دانشگاه تهران فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 مقالات آماده انتشار 2027 04 21 The Legal Regulatory System in Iran's Capital Market: The Participatory Approach of the Regulator and the Government نظام حقوقی تنظیم‌گری در بازار سرمایه ایران؛ رویکرد مشارکتی نهاد تنظیم‌گر و دولت 1 17 105915 10.22059/jplsq.2025.377912.3557 FA حامد برزگری دهج دانشجوی دکتری حقوق عمومی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران 0009-0002-4653-7404 علی اکبر جعفری ندوشن دانشیار، گروه حقوق، دانشکدۀ حقوق، علوم سیاسی و تاریخ، دانشگاه یزد، یزد، ایران 0000-0002-2328-6596 محمدحسین جعفری استادیار، گروه حقوق، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران 0000-0002-9098-2081 Journal Article 2024 06 23 Regulation is one of the important economic roles of governments, which aims to determine market structures and rules and regulate the process of production and distribution of goods under the supervision of government regulations. The structures and rules set by the government make the financial institutions of a country subject to specific regulations, executive procedures, restrictions and instructions. But since governments are no longer the only actors in the economic arena, the role of other regulatory institutions is highlighted. The regulatory legal system has been introduced as a new axis in the field of governance by prioritizing the role of the private sector in the capital market, emphasizing soft rights and the variety of regulatory tools. This article tries to answer the question of what is the approach of the regulatory legal system in Iran's capital market from the point of view of self-regulation and government intervention. By examining and analyzing the components of the regulatory legal system, including regulatory organizations, dispute resolution mechanisms, and crimes and punishments; The challenges facing it have been examined in the context of Iran's capital market and with regard to various regulatory styles. The findings of the research show that the regulatory legal system in Iran's capital market is most close to the participatory regulatory style, and the government and the regulatory organization regulate the capital market in coexistence with each other. تنظیم ‏گری یکی از نقش ‏های اقتصادی مهم دولت ‏ها است که با هدف تعیین ساختارها و قواعد بازار و تنظیم روند تولید و توزیع کالاها زیر نظر مقررات دولتی صورت می‏گیرد. ساختارها و قواعد تنظیم شده از سوی دولت، مؤسسات مالی یک کشور را مشمول مقررات، رویه‏های اجرایی، محدودیت‏ ها و دستورالعمل ‏های خاصی می‏ کند. اما از آنجا که دولت‏ ها دیگر تنها بازیگران عرصۀ اقتصاد نیستند، نقش نهادهای تنظیم‏ گری دیگر برجسته می‏ شود. نظام حقوقی تنظیم ‏گری با اولویت دادن به نقش بخش خصوصی در بازار سرمایه، تأکید بر حقوق نرم و تنوع ابزارهای تنظیم‏ گری به‌عنوان محور جدیدی در عرصۀ حکمرانی معرفی شده است. مقالۀ حاضر تلاش می‏ کند تا به این پرسش پاسخ دهد که نظام حقوقی تنظیم‏گ ری در بازار سرمایۀ ایران از منظر خودتنظیمی و مداخلۀ دولت دارای چه رویکردی است؟ با بررسی و تحلیل مؤلفه ‏های نظام حقوقی تنظیم ‏گری شامل سازمان ‏های تنظیم ‏گر، سازکارهای حل اختلاف و جرایم و مجازات‏ ها؛ چالش ‏های پیش روی آن در بستر بازار سرمایۀ ایران و با توجه به انواع سبک ‏های تنظیم ‏گری بررسی شده است. یافته ‏های پژوهش نشان می ‏دهد نظام حقوقی تنظیم ‏گری در بازار سرمایۀ ایران بیش از همه به سبک تنظیم‏ گری مشارکتی نزدیک است، و دولت و سازمان تنظیم ‏گر در هم‌زیستی با یکدیگر، بازار سرمایه را سامان می‏ بخشند.  https://jplsq.ut.ac.ir/article_105915_4c8bd1a73e2ad2b49a11c17ef6838b16.pdf