت‌ها و چالش‌ها حقوق بشر و مبارزه با بیماری‌های واگیر در عرصه بین‌المللی: ضرورت‌ها و چالش‌ها ابراهیم گل علیرضا استادیار، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران روشن فکر پریسا دانشجوی دکتری، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران طباطبایی لطفی سید احمد استادیار، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران 21 03 2021 51 1 277 297 03 07 2018 31 12 2018 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_78899.html

با وجود پیشرفت‌های حوزۀ پزشکی،‌ بیماری‌های واگیر کماکان تهدیدی جدی علیه سلامت مردمان‌اند. به‌دلیل مرزناشناسی عوامل بیماری‌زا، مبارزه با بیماری‌های واگیر از حوزه‌های قدیمی همکاری بین‌المللی میان دولت‌ها بوده است، با وجود این همچنان این پرسش مطرح است که نوع و عناصر دخیل در رابطۀ میان مبارزه با بیماری‌های واگیر و حقوق بشر به چه ترتیب است؟ در پاسخ باید گفت که رابطه‌ای دوگانه میان مبارزه با بیماری‌های واگیر و حقوق بشر وجود دارد: از سویی دولت‌ها در راستای تعهد خود به رعایت، محافظت و اجرای حق بر سلامت مکلف به اتخاذ اقدامات ضروری به‌منظور جلوگیری از شیوع و گسترش و نیز کنترل بیماری‌های واگیرند. از سوی دیگر، امنیتی شدن چنین مبارزه‌ای به‌دلیل پیدایش بیماری‌های نوپدید و تأثیرات جهانی شدن بر سبک زندگی مردم سبب شده است که گاه اقدامات دولت‌ها برای چنین مبارزه‌ای، خود موجبات نقض تعهدات حقوق بشری آنها را فراهم سازد. با وجود این نظام حقوق بین‌الملل، در عین عدم تمرکز امکان برقراری تعادل میان این دوسویه ظاهراً متعارض را فراهم کرده است.

 امنیتی شدن بیماری‌های واگیر حقوق بشر حق بر سلامت وضعیت اضطراری 1. فارسی الف) مقالات 1. آل کجباف، حسین (1392)، « مفهوم و جایگاه حق بر سلامت در اسناد بین‌المللی حقوق بشر»، فصلنامۀ حقوق پزشکی، ‌ش 24، ص 170-139. 2. سیرغانی، محسن (1387)، «حقوق بشر، ایدز و سلامت عمومی»، فصلنامۀ حقوق پزشکی،‌ ش 5، ص 104-85. 3. عباسی، محمود؛ رضایی، راحله؛ دهقان، غزاله (1393)، « مفهوم و جایگاه حق بر سلامت در نظام حقوقی ایران»، فصلنامۀ حقوق پزشکی، سال هشتم، ش 30، ص 199-183. 4. قربان‌نیا، ناصر (1386)،‌ «تعلیق اجرای حقوق بشر در شرایط اضطراری»، حقوق اسلامی، دورۀ ۳، ش ۱۲، ص 62-37. 2. انگلیسی 1. Davies. Sara E, Kamradt-Scott, Adam; Rushton, Simon (2005), Disease Diplomacy, Baltimore: Johns Hopkins University Press. 2. Eide. A, Krause. C, Rosas. A, (1995),Economic, Social and Cultural Right: a Textbook, Dordrecht: martinis Nijhoff. 3. Fidler David (2004), SARS, Governance and the Globalization of Disease, UK: Palgrave Macmillan. 4. OHCHR (2016), Human Rights:Handbook for Parliamentarians, Geneva: Inter-Parliamentary Union. 5. Tucke, Jonathan B (2003), Biosecurity: Limiting Terrorist Access to Deadly Pathogens, Washington: US Institute of Peace. 6. UNAIDS (1999), Handbook for Legislators on HIV/AIDS,Law and Human Rights, Geneva:UNAIDS. B) Articles 7. Abbasi Mahmud, Rezaee Raheleh, Dehghani Ghazaleh. (2014), “Concept and situation of the right to health in Iran legal system”. Medical Law Journal; 8 (30) :183-199 (In Persian). 8. Abiola. Sara (2011), “The Siracusa Principles on the Limitation and Derogation Provisions in the International Covenant for Civil and Political Rights (ICCPR): History and Interpretation in Public Health Context”, Health Rights, http://health-rights.org/index.php/cop/item/memo-the-siracusa-principles-onthe-limitation-and-derogation-provisions-in-the-international-covenant-for-civiland-political-rights-iccpr-history-and-interpretation-in-public-health-context [https://perma.cc/873V-3N44] 9. Alekajbaf, Hossein. (2013), “Concept and situation of Rights to Health under the International Human Rights bills”, Medical Law Journal, 7 (24) :139-170 (In Persian). 10. Alsan, Marcella M. Westerhaus, Michael, Herce, Michael, Nakashima, Koji and Farmer, Paul E., (2011),” Poverty, Global Health and Infectious Disease: Lessons from Haiti and Rwanda”, Infect Dis Clin North Am, Vol. 25 No.3, pp. 611-622. 11. American Association for the International Commission of Jurists,” SIRACUSA PRINCIPLES on the Limitation and Derogation Provisions in the International Covenant on Civil and Political Rights” at: http://icj.wpengine.netdna-cdn.com 12. Bakanidze, Lela, Imnadze, Paata and Perkins, Dana, (2010),” Biosafety and biosecurity as essential pillars of international health security and cross-cutting elements of biological nonproliferation”, BMC Public Health, Vol.10, Suppl 1: http://bmcpublichealth.biomedcentral.com/articles/10.1186/1471-2458-10-S1-S12 13. Brandt, Allan M, (2013), ” How AIDS Invented Global Health”, The New England Journal of Medicine, Vol. 368, No. 23, pp. 2149-2152 14. Davies, Sara A (2008), “Securitizing infectious disease”, International Affairs, Vol. 84, No. 2, pp. 295-313. 15. Dute. Joseph (2004),” Communicable Diseases and Human Rights”, Eur. J. Health L. Vol. 11,. pp. 45-53. 16. Dye, Christopher (2014),” After 2015: infectious diseases in a new era of health and development”,Philos Trans R Soc Lond B Biol Sciv,Vol. 369, No. 1645,pp.1-9. 17. Ebenezer T. Durojaiye, Gladys Mirugi-Mukundi (2015), ” The Ebola Virus and Human Rights Concerns in Africa”, African Journal of Reproductive Health, Vol. 19, No. 3, pp. 18-26 . 18. Fidler , David P. (2004), “ Germs, Norms and Power: Global Health’s Political Revolution”, LGD,Issue 1, pp. 57-72. 19. Fidler, David P. (2003), “SARS and International Law”, , ASIL, Vol.8, Issue.7, https://www.asil.org/insights/volume/8/issue/7/sars-and-international-law . 20. Fidler, David P. (2005), “Health Foreign Policy: Between Principle and Power”, Articles by Maurer Faculty. Paper 525. Pp. 179-194. 21. Fidler, David P. (2005), ” From International Sanitary Conventions to Global Health Security: The New International Health Regulations”, Chinese Journal of International Law, Vol. 4 No.2, pp. 325–392. 22. Fidler, David P., (1999), "International Law and Global Public Health", Faculty Publications. Paper 652. At:http://www.repository.law.indiana.edu/facpub/652. 23. Fidler. David P., (1997),”The role of international law in the control of emerging infectious diseases”, Bulletin de l'Institut Pasteur, Vol. 95, Issue 2, pp. 57-72. 24. Ghorbannia, Naser, (2007), “Suspending Human Rights in Emergencies”, Islamic Law, 3(12): 37-62 (In Persian). 25. Gostin, Lawrence O.; Bayer, Ronald, Fairchild, Amy L., (2003),“Ethical and Legal Challenges Posed by Severe Acute Respiratory Syndrome: Implications for the Control of Severe Infectious Disease Threats”, JAMA, Vol. 203, No. 24, pp. 3229-3237. 26. Gostin. Lawrence O.; Sridhar. Devi (2014), “Global Health and the Law”, New Eng. J. Med, Vol. 370, pp. 1732-1740. 27. Gruskin, Sofia, François-Xavier, Tarantola, Daniel (2002),” HIV InSite Knowledge Base Chapter”,at: http://hivinsite.ucsf.edu/InSite?page=kb-08-01-07 28. Kickbusch, Ilona and Ivanova, Margarita (2013),”The History and Evolution of Global Health Diplomacy”, Ilona Kickbusch et al, Global Health Diplomacy: Concepts, Issues, Actors, Instruments,Fora and Cases, New York: Springer, pp. 11-26. 29. Ksiazek, T.G. et al., (2003), ‘A Novel Coronavirus Associated with Severe Acute Respiratory Syndrome, New England Journal of Medicine, Vol.348, No. 20, pp.1953-1966. 30. Marmot, Michael (2005), “Social Determinants of Health Inequalities”, Lancent, Vol. 365, Issue 9464, pp. 1099-1104. 31. Pereira, Ricardo (2008), “Processes of Securitization of Infectious Diseases and Western Hegemonic Power: A Historical-Political Analysis”, Global Health Governance, Vol. II No. 1, pp. 1-15. 32. Price-Smith, Andrew (1999),‘Ghosts of Kigali: Infectious Disease and Global Stability at the Turn of the Century.’ International Journal, Vol. 54, No. 3, pp. 426-442. 33. Renganathan, Elil (2013), “The World Health Organization as a Key Venue for Global Health Diplomacy”, Ilona Kickbusch et al, Global Health Diplomacy: Concepts, Issues, Actors, Instruments,Fora and Cases, New York: Springer, pp. 173-185. 34. Shu-Acquaye, Florence  (2017), “The Ebola Virus Prevention and Human Rights Implications”, University of Massachusetts Law Review, Vol. 2, Issue 1, pp. 1-66. 35. Sirghani Mohsen. Human Rights, (2008), “AIDS and Public Health”, Medical Law Journal, 2 (5) :85-104 (In Persian). 36. The AIDS Institute, “Where did HIV come from?”: http://www.theaidsinstitute.org/node/259 . 37. Van der Wouden, Johannes C., Koning. Sander (2014), ” Ebola and human rights in west Africa”,Lancent, Vol 384 , at: www.thelancet.com, 38. Vieira, Marco Antonio (2007),“The securitization of the HIV/AIDS epidemic as a norm: a contribution to constructivist scholarship on the emergence and diffusion of international norms”, Braz. political sci. rev , Vol.2 No.se, pp. 137-181. 39. WHO, Human rights and health, 20 December 2017, at: http://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/human-rights-and-health C) Documents 40. General Comment No. 14 (2000), E/C.12/2000/4 41. International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights. 42. International Food Safety Authorities Network (INFOSAN), “Biosecurity: An integrated approach to manage risk to human, animal and plant life and health”, 3 March 2010, Information Note No. 1/2010 The Universal Declaration of Human Rights 43. S/RES/1308 (2000) 44. Lanord, C., (2002),“A Study of WHO’s Official Relations System with Nongovernmental Organizations”,WHO Doc. CSI/2002/WP4. 45. UN Doc E/CN.4/1984/4 (1984) 46. UN Human Rghts Office of High Commissioner, “A Human Rights Perspective into the Ebola Outbreak”, 2014,. 47. UNGA, 18 December 1982, A/RES/37/194 48. UNHR Office of High commissionaire, “HIV/AIDS and Human Rights”,2011: http://www.ohchr.org/EN/Issues/HIV/Pages/HIVIndex.aspx; 49.  Sofia Gruskin, François-Xavier, Daniel Tarantola,” HIV In Site Knowledge Base Chapter”: http://hivinsite.ucsf.edu/InSite?page=kb-08-01-07 50. WHO & Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, 2008, “The Right to Health”, Fact Sheet No. 31. 51. Global health security: epidemic alert and response, WHA54.14, 21 May 2001Global information and education on HIV and AIDS,” History of HIV and AIDS overview”2018, https://www.avert.org/professionals/history-hiv-aids /overview 52. WHO, “Ebola virus disease: Fact sheet”, 2018, (last visited 19 January, 2018) at: http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs103/en/ 53. WHO, “The Global Burden of Disease”, Report 2004 publishe 2008 at: http://www.who.int 54. WHO, “The top 10 causes of death”, 2018,: http://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/the-top-10-causes-of-death 55. WHO, “World health statistics 2018: monitoring health for the SDGs, sustainable development goals”, 2018, (Geneva: World Health Organization). 56. WHO, Infectious diseases, last visited 1 June, 2018 at: http://www.who.int/topics/infectious_diseases/en/ 57. WHO,“Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS): Status of the Outbreak and Lessons for the Immediate Future”, 2003. 58. WHO,”World Health Report 2007, A Safer Future, Global Public Health Security in the 21st Century”, 2007,(Geneva: World Health Organization) 59. WHO, Human rights and health, 20 December 2017: http://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/human-rights-and-health D) Websites 60. CDC,” SARS Basics Fact Sheet”,2004, at: https://www.cdc.gov/sars/about/fs-sars.html 61. WHO, “Mortality and global health estimates”, 2013, (Geneva: World Health Organization). 62. WHO, “Situation Report”, 2016, at: http://apps.who.int/gho/data/view.ebola-sitrep.ebola-summary-latest?lang=en 63. WHO, “Summary of SARS and air travel”, 2003 at: http:// www.who.int/csr/ sars/travel/airtravel/en/ 64. WHO, “Summary table of SARS cases by country, 1 November 2002 - 7 August 2003”, 15 August 2003, at: http://www.who.int/csr/sars/country/2003_08_15/en/ 65. WHO, “About social determinants of health”, at: http:// www.who.int/social_determinants/sdh_definition/en/ 66. WHO, The top 10 causes of death, 24 May, 2018, at: http:// www.who.int/mediacentre/factsheets/fs310/en/_||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2020.298927.2349 علمی-پژوهشی بنیادها و مؤلفه‌های سازنده جامعه بسامان سیاسی-حقوقی در بستر حقوق عمومی بنیادها و مولفه‌های سازنده جامعه به‌سامان سیاسی-حقوقی در بستر حقوق عمومی خسروی حسن دانشیار، گروه حقوق عمومی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 21 03 2021 51 1 299 318 04 03 2020 14 07 2020 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_78807.html

کاوش در طراحی نظام سیاسی و حقوقی بسامان، همواره محور تلاش‌های فکری و عملی اندیشمندان در طول تاریخ زندگی بشر جهت صیانت از کرامت انسانی، حق‌های بشری، برقراری عدالت، نظم، صلح، امنیت و سعادت بوده است. هدف اساسی مقاله تحلیل بنیادها و مؤلفه‌های سازندة جامعة بسامان سیاسی-حقوقی با نگرش مذکور است. با تلفیق داده‌ها در حوزة فلسفة اخلاق، فلسفة سیاسی، علم حقوق و بهره‌مندی از روش توصیفی-تحلیلی، به نقش اخلاق وظیفه‌گرا (رویکرد ارزشی)، اندیشة دولت بی‌طرف (رویکرد رویه‌ای) و اندیشة مردم‌سالاری (رویکرد ساختاری) در تحقق این آرمان‌شهر پرداخته شده است. یافته‌ها و نتایج پژوهش نشان می‌دهد که اخلاق وظیفه‌گرایی با تولید انگیزه و رفتارهای منبعث از عقل عملی و قانون الزامی، ضروری و خدشه‌ناپذیر و احترام و عمل به وظیفه و تکلیف انسانی، موجب رفتارهای متحدالشکل، همسو و بی‌طرفانه در شهروندان و حاکمان می‌شود و بروز و ظهور آن در پرتو رویة بی‌طرفی دولت و سازوکارهای دموکراتیک، می‌تواند یکی از بهترین نظام‌های ارزشی، اخلاقی و حقوقی برای تضمین حق و عدالت در نظام سیاسی-حقوقی و زمامداری مطلوب تلقی شود. با طراحی چنین الگویی برای مدیریت زندگی اجتماعی و سیاسی، بی‌شک جامعة بسامان یا آرمان‌شهر سیاسی-حقوقی در حوزة حقوق بشر و حقوق عمومی شکل می‌گیرد.

 اخلاق وظیفه‌گرایی جامعة بسامان حقوق عمومی دولت بی‌طرف مردم‌سالاری 1. فارسی الف) کتاب‌ها 1. بشیریه، حسین (1376)، تاریخ اندیشۀ سیاسی در قرن بیستم، ج 2، تهران: نشر نی. 2. بیتهام، دیوید (1383)، دمکراسی و حقوق بشر، تهران: طرح نو. 3. بیتهام، دیوید و بویل، کوین (1379)، دمکراسی چیست؟،ترجمة شهرام نقش تبریزی، چ دوم، تهران: ققنوس. 4. جعفری ندوشن، علی‌اکبر (1383)، تفکیک قوا در حقوق ایران، آمریکا و فرانسه، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی. 5. رالز، جان (1396)، نظریه‌ای در باب عدالت، ترجمة مرتضی نوری، تهران: نشر مرکز. 6. رحمت‌الهی، حسین؛ شیرزاد، امید (1396)، کمال‌گرایی و بی‌طرفی و آثار آن در ساختار قدرت و حقوق عمومی، تهران: مجد. 7. رحمتی، مجید (1393)، عدالت، آرمان، اتوپیا: ویژگی‌های جامعة مطلوب، نظریه‌ها و سیر تاریخی، قم: هدی. 8. سادات، محمدعلی (1360)، آشنایی با مکتب‌ها و اصطلاحات سیاسی، تهران: هدی. 9. شهابی، حسن؛ براتی، مرتضی (1397)، حق در فلسفۀ حقوق، تهران: شهابی. 10. طالبی، محمدحسین (1393)، درآمدی بر فلسفة حق، قم: سمت. 11. عابدی شاهرودی، علی (1395)، قانون اخلاق: بر پایة نقد عقل به عقل، تدوین سید حمیدرضا حسنی، قم: مؤسسة فرهنگی طه، کتاب طه. 12. فرانکنا، ویلیام‌کی (1392)، فلسفة اخلاق، ترجمة هادی صادقی، چ دوم، قم: مؤسسة فرهنگی طه، کتاب طه. 13. فضائلی، مصطفی (1394)، دادرسی عادلانه: محاکمات کیفری بین‌المللی، چ سوم، تهران: شهر دانش‫. 14. ک‍اپ‍ل‍س‍ت‍ون، ف‍ردری‍ک‌چارلز (1393)، تاری‍خ ف‍ل‍س‍ف‍ه، ت‍رج‍م‍ۀ ج‍لال‌ال‍دی‍ن م‍ج‍ت‍ب‍وی، ج 6، چ هشتم، تهران‌: ش‍رک‍ت ان‍ت‍ش‍ارات ع‍ل‍م‍ی و ف‍ره‍ن‍گ‍ی. 15. کانت، ایمانوئل (1394)، بنیاد مابعدالطبیعه اخلاق، ترجمة حمید عنایت و انتشارات باور علی قیصری، تهران: خوارزمی، ویراست دوم. 16. ------------- (1391)، نقد عقل عملی، ترجمة منوچهر صانعی‌دره‌بیدی، تهران: عدالت. 17. ------------ (1393)، فلسفة فضیلت، ترجمة منوچهر صانعی‌دره‌بیدی، چ چهارم، تهران: نقش ‌و نگار. 18. لیپست، سیمورمارتین (1382)، دایره‌المعارف دموکراسی، ترجمه کامران خانی و نورالله مرادی، ج 2، تهران: انتشارات وزارت امور خارجه. 19.‍ مح‍م‍درض‍ای‍ی، محمد (1389)، ت‍ب‍ی‍ی‍ن و ن‍ق‍د ف‍ل‍س‍ف‍ة اخ‍لاق ک‍ان‍ت، ق‍م: مؤسسة بوستان کتاب، ویراست دوم. 20. محمدی‌آشنایی، علی (1392)، جامعه آرمانی در قرآن کریم، قم‫: مؤسسة بوستان کتاب‫. 21. مرکزمالمیری، احمد (1394)، حاکمیت قانون؛ مفاهیم، مبانی و برداشت‌ها، چ دوم، تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس. 22. مصباح‌یزدی، محمدتقی (1384)، نقد بررسی مکاتب اخلاقی، ت‍ح‍ق‍ی‍ق و ن‍گ‍ارش: اح‍م‍د ح‍س‍ی‍ن ش‍ری‍ف‍ی،‌ قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره). 23. موسوی، سیدرضا (1396)، بی‌طرفی در نظریه سیاسی جان رالز، تهران: مؤسسة انتشارات دانشگاه تهران. 24. مور، تامس (1388)، آرمان‌شهر(یوتوپیا)، ترجمة داریوش آشوری و نادر افشاری، چ سوم، تهران: خوارزمی. 25. وارنوک، مری (1380)، فلسفة اخلاق در قرن بیستم،‌ ترجمة ابوالقاسم فنایی،‌ قم:‌ بوستان کتاب. 26. هلد، دیوید (1378)، مدل‌های دمکراسی، ترجمة عباس مخبر، چ دوم، تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان. 27. هوفه، ات‍ف‍ری‍د (1392)، قانون اخلاقی در درون من: درآمدی بر فلسفة عملی ایمانویل کانت، تألیف و ترجمة رضا مصیبی، تهران: نشر نی. ب) مقالات 28. ابراهیم‌پور، داود (1388)، «برررسی تطبیقی اتوپیا در اندیشه‌های اجتماعی افلاطون، ابونصر فارابی و کارل مارکس»، مجلة جامعه‌شناسی، سال اول، ش 3، ص 110-91. 29. اترک، حسین (1389)، «وظیفه‌گرایی»، فصلنامۀ اخلاق در علوم و فناوری، سال پنجم، ش 1 و 2، ص 35-27. 30. حاجتی‌شورکی، سید محمد؛ عارفی، عباس (1393)، «وظیفه‌گرایی اخلاقی کانت در بوتة نقد و بررسی»، معرفت اخلاقی، سال پنجم، ش، 1، ص 36-17. 31. خزایی، رضا؛کامیار، مریم (1395)، «واکاوی مفهوم آرمان‌شهر در تفکر امام علی (ع)»، فصلنامة مدیریت شهری، ش 43، ص 30-21. 32. خندان، محمد (1389)، «نظریه‌های اخلاق هنجاری و چالش‌های اخلاقی در عرصة مدیریت اطلاعات»، مجلة تحقیقات کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاهی، ش 53، ص 119-87. 33. راسخ، محمد؛ رفیعی، احمدرضا (1389)، «نسبت حکومت با زندگی مطلوب؛ نگرشی به رویکرد بی‌طرفی»، مجلة فقه و حقوق اسلامی، سال اول، ش 1، ص 131-109. 34. زارعی، محمدحسین؛ مرکزمالمیری، احمد (1384)، «مفهوم و مبانی کنترل قضایی؛ تأکید بر نظام حقوقی ایالات متحدة آمریکا»، مجلة تحقیقات حقوقی، ش 40، ص 197- 149. 35. فتحی، عبدالله (1393)، «اخلاق وظیفه‌گرا»، پایگاه اطلاع رسانی پژوهشکده باقرالعلوم، http://pajoohe.ir 36. کاتوزیان، ناصر (1386)، «اخلاق و حقوق»، فصلنامة اخلاق در علوم فناوری، سال دوم، ش‌ 1و 2، ص 88-85. 37. مطلبی، مسعود؛ نادری، محمدمهدی (1388)، بررسی تطبیقی مفهوم آرمان‌شهر در اندیشة سیاسی اسلام، ایران و غرب، فصلنامة مطالعات سیاسی، سال دوم، ش 6، ص 146-125. 2. انگلیسی 38. Dahl, Robert A. (2000), Democracy, London: Yale University Press. 39. Downs, A. (1967), An Economic Theory of Democracy, New York: Harper Brothers. 40. Mainwaring, Scott and Welna, Christoper (2003), Democratic Accountability in Latin America, Oxford: Oxford University Press. 41. Orend, Brian (2002), Human Rights: Concept and Context, Toronto: Broadview Press. 42. Shapiro, Ian (2003), The State of Democratic Theory, London: Princeton University Press. 43. Vaughn, Lewis (2014), Beginning Ethics: An Introduction to Moral Philosophy, Norton, W. W. & Company, Inc. 44. Wolff, Jonathan (2017), An Introduction to Moral Philosophy, Norton, W. W. & Company, Inc. B) Articles 45. Bjornlund, Eric (2018), “Free and Fair Election”, www. democracyinternational. US / downloads / Essay. pdf. 46. Farber, Joseph M. (2004) , “Justifying Judicial Review”, 32 aop.u.L.Rev 65. www.heinonline. org. 47. Kirrpatrik, Jeane J. (1982), “Democratic Elections and Democratic Government”, American Enterprise Institute and the United State Department of State, www. questia. com._||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2019.279627.1990 علمی-پژوهشی تقسیم منافع اکتشافات فضایی و تأثیر آن بر کشورهای در حال توسعه تقسیم منافع اکتشافات فضایی و تأثیر آن بر توسعه اقتصادی مؤمنی‌راد احمد استادیار گروه حقوق عمومی و بین‌الملل، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران ذبیحی شهری سیده ساناز دانش آموخته دکتری حقوق بین‌الملل، پردیس البرز دانشگاه تهران، تهران، ایران 21 03 2021 51 1 319 341 28 04 2019 23 09 2019 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_78900.html

بشریت سهم مشترکی در اکتشافات فضایی دارد؛ اسناد بنیادین حقوق فضا از این ادعا حمایت می‌کنند. با اینکه فناوری فضایی پیشرفت زیادی داشته، اما حقوق فضا در این زمینه با ابهاماتی همراه است و هزینۀ بالا و سود بالقوۀ اکتشافات فضایی این پرسش را مطرح می‌کند که آیا کشورهای توانمند فضایی، نتیجۀ اکتشافاتشان را با سایر کشورها تقسیم می‌کنند؟ نکتۀ مهم این است که کشورهای در حال توسعه، متعهدند که منفعت ناشی از اکتشافات فضایی را به توسعۀ اقتصاد اختصاص دهند، درحالی‌که کشورهای صنعتی میزان تعهدشان برای توسعۀ اقتصادی در مقایسه با کشورهای در حال توسعه کمتر است. بنابراین، این کشورها نسبت به برنامه‌های فضایی خود کنترل بیشتری دارند و برنامه‌هایشان از ارزش اقتصادی بیشتری برخوردار است. این مقاله استدلال می‌کند که کشورهای قدرتمند فضایی دربارۀ تقسیم منافع حاصل از اکتشافات فضایی، تعهدات قانونی مشخصی دارند که در برخی ابعاد ابهام دارد و کشورهای در حال توسعه برای رشد خود، به تقسیم عادلانۀ این منافع بسیار نیازمندند. نظام تقسیم منافع تنها در صورتی موفق می‌شود که به منافع کشورهای فضایی –اعم از توانا و ناتوان- کمک کند.

 اکتشاف بهره‌برداری تقسیم توسعۀ اقتصادی حقوق فضا نفع 1. فارسی الف) کتاب‌ها 1. حسینی، محمدرضا (1393)، نظام حقوقی فضای ماوراءجو (چالش‌ها و رهیافت‌ها)، تهران: میزان. 2. رضی‌پور، فریبا (1393)، حقوق بین‌الملل و بهره‌برداری نظامی از فضای ماورای جو، تهران: خرسندی. 3. محمودی، سید هادی (1393)، حقوق بین‌الملل فضایی، تهران: سمت 4. مومنی‌راد، احمد؛ سیدیان هاشمی، سروش (1395)، حقوق بین‌الملل فضا، تهران: خرسندی. 5. نژندی‌منش، هیبت‌الله؛ بابایی، یوسف؛ یعقوبی، اسماعیل (1395)، مجموعۀ اسناد حقوق بین‌الملل فضایی، تهران: خرسندی. 2. انگلیسی 1. Bedjaoui, Mohammed (1979), POUR UN NOUVEL ORDRE ECONOMIQUE INTERNATIONAL, Paris, UNESCO. 2. Marcoff, Marco G., (1973), TRAITÉ DE DROIT INTERNATIONAL PUBLIC DE L'ESPACE, Paris, DIREITO INTERNACIONAL PÚBLICO. 3. Milton, Smith (1988), The Commercial Exploitation of Mineral Resources in Outer Space, in SPACE LAW: Views OF THE FUTURE, Tanja L. Zwaan ed.,Venter, Kluwer Law and Taxation Publishers. 4. Hosseini, Mohamadreza, (2014), "Evolution of legal system governing on outer space (challenges and solutions)", Tehran, Mizan Pub (In Persian). 5. Mahmoudi, Seyed Hadi, (2014), "international space law", Tehran, SAMT Pub (In Persian). 6. Momenirad, Ahmad & Seyedian Hashemi, Soroush, (2016), "international space law", Tehran, Khorsandi Pub (In Persian). 7. Najandimanesh, Heibatolah, Babayee, Yousef & Yaqubi, Esmail, (2016), "Collection of International Space Law Documents", Tehran, Khorsandi Pub (In Persian). 8. Razipour, Fariba, (2014), "International law and the military exploitation of outer space", Tehran, Khorsandi Pub (In Persian). B) Articles 9. Benedek, Wolfgang (1986), "Progressive Development of the Principles and Norms of International Law Relating to the NIEO", The UNITAR Exercise, AUSTRIAN FOR LAW AND POLICY LAW Journal, Vol. 36. 10. Bueckling, Adrian (1979), "The Strategy of Semantics and the "Mankind Provisions" of the Space Treaty", Journal Space Law, Vol. 7 11. Danilenko, Gennady M., (1988), "The Concept of the "Common Heritage of Mankind" International Law," ANNALS AIR & SPACE Law, Vol. 13. 12. Danilenko, Gennady M., (1989), "Outer Space and the Multilateral Treaty-Making Process", High Technology Law Journal, Vol. 4. 13. Galloway, Eilene, (1980), "Agreement Governing the Activities of States on the Moon and Other Celestial Bodies", Annals Air & Space Law, Vol. 5. 14. Mateesco Matte, Nicolas, (1987), " The Common Heritage of Mankind and Outer Space: Toward a New International Order for Surviva ", Annals Air & Space Law, Vol. 12. 15. Postyshev, V. M., (1987), "KONTSEPTSIYA OBSHEGO NASLEDIYA CHELOVECHESTVA PRIMENITEL'NO K LUNE I EE PRIRODNYM RESURSAM", SOVIETSKII EZHEGODNIK MEZHDUNARODNOGO PRAVA, Vol. 223 16. Rao, K. Narayana, (1981), "Common Heritage of Mankind and the Moon Treaty", INDIAN Journal International Law, Vol. 21 17. Sehgal, Neeru, (1986), The Concept of Common Heritage of Mankind under the Moon Treaty, 1979, INDIAN Journal International Law, Vol. 26. 18. Vereshchagin, Vladen S. & Danilenko, Gennady M., (1985), "Custom as a Source of International Law of Outer Space", Journal of Space Law, Vol. 13. 19. Vicas, Alex G., (1980), "Efficiency, Equity and the Optimum Utilization of Outer Space as a Common Resource", ANNALS AIR & SPACE Law, Vol. 5. 20. Wassenbergh, H. A., (1980), "Speculations of the Law Governing Space Resources", ANNALS AIR & SPACE Law, Vol. 5. C) Documents 21. Bockstiegel, Karl-Heinz, (1981), Legal Implications of Commercial Space Activities, PROCEEDINGS OF THE TWENTY-FOURTH COLLOQUIUM ON THE LAW OF OUTER SPACE 22. Boffey, Philip M, (1986), Commercial Launching by NASA Ordered Shifted to Private Sector, N.Y.Times 23. Christol, Carl, (1980), An International Regime, Including Appropriate Procedures, for the Moon: Article 11, Paragraph 5 of the 1979 Moon Treaty, PROCEEDINGS OF THE TWENTY-THIRD COLLOQUIUM ON THE LAW OF OUTER SPACE 24. Christol, Carl, (1976), International Space Law and the Less Developed Countries, PROCEEDINGS OF THE NINETEENTH COLLOQUIUM ON THE LAW OF OUTER SPACE 25. G.A. Res. 1348 (XIII) (1958) 26. G.A. Res. 1472 (XIV) (1959) 27. G.A. Res. 1721 (XVI) (1961) 28. Goldie, L.F.E., (1976), Is There a General International Law of Original Ownership? The Possible Relevance of General Doctrines Governing the Possession of Deep Ocean-Bed Resources, PROCEEDINGS OF THE NINETEENTH COLLOQUIUM ON THE LAW OF OUTER SPACE 29. Hampe, Wolfgang, (1988), The Legal Order for the Exploration and Use of Outer Space-Basic Principles, Scope of Application, Trends of Development, PROCEEDINGS OF THE THIRTY-FIRST COLLOQUIUM ON THE LAW OF OUTER SPACE 30. Marcoff, Marco G., (1974), Implementing the Contractual Obligation of Art. I, Para. I of the Outer Space Treaty 1967, PROCEEDINGS OF THE SEVENTEENTH COLLOQUIUM ON THE LAW OF OUTER SPACE 31. Menter, Martin, (1980), Commercial Space Activities under the Moon Treaty, PROCEEDINGS OF THE TWENTY-THIRD COLLOQUIUM ON THE LAW OF OUTER SPACE 32. Ould Derwich, Mounira Hassani, (1988), Le droitde l'espace: un droita refaire?, 26 REVUE ALGIIRIENNE DES SCIENCES JURIDIQUES 33. Passell, Peter, (1991), a New Commodity to Be Traded. Government Permits for Pollution, New York Times Magazine, July 17 34. Qiwu, Zhu, (1989), Some Reflections on the Most Important Principle of Outer Space Law: To the Common Interests of All Mankind, PROCEEDINGS OF THE THIRTY-SECOND COLLOQUIUM ON THE LAW OF OUTER SPACE 35. Raclin, Grier C., (1987), International Cooperation in Commercial Activities in Outer Space: Is it Necessary, Desirable, or Feasible?, PROCEEDINGS OF THE THIRTIETH COLLOQUIUM ON THE LAW OF OUTER SPACE 36. Rosenfield, Stanley B., (1981), "Use in Economic Development of Outer Space", PROCEEDINGS OF THE TWENTY-FOURTH COLLOQUIUM ON THE LAW OF OUTER SPACE. 37. U.N. Doc. A/AC.105/PV.203 (1979) 38. U.N. Doc. A/9556, G.A. Res. 3201, 6th Special Session (1974) 39. U.N. Doc. A/9556, G.A. Res. 3202, 6th Special Session (1974) 40. U.N. Doc. A/39/504/Add.1 (1984) 41. Williams, Silvia M., (1970), he Principle of Non-Appropriation Concerning Resources of the Moon and Celestial Bodies, PROCEEDINGS OF THE THIRTEENTH COLLOQUIUM ON THE LAW OF OUTER SPACE_||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2020.216097.1351 علمی-پژوهشی جاسوسی در حقوق بین‌الملل مدرن و ضرورت تدوین مقررات جهانی جاسوسی در حقوق بین الملل مدرن و ضرورت تدوین مقررات جهانی جلالی محمود دانشیار، گروه حقوق، دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 21 03 2021 51 1 343 368 20 09 2016 17 02 2020 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_78897.html

جاسوسی در اعصار مختلف در عرصۀ جهانی وجود داشته است. اما با تحولات نوین در فناوری و پیدایش پدیدۀ تروریسم و ضرورت مقابلۀ جهانی با آن، پیچیدگی خاص خود را پیدا کرده که خود اختلافات بین‌المللی زیادی را سبب شده است. در حقوق بین‌الملل میان «جاسوسی در زمان جنگ» و «جاسوسی در زمان صلح» تفکیک خاصی صورت گرفته است. هنگام صلح، تمایز میان قلمرو ملی و بین‌المللی و در نتیجه «اصل برابری حاکمیت» جاری است و هر گونه مداخله از جمله از طریق جاسوسی که دربردارندۀ تجاوز به قلمرو ملی شناخته شود، غیرقانونی خواهد بود، زیرا «اصل تساوی حاکمیت دولت‌ها» به‌طور ضمنی «عدم مداخلۀ» دولت‌ها در امور یکدیگر و استقلال آنها را نشان می‌دهد. در عین حال، مصادیق شناخته‌شده‌ای از مداخلات قانونی از جمله از طریق جاسوسی در نظام نوین بین‌المللی وجود دارد که از جملۀ آنها می‌توان از مداخلۀ مأذون از طرف شورای امنیت به‌منظور حفظ صلح و امنیت بین‌المللی و مبارزه با تروریسم، مداخله برای دفاع مشروع، مداخله با دعوت و مداخله به دلایل بشردوستانه و حقوق بشر نام برد. جاسوسی در راستای موارد مذکور با شرایطی موجه است. از طرف دیگر، «جاسوسی در زمان جنگ»، با رعایت شرایطی، به‌عنوان یک «ترفند جنگی» اصولاً به رسمیت شناخته شده است. با وجود تلاش‌های زیاد، هنوز معاهده‌ای جهانی در مورد جاسوسی به‌خصوص در شکل‌های جدید همچون جاسوسی سایبری و جاسوسی منجر به نقض حریم خصوصی اشخاص وجود ندارد. این در حالی است که جاسوسی به معنای واقعی جهانی شده و لازم است مقررات متحدالشکل، موارد مشروع و نامشروع آن را مدون سازد.

 اصل عدم مداخله جاسوسی حقوق بین‌الملل حقوق مخاصمات مسلحانه مسئولیت بین‌المللی دولت 1. فارسی الف) کتاب‌ها 1. بابایی، حسن (1388)، جاسوسی از دیدگاه حقوق بین‌الملل، چ اول، تهران: گنج دانش. 2. پیمانی، ضیاءالدین (1380)، حقوق جزای اختصاصی، جرائم علیه امنیت و آسایش عمومی، چ پنجم، تهران: میزان. 3. د.سینگر، کورت (1948)، از کتاب سه هزار سال جاسوسی،گزیده‌ای از بزرگ‌ترین داستان‌های جاسوسی در جهان. 4. ساریخانی، عادل (1384)، حقوق جزای اختصاصی، جرائم علیه امنیت و آسایش عمومی، قم: دانشگاه قم. 5. ضیائی بیگدلی، محمدرضا (1380)، حقوق جنگ (حقوق بین‌الملل مخاصمات مسلحانه، چ دوم، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی. 6. گارو، رنه (1344)، مطالعات نظری و عملی در حقوق جزا، ترجمۀ کتاب Rene Garraud, Traite theorique et pratique du droit penal Francais, 1913 توسط سید ضیاءالدین نقابت، ج 3، تهران: ابن‌سینا. 7. گلدوزیان، ایرج (1385)، حقوق جزای اختصاصی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران. 8. میر محمد صادقی، حسین (1385)، حقوق کیفری اختصاصی، جرائم علیه امنیت و آسایش عمومی، تهران: میزان. 9. ولیدی، محمدصالح (1384)، حقوق جزای اختصاصی، جرائم علیه امنیت و آسایش عمومی، تهران: دانشگاه پیام نور. 10. میلتون، کیت (1396)، دائره المعارف مصور تاریخ جاسوسی، ترجمۀ الهام شوشتری‌زاده، چ سوم، نشر سایان. ب) مقالات 11. زارع، محسن؛ قره‌باغی، ونوس (1394)، «تعارض میان جاسوسی و آزادی اطلاعات از منظر حقوق بین‌الملل بشر»، فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، دورۀ 45، ش 4. 12. شفیعی، یوسف (1397)، «جاسوسی حقوق بشردوستانه با رعایت حقوق بین‌الملل»، روزنامۀ وطن امروز، ش 2412، سه‌شنبه 21 فروردین 1397. 13. ضیایی، سید یاسر؛ محمدی مطلق، علیرضا (1394)، «ورود پهپادهای جاسوسی به قلمرو هوایی ایران از منظر حقوق بین‌الملل»، فصلنامۀ مطالعات راهبردی، سال هجدهم، ش 1 (پیاپی 67). ج) منابع اینترنتی 14. رضایی، حامد، http://basiji-cpr.mihanblog.com/post/168 15. زمانی، محمدصادق (1386)،http://alef.ir/content/view/9473 16. نجف‌پور، محسن، http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=30736 17. مجادلۀ ترامپ و دانمارک بر سر خرید گرینلند https://www.irna.ir/news/ 2. انگلیسی 1. Babaei, Hassan, (2009), Espionage from the Perspective of International Law, 1st Ed., Ganj-e Daanesh Publications, Tehran, Iran (In Persian). 2. Garraud, Renee.,(1913), Traite theorique et pratique du droit penal Francais, translated by Neghaabat ziaaddin, Ibne Sina Publications, Vol. 3, Tehran, Iran (In Persian). 3. Goldoozian Iraj, (2006), Particular Criminal Law, Tehran University Press, Tehran (In Persian). 4. Keit, Milton., Picture Encyclopedia of the History of Espionage, translated by Shooshtarizade Elham., 3rd Ed., Saayaan Publications, Tehran, Iran (In Persian). 5. Kindred H.M et al., (1995), International Law, Chiefly as Interpreted and Applied in Canada . 6. Kish J., (1995), International Law and Espionage, Springer; 1ed. 7. Kurt D.  S., (1948), Three Thousand Years of Espionage: An Anthology of the World's Greatest Spy Stories, New York, Prentice-Hall (In Persian). 8. MirMohammadSaadeghi, Hossein., (2006), Particular Criminal Law: Crimes against Security and Public Safety, Mizan Pub., Tehran, Iran (In Persian). 9. Oppenheim L., (1948), International Law, A Treatise, (vol.2, 7thed.,) and (1992), Oppenheim's International Law, vol.1 (parts 2 to 4),9thed.,). 10. Peimani, Ziaaddin.,(2001), Particular Criminal Law: Crimes against Security and Public Safety, Mizan Pub., 5th Ed., Tehran, Iran (In Persian). 11. Saarikhani Adel., (2005), Particular Criminal Law: Crimes against Security and Public Safety, Qom University Press, Qom, Iran (In Persian). 12. Tunnell J.E., (1990), Latest Intelligence: An International Directory of Codes Used by Governemnt, Law Enforcement, Military and Surveillance Agncies, 101. 13. Validi, MohammadSaleh., (2005), Particular Criminal Law: Crimes against Security and Public Safety, Payam-e Noor University Press, Tehran, Iran (In Persian). 14. Wolter D., (2006)و Common Security in Outer Space and International Law, United Nations Institute for Disarmament Research, Geneva, Switzerland. 15. Ziaei, Bigdeli MohammdReza., (2001), Laws of War: International Law of Armed Conflicts, 2nd Ed., Allame Tabatabaei University (In Persian). 16. “Panama Papers: The Secrets of Dirty Money”,(2016-09-21) at http://panamapapers.sueddeutsche.de/en/ 17. Baker C.D., (2004), “Tolerance of International Espionage: A Functional Approach”, in American University International Law Review, Vol. 19, Issue 5, pp . 1091-1113. 18. Baxter R.R.,(1951), “So-Called Unprivileged Belligerency: Spies, Guerrillas and Saboteurs”, 28 BYIL 323. 19. Betke C. and Horrall S.W.,(1999), “Canada's Security Service: An Historical Outline 1864-1966”, ix, cited in Mellon .J., Levolution du renseignement de securite au Canada, 2. 20. Bram L.L.(ed.), (1995), “Espionage”, Funk & Wagnalls New Encyclopedia[CD-ROM]. 21. Brown Craig (1999), “Espionage in International Law: A Necessary Evil”, Faculty of Law, University of Western Ontario. 22. Cohen J., ; Kovar R., (1960), "L espionnag en temps de paix", 6 Annuaire francais de droit international 239. 23. Cohen M., (1948), “Espionage and Immunity: Some Recent Problems and Developments”, BYIL 404. 24. Deeks Ashley (2015), “An International Legal Framework for Surveillance”, Virginia Journal of International Law 291, Vol.55: 2. 25. Delupis, L., (1984), “Foreign Warships and Immunity for Espionage”, 78 AJIL 53. 26. Duncan Campbell, “Interception Capabilities 2000”, at http://www.gn.apc.org/ duncan/ ic2kreport.htm 27. Edmondson, L.S., (1972), “Espionage in Transnational Law”, 5 Vanderbilt Journal of Transnational Law 434. 28. Fleck D.,(2007), “Individual and State Responsibility for Intelligence Gathering”, Vol. 28, Michigan Journal of International Law, pp.687-709. 29. Forcese Craig, (2011), “Spies without Borders: International Law and Intelligence Collection”, Journal of National Security and Policy 179, Vol. 5. 30. French R. ; A. Beliveau, (1979), La GRC et la gestion de la securite nationale 7, cited in Levolution du renseignement de securite au Canada, 2. 31. Kapp M.,(2007), “Spying for Peace: Expanding the Absence of the Formal Regulation of Peacetime Espionage”, University of Chicago. 32. Lieber F. ; Hitchcock, (1911), “Instructions for the Government of the Armies of the United States in the Field” (1863) 100 General Orders par.88, cited in Halleck H.W., Military Espionage, 5 AJIL 590. 33. Shafiei, Yusef., (2018), “Humanitarian Espionage Consistent with International Law”, Vatan-e Emrooz Daily, No. 2412, Tuesday 21 Farvardin 1397, p. 12 (In Persian). 34. Smith J. H.,(2007), “State Intelligence Gathering and International Law: Keynote Address”, Symposium. 35. Wright Q., “Espionage and the Doctrine of Non-Intervention in Internal Affairs”, (1962) in R. Stanger ed., Essays on Espionage and International Law, 3. 36. Zare, Mohsen. and Gharabaaghi, Vetus., (2015), “Conflict between Espionage and Freedom of Information from the Viewpoint of International Law”, Quarterly Journal of Public Law, Period 45, Vol. 4, Winter 2015 (In Persian). 37. Ziaei, Seyyed Yasser., and Mohammadi Motlagh Alireza., (2015), “The Entrance of Drones into the Air Space of Iran from the Perspective of International Law”, Quarterly Journal of Strategic Studies, Year 18, Spring 2015, Vol 1(67) (In Persian). C) Documents 38. Convention (IV) Respecting the Laws and Customs of War on Land and its Annex: Regulation Concerning the Laws and Customs of War on Land, the Hague, 18 October 1907), http://Diana.law.yale.edu/diono/db/4198-21.html. 39. Convention (IV) Relative to the Protection of Civilian Persons in Time of War, http://www.ifs.univie.ac.at/intlaw/konterm/vrkon-en/html/doku/gc-iv.htm. 40. Convention Relative to the Protection of Civilian Persons in Time of War. 41. Convention Respecting the Laws and Customs of War on Land. 42. Hague Convention, http://www.lib.byu.edu/~WWi/hague5.html 43. ICJ Rep., (1980), United States Diplomatic and Consular Staff in Tehran, 24 May 1980: 3. 44. ICJ Rep. (1986), Military and Paramilitary Activities, 27 June 1986: 14, 65 and 123. 45. Prosecutor v. Tadic, Case No. IT-94-1-A, Appeal on the Merits, ICTY, 15 July1999: Parags 99-145. 46. PCIJ Advisory Opinion, (1931), PCIJ, Ser. A/B, No. 41. 47. Protocol Additional to the Geneva Conventions of 12 August 1949, and Relating to the Protection of Victims of International Armed Conflicts (Protocol I), http://www.ifs.univie.ac.at/intlaw/crkon-en/html/doku/gc-pi.htm. 48. UN Doc. A/56/10, 53rd GA Session, Suppl. No. 10, 2001. 49. United States v. Mcdonald, 265 Fed. 754: Annual Digest, 1919-1922, Case No. 298. 50. Verification Protocol of the Comprehensive Nuclear Test-Ban Treaty(CTBT), at https://www.ctbto.org/fileadmin/content/treaty/treatytext.tt.html 51. UN General Assembly Res. 2625, Declaration on Principles of International Law concerning Friendly Relations and Co-operation among States, 24 October 1970. D) Internet Cites 52. http://www.nytimes.com/1995/01/27/us/how-the-fbi-finally-caught-aldrich-ames .html?pagewanted=all&src=pm. 53. http://en.wikipedia.org/wiki/Edward_Lee_Howard 54. http://en.wikipedia.org/wiki/Edwin_P._Wilson 55. http://www.dadkhahi.net/wiki/index.php/%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%8 8%D8%B3%D 56. http://www.edwardjayepstein.com/archived/spy.htm 57. http://www.m-w.com/dictionary.htm. 58. Hamed R., http://basiji-cpr.mihanblog.com/post/168 (In Persian). 59. Zamani M. S., http://alef.ir/content/view/9473 (In Persian). 60. Najafpoor M., http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page= definition&UID=30736 (In Persian). 61. Tension between Donald Trump and Denmark as to the Sale of Denmark, https://www.irna.ir/news/ (In Persian)._||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2020.276116.1927 علمی-پژوهشی تجلی «سوبژکتیویته» در نظریة ارادة عمومی ژان ژاک روسو تجلی «سوبژکتیویته» در نظریه اراده عمومی ژان ژاک روسو جاویدی مجتبی استادیار، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 21 03 2021 51 1 369 388 15 02 2019 17 02 2020 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_78142.html

ژان ژاک روسو انتقال از «وضع طبیعی» به «وضع مدنی» را با نظریة «ارادة عمومی» تبیین کرده است. ریشة اصلی نظریة ارادة عمومی را باید در سوبژکتیویته و تغییر بنیادین نسبت انسان و جهان که تحت‌ تأثیر فضای شکل‌گرفتة پس از رنسانس، آغاز شده است، جست‌وجو کرد. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی به بیان چگونگی تأثیرگذاری سوبژکتیویته بر نظریة ارادة عمومی روسو می‌پردازد. در چارچوب سوبژکتیویته، سوژة بنیاد عالم و هرچه غیر از آن ابژه این سوژه تلقی می‌شود و این سوژه است که هرچه غیر از خود را متعین می‌کند. بر همین اساس، در نظر روسو جامعة قراردادی ترسیم‌شده توسط ارادة عمومی (تجلی سوژه)، جایگزین طبیعت در مفهوم سنتی و عقل اجتماعی، جایگزین عقل عملی سنتی می‌شود. در این جامعة قراردادی، ارادة عمومی ناشی از عقل اجتماعی، قانون را متعین می‌کند. اساساً قانون مظهر خودآیینی و خودتعین‌بخشی ارادة انسانی است که به شهروندان می‌آموزد که طبق دستورهای وجدان رفتار کنند و مدام با خود در تضاد نباشند. هیچ قدرت عالی فوق ارادة عمومی وجود ندارد و افراد با تبعیت از قانون از هیچ‌کس جز ارادة خود پیروی نمی‌کنند.

 اراده عمومی روسو سوبژکتیویته قرارداد اجتماعی 1. فارسی الف) کتاب‌ها 1. اشتراوس، لئو (1373)، حقوق طبیعی و تاریخ، ترجمة باقر پرهام، تهران: آگاه. 2. بارنز، بکر (1358)، تاریخ اندیشة اجتماعی (از جامعه ابتدایی تا جامعة جدید)، ترجمه و اقتباس: جواد یوسفیان و علی‌اصغر مجیدی، ج 1،تهران: شرکت سهامی کتاب‌های جیبی با همکاری انتشارات امیرکبیر. 3. بیرو، آلن (1370)، فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمة باقر ساروخانی، تهران: کیهان. 4. پولادی، کمال (1380)، از دولت اقتدار تا دولت عقل در فلسفة سیاسی مدرن، تهران: نشر مرکز. 5. جعفری جزی، مسعود (1378)، سیر رمانتیسم در اروپا، تهران: نشر مرکز. 6. حسنی، سید حمیدرضا؛ موسوی، هادی (1395)، انسان کنش‌شناسی پوزیتیویستی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. 7. داوری اردکانی، رضا (1390)، دربارة علم، ویراست سوم، تهران: هرمس. 8. ---------------- (1386)، دربارة غرب، ویراست دوم، تهران: هرمس. 9. ------------------ (1383)، فرهنگ، خرد و آزادی، تهران: ساقی. 10. ----------------- (1374)، فلسفه چیست؟ تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. 11. ---------------- (1373)،، فلسفه در بحران، تهران: امیرکبیر. 12. روسو، ژان ژاک (بی‌تا)، اعترافات، ترجمة فرهاد، تهران: معرفت. 13. -------------- (1349)، امیل یا آموزش و پرورش، ترجمة منوچهر کیا، تهران: دریا. 14. --------------- (1375)، خیال‌پروری‌ها، ترجمة احمد سمیعی (گیلانی)، تهران: سروش. 15. -------------- (1380)، قرارداد اجتماعی (متن و در زمینة متن)، هیأت تحریریه: ژرار شومین، آندره سنیک، کلود مورالی، ژوزه مدینا، ترجمة مرتضی کلانتریان، تهران: آگاه. 16. --------------- (1386)، گفتاری در باب نابرابری، ترجمة حسین راغفر و حمید جاودانی، تهران: مؤسسة عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی. 17. زرشناس، شهریار (1392)، مبانی نظری غرب مدرن، قم: معارف. 18. -------------- (1393)، واژه‌نامة سیاسی - فرهنگی، قم: معارف. 19. شریعت، فرهاد (1384)، مبانی اندیشة سیاسی در غرب (از سقراط تا مارکس)، تهران: نشر نی. 20. صانعی دره‌بیدی، منوچهر (1384)، مبانی اندیشه‌های فلسفی (فلسفة عمومی)، تهران: امیرکبیر. 21. ضیاء شهابی، پرویز (1391)، درآمدی پدیدارشناسانه به فلسفة دکارت، تهران: هرمس. 22. کاپلستون، فردریک چارلز (1389)، تاریخ فلسفه (از ولف تا کانت)، ج 6، ترجمة اسماعیل سعادت و منوچهر بزرگمهر، تهران: علمی و فرهنگی. 23. کالینیکوس، آلکس (1385)، درآمدی تاریخی بر نظریة اجتماعی، ترجمة اکبر معصوم بیگی، تهران: آگه. 24- کلوسکو، جورج (1395)، تاریخ فلسفة سیاسی (جلد سوم: از ماکیاولی تا مونتسکیو)، ترجمة خشایار دیهیمی، تهران: نشر نی. 25. مارشال، گوردون (1388)، فرهنگ جامعه‌شناسی آکسفورد، ترجمة حمیرا مشیرزاده، تهران: میزان. 26. موحد، محمدعلی (1392)، در هوای حق و عدالت: از حقوق طبیعی تا حقوق بشر، چ چهارم، تهران: نشر کارنامه 27. وینسنت، اندرو (1383)، نظریه‌های دولت، ترجمة حسین بشیریه، تهران: نشر نی. 28. همپتن، جین (1385)، فلسفة سیاسی، ترجمة خشایار دیهمی، تهران: طرح نو. ب) مقالات 29. شریعت، فرهاد (1382)، «تحول جامعه مدنی در اندیشۀ سیاسی غرب: روسو؛ جامعه‌گرایی و ارادة عمومی»، اطلاعات سیاسی اقتصادی، ش 191-192. 30. طالب‌زاده، سید حمید (1395)، «ماهیت علوم انسانی مدرن»، در: درس‌گفتارهای اولین دورة طرح ملی گفتمان نخبگان علوم انسانی، قم: بوستان کتاب. 31. ----------------- (1381)، «نگاهی به مبانی مابعدالطبیعه اراده»، نشریة فلسفه، ش 6 و 7. 32. منصورآبادی، عباس؛ موسوی اصل، سیدسعید (1394)، «تحول مفهومی قانون طبیعی ذیل سوبژکتیویتة دکارتی»، حقوق خصوصی، دورة 12، ش 2. 33. موسوی اصل، سید سعید (1397)، «رویکرد سوبژکتیو به قانون در فلسفة کانت»، حکمت اسلامی، دورة 5، ش 1. 2. انگلیسی 1. Cicero, M. T (1928), De Re Publica; De Legibus , tr: C. W. Keyes, Cambridge: Harvard University Press 2. Kant, Immanuel (1909), Critique of Practical Reason, Trans, TK abbott. New York: Prometheus Books. 3. Kant, Immanuel (2006), Groundwork of the Metaphysics of Morals. Translated and Edited By Mary Gregor. England: Cambridge University Press. 4. Kant, Immanuel (1996), Practical Philosophy. Translated and Edited By Mary Gregory. England: Cambridge University. Press._||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2020.289517.2176 علمی-پژوهشی ماهیت و کارکرد حقوق نرم در آرای دیوان بین‌المللی دادگستری ماهیت، کارکرد و جایگاه حقوق نرم در آرای دیوان بین‌المللی دادگستری رمضانی قوام‌آبادی محمدحسین دانشیار، گروه حقوق بین‌الملل، دانشکدة حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران علیپور محمد کاندیدای دکتری حقوق بین‌الملل، دانشکدة حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 21 03 2021 51 1 389 408 23 09 2019 17 02 2020 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_78895.html

حقوق نرم از جمله موضوعات جدید در حقوق بین‌الملل بوده و دامنة نفوذ آن در حال گسترش روزافزون است. شاید امروزه کمتر نهادی را بتوان یافت که از این ابزار برای پیشبرد اهداف خود بهره نبرد. از زمرۀ این نهادها، دیوان بین‌المللی دادگستری است. در این نوشتار با روش دگماتیک حقوقی سعی شده تا جایگاه و کارکرد حقوق نرم در آرای دیوان بین‌المللی دادگستری بررسی شود. دیوان بین‌المللی دادگستری در آرای متعدد خود به موضوع حقوق نرم پرداخته است. دیوان از یک سو معیار تفکیک حقوق نرم از سخت را بیان کرده و از سوی دیگر، قابلیت استناد به حقوق نرم را به نمایش گذاشته است. بدین‌منظور در موارد متعددی از حقوق نرم برای تقویت استدلالات خود و نیز احراز عنصر روانی عرف بین‌المللی بهره برده است.

 حقوق سخت حقوق نرم دیوان بین‌المللی دادگستری کارکرد حقوق نرم قواعد عرفی بین‌المللی 1. فارسی الف) کتاب‌ها 1. فلسفی، هدایت‌الله (1395)، صلح جاویدان و حکومت قانون،تهران: آسیم. ب) مقالات 2. حبیب‌زاده، توکل؛ عطار، محمدصالح (1391)، «ارزیابی مفهومی «حقوق نرم» در نظام منابع حقوق بین‌الملل»، مجلۀ پژوهش‌های حقوق تطبیقی، دورۀ شانزدهم، ش 2. 3. شیروی، عبدالحسین؛  وکیلی مقدم، محمدحسین (1394)، «حقوق نرم»، مجلة حقوق تطبیقیدانشگاه تهران، دورۀ 6، ش 1. 4. محمودی، زهرا (1395)، «حقوق نرم در پرتو تصمیمات نهادهای قضایی و شبه‌قضایی بین‌المللی»، مجلۀ حقوق تطبیقی دانشگاه مازندران، سال دوم، ش 1. 5. ویرلی، میشائیل (1376)، ترجمة اردشیر امیرارجمند، «شکل‌گیری قواعد بین‌المللی در دنیای رو به تحول»،نقدمفهوم حقوق قوام‌نیافته، مجلة تحقیقات حقوقی،ش 19. 6. هداوند، مهدی؛ سیف‌اللهی، آرمان (1388)، «جایگاه حقوق نَرم در توسعة حقوق بین‌الملل»، فصلنامة راهبرد، سال هجدهم، ش 50. 2. انگلیسی 1. Alston, P. & R Goodman (2007), International Human Rights in Context Law: Politics, Morals, oxford university press. 2. mCassese, Antonio (2005), International Law, oxford university press. 3. Falsafi, Hedayatollah (1395), permanent peace and rule of law, Tehran, Acim publications (In Persian). B) Articles 4. Abbott, KennethW.(2000), “Hard and Soft Law in International Governance”, International Organization, Vol. 54, issue 3. 5. Chinkin, C. M. (1989), “The Challenge of Soft Law: Development and Change in International Law”, The International and Comparative Law Quarterly, Vol. 38, No. 4. 6. Cihangir, Nagihan (2017), “the role of soft law and the interplay between soft law and hard law in the context of international human rights”, Law & Justice Review, Year:8, Issue:14 7. Falsafi, Hedayatollah (1396), Doctoral lectures publications (In Persian). 8. Gasser, H.P., (1995), “For better protection of the natural environment in armed conflict: A proposal for action“, American Journal of International Law, Vol 89, issue 3 9. Gunther F. Handl (1998), “A Hard Look at Soft Law”, American Society of International Law, Vol. 82. 10. Guzman, Andrew T, (2002), “A Compliance-Based Theory of International Law”, California Law Review, Vol. 90, Issue 6 11. Habibzadeh, Tavakol & Attar Mohammad Saleh (1391), “Conceptual evaluation of "soft law" in the system of international legal resources”, Comparative Law Researches, Vol 16, No 2 publications (In Persian). 12. Hadavand, Mehdi & Arman Saifollahi (1388), “The Status of Soft Law in Development of International Law”, The scientific research journal of rahbord, Vol 18, No 50 publications (In Persian). 13. Ingelse, Chris (1993), “Soft Law”, 20 Polish Year Book International Law 14. Lipson, Charles.(1991), “Why Are Some International Agreements Informal? “, International Organization. Vol 45, Issue 4 15. Mahmodi, Zahra (1395), “Soft Law in the Light of decisions of international Judicial and Semi Judicial Bodies”, comparative law review, Vol 2, No 1 publications (In Persian). 16. Mann, Yossi.(2012), “Saudi Arabia's policy toward non-OPEC countries”, Diplomacy & Statecraft 23, No. 2. 17. Meyer,Timothy, (2009), “Soft Law as Delegation”, Fordham international law journal , Vol. 32, Issue 3. 18. Pronto, Arnold N, (2015), “Understanding the Hard/Soft Distinction in International Law”, VanderbIlt Journal OF Transnational Law, Vol 48 19. Robilan Di, Anna,(2006), “Genealogies of Soft Law”, American Journal of Comparative Law, Vol. 54, Issue 3. 20. Shaffer,C. Gregory, & Mark A. Pollack. (2009), “Hard vs. soft law: Alternatives, complements, and antagonists in international governance”, Minn. L. Rev. Vol. 94. 21. Shelton, Dinah L.,(2008), “Soft Law”, Handbook of International Law, Routledge Press, The George Washington University Law School. 22. Shiravi, Abdolhossein & Mohammad Hosein Vakili Moghadam ( 1394), “soft law”, Comparative Law Review, Vol 6, No 1 publications (In Persian). 23. Virley, Michael (1376) “The formation of international rules in an evolving world, a critique of the concept of "soft law"”, Ardeshir Amir Arjmand translated, legal research quarterly , Vol 1, No 122 publications (In Persian). 24. Von Engelhardt, Marie, (2009),“Opportunities and Challenges of a Soft Law track to Economic and Social Rights-The Case of the Voluntary Guidelines on the Right to Food. ” Verfassung und Recht in Übersee/Law and Politics in Africa, Asia and Latin America,Vol 42, no 4. 25. Weil, Prosper, (1983):  “Towards relative normativity in international law? ” American Journal of International Law, Vol 77, no 3. C) Judgment Documents 26. Aegean Sea Continental Shelf (Greece v. Turkey), ICJ, Judgment of 19 December, 1978. 27. Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (Bosnia and Herzegovina v. Serbia and Montenegro), Judgment of 11 July 1996 28. Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (Croatia v. Serbia), Judgment of 18 November 2008. 29. Military and Paramilitary Activities in and against Nicaragua (Nicaragua v. United States of America) Merits, Judgment of 27 June 1986. 30. Oil Platforms (Islamic Republic of Iran v. United states of America) 1996. 31. Legal Consequences for states of the Continued Presence of South Africa In Namibia (South West Africa) Advisory Opinion of 21 June 1971. 32. Legal Consequences of the Construction of a Wall in the Occupied Palestinian Territory, Advisory Opinion, 2004 I.C.J. 136, 171 (July 9, 2004). 33. Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons, Advisory Opinion, 1996 I.C.J. 226, 242–243 (July 1996). 34. Arrest Warrant of April 11 2000 (Congo v. Belgium), 2002 I.C.J. 3 (Feb. 14). 35. the Gabcikovo-Nagymaros Project(Hungary vs. Slovakia) Judgment of 25 September 1997. 36. Ahmadou Sadio Diallo (Republic of Guinea v Democratic Republic of Congo), Judgment of 30 November 2010. 37. Legal Consequences for States of the Continued Presence of South Africa in Namibia (South West Africa) notwithstanding Security Council Resolution 276 (1970), Advisory Opinion of 21 June 1971. 38. Ecomhr, Denmark, Norway, Sweden and The Netherlands v. Greece 19 November 1969, (Appl. no. 3321-3323.67 and 3344/67) (The Greek Case). 39. Jurisdictional Immunities of the State (Germany v. Italy: Greece intervening) Judgment of 3 February 2012. 40. Whaling in the Antarctic (Australia v. Japan: New Zealand intervening), Judgment of 31 March 2014. D) Websites 41. https://www.parismou.org 42. http://hrlibrary.umn.edu 43. https://www.opec.org_||_
PLSQ Faculty of Law and Political Science فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 Faculty of Law and Political Science 175 10.22059/jplsq.2019.251226.1662 علمی-پژوهشی مشکلات ساختاری صندوق‌های بازنشستگی در نظام تأمین اجتماعی ایران مشکلات ساختاری صندوق های بازنشستگی در نظام تامین اجتماعی ایران معصومی علی اکبر دانش‌آموختۀ دکتری حقوق عمومی، گروه حقوق عمومی و بین‌الملل، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 21 03 2021 51 1 409 429 26 01 2018 24 06 2019 Copyright © 2021, Faculty of Law and Political Science. 2021 https://jplsq.ut.ac.ir/article_78898.html

نظام تأمین اجتماعی کشورها، عرصۀ فعالیت نهادهای متعددی است که هریک با هدف مشخصی در این نظام حضور دارند. در این نظام، صندوق‌های بازنشستگی باید مورد توجه خاص قرار گیرند؛ چراکه هر گونه اختلال در عملکرد آنها، ممکن است موجب خدشه به حق بر تأمین اجتماعی در معنای خاص آن (بیمه‌های اجتماعی) شود. با این حال با وجود اهمیتی که اسناد بین‌المللی برای نقش صندوق‌های بازنشستگی در تحقق تأمین اجتماعی قائل شده‌اند، این نهادها در ایران با مشکلات متعددی دست‌وپنجه نرم می‌کنند؛ به‌طوری‌که در دو دهۀ اخیر در ایران، از بحران مالی و ورشکستگی برخی صندوق‌های بازنشستگی سخن به میان آمده و در قانون برنامۀ ششم توسعۀ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (1396) نیز به این موضوع توجه شده است. از آنجا که برخی از این مشکلات به مسائل ساختاری بازمی‌گردد، این مقاله در قالب سه بخش مجزا به‌ترتیب به بررسی و تبیین مهم‌ترین مشکلات ساختاری در زمینۀ مدیریت، نظارت و استقلال صندوق‌های بازنشستگی پرداخته است. یافته‌های این مقاله دلالت بر آن دارد که برای برون‌رفت از مشکلات ساختاری صندوق‌های بازنشستگی، توجه همزمان به اصلاح قوانین و مقررات و پیش‌بینی سازوکارهای لازم برای اجرای قوانین و مقررات موجود، ضرورت دارد.

 استقلال شفافیت مدیریت نظام اداری نظارت 1. فارسی الف) کتاب‌ها 1. اسکندری، حمید و همکاران (1394)، مطالعۀ سازوکار صندوق‌های بازنشستگی اختیاری، زیر نظر: بورس اوراق بهادار تهران؛ مدیریت تحقیق و توسعه، تهران، چ اول. 2. امیدی، رضا؛ خورشیدی، مونا (1395)، بیمه‌های اجتماعی، ضرورت توسعۀ فراگیر؛ آشنایی با سازمان تأمین اجتماعی: چالش‌ها و راهکارها، چ نخست، تهران: مؤسسۀ عالی پژوهش و تأمین اجتماعی. 3. روغنی‌زاده، مصطفی (1384)، تحلیل ریاضی بر وضعیت صندوق‌های بازنشستگی ایران و طراحی سیستم بهینه برای صندوق‌های یادشده، چ اول، قم: صحفی. 4. ریاضی، محسن (1396)، «بررسی نقش و جایگاه دولت در صندوق‌های بازنشستگی با تأکید بر مقولۀ بدهی‌ها»؛ مجموعه سخنرانی‌ها و مقالات همایش صندوق‌های بازنشستگی؛ تنگناها و راهکارها، چ اول، تهران: مؤسسۀ عالی پژوهش تأمین اجتماعی. 5. سلیمانی، رمضان؛ سیار، محسن (1396)،«الزامات سرمایه‌گذاری در صندوق‌های بازنشستگی در شرایط اقتصادهای توسعه‌نیافته»، مجموعه سخنرانی‌ها و مقالات همایش صندوق‌های بازنشستگی؛ تنگناها و راهکارها، چ اول، تهران: مؤسسۀ عالی پژوهش تأمین اجتماعی. 6. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (1395)، عمده‌ترین مسائل کشور «اولویت‌ها و راهبردهای پیشنهادی مجلس شورای اسلامی در دورۀ دهم»، زیر نظر معاونت پژوهشی، تهران. 7. نعیمی، عمران؛ پرتو، حمیدرضا (1394)، حقوق تأمین اجتماعی با تأکید بر حوزۀ بیمه‌ای، چ دوم، تهران: سمت. 8. همتی، مجتبی (1396)، حقوق تأمین اجتماعی، چ اول، تهران: انتشارات دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری. ب) مقالات 9. بادینی، حسن (1387)، «جستاری نقادانه در نظام حقوقی تأمین اجتماعی ایران»، فصلنامۀ حقوق، ش 4 . 10. راغفر، حسین (1394)، «تأثیر تغییرات نرخ جایگزینی در صندوق بازنشستگی تأمین اجتماعی بر موجودی سرمایه، عرضۀ نیروی کار و پس‌انداز»، فصلنامۀ پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی، ش 75 . 11. رستمی، ولی؛ حسینی‌پور، مجتبی (1388)، «نظارت مالی بر مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی»، فصلنامۀ حقوق، ش 4 . 12. ساروخانی، باقر (1382)، «تحول و تکامل: پیدایش و تکامل تأمین اجتماعی»، فصلنامۀ تأمین اجتماعی، ش 15 . 13. سیمتن، کوثر (1394)، «نئولیبرال‌سازی ساختاری نظام تأمین اجتماعی در ترکیه»، ترجمۀ سینا چگینی، ماهنامۀ قلمرو رفاه، ش 2 . 14. شاه‌شرقی، محسن (1395)، «ورشکستگی صندوق‌های بازنشستگی؛ آتش زیر خاکستر اقتصاد ایران»، هفته‌نامۀ دولت و ملت، ش 10. 15. عبده تبریزی، حسین (1382)، «ضرورت تجدید ساختار نظام تأمین اجتماعی و بازنشستگی در ایران»، ماهنامۀ بورس، ش 37. 16. -------------(1395)، «بررسی ابعاد ارتقای مدیریت و کارآمدسازی صندوق‌های بازنشستگی»، هفته‌نامۀ تجارت فردا، ش. 1202. 17. ------------- (1395)، «نبود شفافیت در صندوق‌های بازنشستگی»، روزنامۀ شرق، ش ۲۵۹۷. 18. فرهادی‌پور، محمدرضا (1386)، «حکمرانی صندوق‌های بازنشستگی و ابلاغیۀ اصل 44 قانون اساسی»، فصلنامۀ مجلس و راهبرد، ش 54 . 19. کاویانی، کوروش (1384)،«تحلیل حقوقی واگذاری بیمۀ اجتماعی به بخش خصوصی»، فصلنامۀ تأمین اجتماعی، ش 23. 20. مدنی، سعید (1382)، «چشم‌اندازهای فراروی تأمین اجتماعی در ایران؛ چالش‌ها و راهکارهای پیش‌بینی‌شده در لایحۀ نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی»، فصلنامۀ تأمین اجتماعی، ش 15 . 21. میر، سید جواد و همکاران (1393)، «چالش‌ها و راهکارهای صندوق‌های بازنشستگی در ایران؛ مطالعۀ موردی صندوق بازنشستگی جهاد کشاورزی»، فصلنامۀ سیاست‌های راهبردی و کلان، ش 7 . 22. نصیری، مرتضی (1380)، «اصول و تحولات حقوقی نهاد تأمین اجتماعی»، فصلنامۀ تأمین اجتماعی، ش 9 . 23. نوربخش، سید تقی (1393)، «تأمین اجتماعی جولانگاه جناح‌های سیاسی و باندهای اقتصادی نیست»، ماهنامۀ قلمرو رفاه، ش 2 . 24. ویژه، محمدرضا؛ کتابی، احمد (1393)،«حدود صلاحیت دیوان عدالت اداری در انتصاب مدیران مؤسسات عمومی غیردولتی (مطالعۀ موردی مدیر عامل سازمان تأمین اجتماعی)»، فصلنامۀ دیدگاه‌های حقوق قضایی، ش 65 . 25. یحیوی، حسن (1396)، «صندوق بازنشستگی فولاد؛ سرگذشت جوانی که زود پیر شد»، روزنامۀ هفت صبح، ش 204. ج) پایان‌نامه 26. موذن، وحید (1390)، «تحلیل حقوقی ساختار و تشکیلات نظام اداری ایران در پرتو قانون مدیریت خدمات کشوری»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق عمومی، تهران، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی. د) سایر 27. گرجی‌پور، اسماعیل (1394)، ضرورت‌ها و ساختار نظام چندلایه تأمین اجتماعی (رویکردهای بیمه‌ای)، سخنرانی ارائه‌شده در «سلسله گفت‌وگوهای راهبردی صندوق‌های بیمه تأمین اجتماعی و بازنشستگی»، تهران. 2. انگلیسی 28. Issa (2018), 10 Global Challenges for Social Security Asia and the Pacific, International Social Security Association, Geneva, first pub. 29. Kortleve, N. & Others (2011), European supervision of pension funds: purpose, scope and design, Network for Studies on Pensions, Aging and Retirement,(Netherlands) Tilburg University, first pub. 30. Lim J., Aichin; Quach, Amy (2017), The Evolution of the Canadian PensionModel; Practical Lessons for Building World-class Pension Organizations, International Bank for Reconstruction and Development, first pub. 31. Varadkar T., Leo & Others (2018), A Roadmap for Pensions Reform 2018 - 2023, Ireland, first pub.. available at: https://www.welfare.ie/en/pressoffice/pdf/ PensionsRoadmap.pdf B) Articles 32. Dobra, M. & H. Lubich, B (2013), “Public Pension Governance and Asset Allocation”, the Business and Economics Research Journal. Vol. 6. 33. Mennis, G. (2016), “Making State Pension Investments More Transparent”, State Comprehensive Annual Financial Reports. Available at: https://www.pewtrusts.org/-/media/assets/2016/02/making_state_pension_investments_more_transparent.pdf_||_