دانشگاه تهران فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 مقالات آماده انتشار 2026 01 10 State Obligations Under the Right to Technology: From the Duty to Respect to the Duty of Full Fulfillment تعهدات دولت‌ ناشی از حق بر فناوری: از تعهد به احترام تا تعهد به ایفای کامل 1 21 105481 10.22059/jplsq.2025.393375.3737 FA سید محمدحسن رضوی استادیار، گروه حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران زهرا اسدی دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق بین الملل، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Journal Article 2025 04 19 The Universal Declaration of Human Rights has long underscored the principle that technology should benefit humanity universally, and that scientific advancements should be accessible to all. Although the "right to technology" is implicitly recognized in various human rights documents and has been explored by researchers, it remains one of the most neglected rights in terms of both normative development and practical implementation. This study aims to elucidate the normative framework of the right to technology by examining the rights and obligations outlined in international documents. The research categorizes these obligations into three primary duties: the obligation to respect, protect, and fully fulfill the right to technology. Additionally, it highlights a set of core minimum obligations that are particularly significant given the existing constraints on governmental actions. از دیرباز و از زمان تصویب اعلامیۀ جهانی حقوق بشر، فعالان عرصۀ حقوق بشر بر این عقیده بودند که فناوری باید به همۀ بشریت سود برساند و منافع علم باید برای همگان در دسترس باشد. در همین زمینه «حق بر فناوری» در اسناد مختلف حقوق بشری به‌طور ضمنی قابل شناسایی است. با این حال در جهان امروز بسیاری از افراد به فناوری‌های ضروری یک زندگی متعارف، دسترسی ندارند. شاید کمتر حقی به اندازۀ حق بر فناوری از نظر تبیین هنجاری و همچنین از نظر اعمال و اجرا مغفول مانده‌ است. این پژوهش تلاشی برای بررسی محتوای هنجاری حق بر فناوری و حقوق و تعهدات ناشی از حق مذکور در اسناد بین‌المللی است. با بررسی‌های انجام‌گرفته در این پژوهش، حقوق و تعهدات ناشی از حق بر فناوری شامل سه دسته تعهد به احترام به حق بر فناوری، تعهد به حمایت از این حق و تعهد به ایفای کامل آن است. همچنین این حق، دربردارندۀ یک دسته تعهدات اصلی حداقلی است که به‌دلیل محدودیت‌های موجود حاکم بر دولت‌ها از اهمیت بسیاری برخوردار است. https://jplsq.ut.ac.ir/article_105481_f6f78a7ee337b3e9a8ca44178d85f146.pdf