دانشگاه تهران فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 47 3 2017 09 23 Scrutinizing the Necessity of ‘Derivative Responsibility’ In Light of ILC Works کنکاش در لزوم وجود نهاد «مسئولیت اشتقاقی» در آورده‌های کمیسیون حقوق بین‌الملل 771 795 63760 10.22059/jplsq.2017.225499.1449 FA محمد ستایش پور دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه قم 0000-0001-9647-9391 مهدی حدادی استادیار دانشکدۀ حقوق پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم 0000-0002-1618-5017 Journal Article 2017 01 22 To regulate the framework of the law of international responsibility, the International Law Commission (ILC) recognizes two methods of attribution; Independent Responsibility (responsibility of the wrongful state or international organization) and Derivative Responsibility (responsibility of states or international organizations in connection with the act of another state or international organization). However, the mentioned concepts, which have not been explored in Persian literature to the full extent, bear ambiguities on certain issues. The present paper reviews both institutions, studies their emergence by evaluating ILC documents, scrutinizes their origins and ultimately while reaching the conclusion that derivative responsibility is supplementary to independent responsibility, it notes cooperation, moralism, accountability and recognition of international organizations as active actors of international community, as the most vital contributing factors to its establishment as well as its increasingly important status. Needless to say, the growing regard for the mentioned aspects of derivative responsibility, furthermore necessitates its existence as a means to secure justice. کمیسیون حقوق بین‌الملل در راه تنظیم شاکلۀ حقوق مسئولیت بین‌‌‌المللی، سخن از دو اساس برای اعمال مسئولیت به میان می‌‌‌آورد: مسئولیت مستقل (مسئولیت دولت یا سازمان بین‌‌‌المللی مباشر عمل متخلفانۀ بین‌‌‌المللی) و مسئولیت اشتقاقی (مسئولیت دولت یا سازمان بین‌‌‌المللی درخصوص عمل متخلفانۀ دولت یا سازمان بین‌المللی دیگر)؛ با این حال، کمیسیون دربارۀ برخی مقولات مربوطه، ساکت بوده است. مقالۀ حاضر بر آن است تا از رهگذر تبیین نکاتی که کمیسیون درخصوص آن‌‌‌‌‌ها سکوت کرده است، لزوم وجود نهاد مسئولیت اشتقاقی را مطالعه کند که تاکنون در ادبیات فارسی حقوق بین‌الملل مهجور افتاده است. در این راه، پس از تبیین مفهومی، به روند گذار آن در اسناد کمیسیون و به زمینه‌‌‌‌‌های پیدایی و گسترش آن می‌‌‌‌‌پردازد و در‌‌‌‌‌می‌‌‌‌‌یابد که مسئولیت اشتقاقی مکمل مسئولیت مستقل است و چهار عامل تعامل با یکدیگر، اخلاق‌‌‌‌‌گرایی، مسئولیت‌پذیری و پاسخ‌‌‌‌‌گویی و افزایش شمار بازیگران فعال در جامعۀ بین‌‌‌‌‌المللی، عمده‌‌‌‌‌ترین نقش را در ظهور و گسترش نهاد مسئولیت بین‌‌‌‌‌المللی اشتقاقی بازی کرده‌‌‌‌‌اند. توسیع این زمینه‌‌‌‌‌ها، وجود نهاد مسئولیت اشتقاقی که خود مقتضای عدالت است را مقتضی می‌‌‌‌‌دارد. https://jplsq.ut.ac.ir/article_63760_c54c06a5015e5b3670281eb32711221b.pdf