دانشگاه تهران فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 مقالات آماده انتشار 2027 03 21 Understanding International Public Order under the light of ICJ Decisions واکاوی نظم عمومی بین ‏المللی در پرتوی آرای دیوان بین‏ المللی دادگستری 1 25 106464 10.22059/jplsq.2025.381323.3606 FA مصطفی فضائلی استاد گروه حقوق بین‏الملل، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران مسعود احسن نژاد دانش‌آموختۀ دورۀ دکتری حقوق بین‌الملل، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران 0009-0004-4271-7445 Journal Article 2024 09 23 The concept of international public order is a fundamental and challenging notion within international law, characterized by conflicting perspectives regarding its definition. Two primary viewpoints have emerged: the rule-based and the value-based approaches. These perspectives highlight the complexity of defining international public order, which encompasses both legal and sociological dimensions, rather than being confined solely to legal principles or relative values. In this contribution, we aim to provide a definition of international public order within the framework of international law, taking into account the jurisprudence of the International Court of Justice (ICJ) and identifying the underlying principles governing this concept. Accordingly, the main research question is: on what basis or bases does the ICJ establish international public order? it has been concluded that international public order, as reflected in the Court's rulings, is grounded in two foundations: a state-centric perspective and a human-centric perspective. Consequently, the proposed definition of international public order refers to a state of stability characterized by sustainability and balanced relationships, which is established through adherence to imperative rules derived from human values and structural norms governing international community. نظم عمومی بین ‏المللی از مفاهیم چالشی حقوق بین ‏الملل است که از نظر طرح دیدگاه ‏های متعارض در خصوص چیستی آن، محل توجه است. دو دیدگاه قاعده‌محور و ارزش‌محور در خصوص نظم عمومی بین‏ المللی در نظام حقوق بین‏ الملل ارائه شده است. با بررسی دیدگاه‏ های مختلف و تحلیل ویژگی‏ های حاکم بر مفهوم نظم عمومی بین‏ المللی، می ‏توان گفت که این مفهوم دارای دو بُعد اساسی حقوقی و جامعه‏ شناختی است و نمی ‏توان آن را محدود به اصول و قواعد حقوقی و یا صرف ارزش ‏های نسبی دانست. در این نوشتار سعی بر آن است که با ملاحظۀ رویۀ قضایی دیوان بین ‏المللی دادگستری، ضمن شناسایی مبانی نظم عمومی بین ‏المللی، به ارائۀ تعریف آن در نظام حقوق بین ‏الملل بپردازیم. پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که دیوان نظم عمومی بین ‏المللی را بر چه مبنا یا مبانی‏ ای استوار می ‏داند؟ نتیجه اینکه نظم عمومی بین ‏المللی در رویۀ دیوان از دو مبنای دولت‌محور و انسان‌محور پیروی می ‏کند. بر این اساس، تعریف ارائه‌شده از نظم عمومی بین ‏المللی حاکی از آن حالت ثبات، ویژگی پایداری و روابط متعادلی است که در نتیجۀ رعایت قواعد امری منبعث از ارزش ‏های انسانی و ساختاری حاکم بر جامعۀ بین‏ المللی، برقرار می‏ شود. https://jplsq.ut.ac.ir/article_106464_5b23f1e6df0540e4776db4c18c7a2a1b.pdf