دانشگاه تهران فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 55 3 2025 09 23 Investiture Vote in the Constitutional Law of the Islamic Republic of Iran رأی اعتماد تأسیسی در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران 2025 2048 103454 10.22059/jplsq.2024.368591.3432 FA سیده زهرا سعید دانش‌آموختة دکتری حقوق عمومی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران،‌ قم،‌ ایران Journal Article 2023 11 29 Investiture votes in parliamentary and semi-presidential systems occur at the beginning of government formation, either ex ante or ex post, and take three forms: an investiture vote in the entire cabinet, the government program, or the prime minister. In the constitutional law of the Constitutional Revolution, this vote pertained to the government program along with the composition of the cabinet. In the constitution of the Islamic Republic of Iran, ratified in 1979, despite the explicit text regarding the vote of confidence for the cabinet, subsequent governments, except for the first cabinet, came to power based on individual votes of confidence for ministers. After the constitutional revision in 1989, the practice of individual votes of confidence for ministers continued, effectively sidelining collective votes of confidence. It seems that two elements of the concept of fundamental obsolescence—“lack of continuous and conscious use” and “loss of credibility among political actors”—have been realized concerning the first part of Article 87 of the Constitution. The question this research seeks to address is the comparison of the vote of confidence in the constitutional law of the Islamic Republic of Iran with other political systems, aiming to uncover the differences between the form of the vote of confidence in the constitutional law of the Islamic Republic of Iran and this legal institution in other political systems. رأی اعتماد تأسیسی در نظام‌های پارلمانی و نیمه‌ریاستی در ابتدای شکل‌گیری دولت به‌صورت پیشینی یا پسینی و در سه قالب رأی اعتماد به کلیت هیأت ‌وزیران،‌ برنامة دولت یا نخست‌وزیر رواج دارد. در حقوق اساسی مشروطه، این رأی ناظر بر برنامة دولت به ضمیمة ترکیب هیأت ‌وزیران بود. در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۵۸، علی‌رغم صراحت متن قانون اساسی در خصوص رأی اعتماد به هیأت وزیران،‌ به‌جز اولین کابینه، در بقیة موارد، ‌دولت‌ها بر اساس رأی اعتماد فردی به وزرا سرکار آمدند. بعد از بازنگری قانون اساسی در سال ۱۳۶۸، رویة رأی اعتماد فردی به وزرا ادامه یافت و در عمل، رأی اعتماد جمعی کنار گذاشته شد. به‌نظر می‌رسد دو عنصر مفهوم متروک شدن اساسی، «عدم استفادة مستمر و آگاهانه» و «از دست دادن اعتبار نزد بازیگران سیاسی»، در خصوص قسمت اول اصل 87 قانون اساسی محقق شده است. پرسشی که این تحقیق به‌دنبال آن است معطوف به مقایسة رأی اعتماد در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران با سایر نظام‌های سیاسی است که رهاورد آن کشف تفاوت میان قالب رأی اعتماد در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران با این نهاد حقوقی در نظام‌های سیاسی است.  https://jplsq.ut.ac.ir/article_103454_5189d3eb5df3f64c7a0ead1b68059121.pdf