دانشگاه تهران فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 48 1 2018 03 21 The Role of Biotechnology in Development of International Environmental Law نقش زیست‌فناوری در توسعۀ حقوق بین‌الملل محیط‌زیست 23 43 66110 10.22059/jplsq.2018.217252.1361 FA آرامش شهبازی استادیار، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران 0009-0002-6853-6007 پویا برلیان کارشناس ارشد حقوق بین‌الملل از دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Journal Article 2016 10 06 Biotechnology allows exploitation of biomass and biodiesel in providing fuel through protecting biodiversity and developing novel strategies including strategies for removal of water, soil and weather pollutants; and it provides opportunities for development of international environmental law by providing opportunities for utilization of exploitability of genetic materials resulting from fossilized remains of extinct flora and fauna species aiming at simulation of extinct species. Through providing alternative strategies instead of traditional methods for protection of environment and prevention of any damaged incurred on it, it can significantly help the development of international law in this respect. While biotechnology plays a significant role in the development of international environmental law, the unknown poisonous composites, allergic responses, and unpredictable genetic pollutions resulting from supplying poisonous organism due to intervention in existing organisms can pave the way for destruction and pollution of the environment. The positive consequences of this technology and its negative effects are determinants accelerating the change in international society attitude towards the significance and the necessity of protection of the environment, finally leading to increased development of international environmental law. Focusing on the advantages and disadvantages of biotechnology, this study is concerned with how biotechnology can serve the development of international environmental law. While the positive aspects of biotechnology shouldn't be ignored, it is necessary to give due attention to its consequences and effects. زیست‌فناوری با حفاظت از تنوع زیستی و ابداع راهکارهایی از جمله برای حذف آلاینده‌های آب، خاک و هوا، امکان بهره‌وری از زیست‌توده و زیست‌دیزل را در تأمین سوخت فراهم کرده است و با ایجاد زمینه‌ای برای بهره‌برداری از قابلیت استخراج مواد ژنتیکی ناشی از بقایای منقرض‌شدۀ گونه‌های گیاهی و جانوری به‌منظور شبیه‌سازی گونه‌های منقرض‌شده یا در معرض انقراض، بستری را برای توسعۀ حقوق بین‌الملل محیط‌زیست ایجاد می‌کند. این امر به‌ویژه با ارائۀ سازوکارهای جایگزین در مقابل روش‌های سنتی پیشگیری و حفاظت از تخریب محیط‌زیست می‌تواند به توسعۀ حقوق بین‌الملل در این حوزه کمک قابل ملاحظه‌ای کند. با وجود نقش قابل ملاحظۀ فناوری زیستی در توسعۀ حقوق بین‌الملل محیط‌زیست، ترکیبات سمی ناشناخته، واکنش‌های آلرژیک و آلودگی ژنتیک غیرقابل پیش‌بینی برآمده از عرضۀ ارگانیسم‌های سمی ناشی از دخل و تصرف در ارگانیسم‌های موجود به اکوسیستم‌ها می‌تواند زمینه‌ای را برای تخریب یا آلودگی مضاعف محیط‌زیست فراهم آورد. این در حالی است که پیامد‌های مثبت این فناوری و تأثیرات زیان‌بار آن از جمله عوامل تعیین‌کننده در شتاب‌بخشی به تغییر نگاه جامعۀ بین‌المللی نسبت به اهمیت محیط‌زیست و لزوم حفاظت و صیانت از آن شده که درنهایت روند توسعه و تدوین بیش از پیش حقوق بین‌الملل محیط‌زیست را سبب شده است. در این مقاله با تأملی در منافع و مضار زیست‌فناوری، به تأمل در این امر خواهیم پرداخت که زیست‌فناوری به چه نحو در خدمت توسعۀ حقوق بین‌الملل محیط‌زیست به کار گرفته می‌شود. در این خصوص، هرچند نباید از وجوه مثبت زیست‌فناوری چشم‌پوشی کرد، ضروری است تا به تبعات و آثار جانبی زیست‌فناوری نیز بی‌توجه نباشیم. https://jplsq.ut.ac.ir/article_66110_fe13efb3ed0c3101973404345d5ddac2.pdf