دانشگاه تهران فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران 2423-8120 55 3 2025 09 23 The Approach of the International Court of Justice and ICSID Arbitration to the Doctrine of Abuse of Process: Similarities and Differences رویکرد دیوان بین‌المللی دادگستری و داوری ایکسید به دکترین ‏سوءاستفاده از فرایند دادرسی: شباهت‌ها و تفاوت‌ها 1889 1907 99398 10.22059/jplsq.2023.361284.3338 FA حسن سواری دانشیار، گروه حقوق بین‌الملل، دانشکدة حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران‏ فاطمه اسدیان ‏. دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل، گروه حقوق بین‌الملل، دانشکدة حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0009-0007-3866-9278 Journal Article 2023 06 25 In the jurisprudence of the International Court of Justice and ICSID arbitration regarding abuse of process, similarities outweigh differences. However, despite these many similarities, they do not confront the issue in the same way. The International Court of Justice has adopted a narrow approach, not rejecting any cases on this basis to avoid undermining the right of states to access this institution for the peaceful resolution of international disputes. However, this has led to a failure to articulate the doctrine of abuse of process. In contrast, ICSID has chosen a more flexible approach, simultaneously suspending proceedings in some cases due to the identification of abuse of process, while also making efforts to clarify the issue from its perspective. در رویة دیوان بین‌المللی دادگستری و داوری ایکسید در خصوص سوءاستفاده از فرایند دادرسی شباهت‌ها بیشتر از تفاوت‌هاست. اما با وجود شباهت‌های بسیار مواجهة یکسانی با موضوع ندارند. دیوان بین‌المللی دادگستری رویکردی مضیق در برخورد با آن اتخاذ کرده و هیچ پرونده‌ای را بر این مبنا رد نکرده است تا به‌نحوی به حق دسترسی دولت‌ها به این نهاد حل‌وفصل اختلاف بین‌المللی برای حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلافات ضربه‌ای نزند. اما این مسئله سبب شده است تا از تبیین دکترین سوءاستفاده از فرایند دادرسی هم بازماند. در مقابل نهاد ایکسید رویکرد منعطف‌تری را برای خود برگزیده و همزمان با متوقف ساختن رسیدگی‌ها در برخی از پرونده‌های مطروحة نزد خود به‌سبب احراز سوءاستفاده از فرایند دادرسی، تلاش‌هایی هم برای روشن ساختن موضوع از دیدگاه خود انجام داده است. https://jplsq.ut.ac.ir/article_99398_d4ecbb9dc70b029b22b014bedd5b73f9.pdf