فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران
دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

تنظیم ‏گری در بیمه بر اساس منافع عمومی با تأکید بر تنظیم ‏گری از حیث ‏ورشکستگی شرکت‏ های بیمه

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

پوریا راستگو خیاوی 1
رضا طجرلو 2
مهدی زینال زاده 3

1 دانشجوی دکتری حقوق نفت و گاز، گروه حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. ‏

2 استاد‏یار، گروه حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران‏

3 دانشجوی دکتری حقوق عمومی، گروه حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، ایران‏

https://doi.org/10.22059/jplsq.2024.362278.3357
چکیده
تنظیم ‏گری در بیمه به ‏سبب نقش پر‏رنگ منافع عمومی از اهمیت بسزایی برخوردار است. از جمله موضوعاتی که در حوزۀ بیمه، نیازی جدی به تنظیم ‏گری احساس می‏ شود، ورشکستگی شرکت ‏های بیمه است. علت این موضوع آن است که ورشکستگی شرکت‏ های بیمه می‏ تواند تبعات سنگینی از لحاظ اجتماعی و اقتصادی به دنبال داشته باشد و موجب تضییع منافع عمومی شود. در نوشتار حاضر با استفاده از شیوۀ کتابخانه ‏ای مفهوم و منطق تنظیم‏گری گرد‏آوری شده و در ادامه به روش توصیفی- تحلیلی با بهره ‏گیری از تحلیل‏ های حقوق عمومی به بحث و بررسی در خصوص اهداف تنظیم ‏گری در بیمه پرداخته شده است. هدف پژوهش، تبیین ابزار‏های تنظیمی در خصوص ورشکستگی شرکت ‏های بیمه در راستای تأمین منافع عمومی است. یافته پژوهش حاکی از آن است که گزارش ‏دهی مالی و حسابداری و محدودیت سرمایه‏ گذاری شرکت‏ های بیمه از ابزار‏های تنظیمی پیشینی‏ اند که جنبه پیشگیرانه دارند و به ‏طور مشخص در ارتباط با توانگری مالی شرکت‏ های بیمه هستند. تضمین دولت برای ایفای تعهدات مالی بیمه ‏گر ورشکسته نیز دیگر ابزار تنظیمی است که ناظر بر مرحله بعد از ورشکستگی است. آنچه در مواد 44 و 52 قانون تأسیس بیمۀ مرکزی ایران ذکر شده است، از ابزار‏های تنظیم ‏گری اخیر‏الذکر است.

کلیدواژه‌ها

ابزار تنظیم ‏گری پسینی
ابزار ‏تنظیم‏ گری پیشینی
توانگری ‏مالی
ریسک ورشکستگی
نفع ‏عمومی
ورشکستگی بیمه ‏گر.‏
موضوعات

عنوان مقاله English

Regulating Insurance in the Interest of the Public with Particular ‎Emphasis on the Insolvency Oversight of Insurance Companies

نویسندگان English

Pooria Rastgoo Khiavi 1
Reza Tajarlou 2
Mehdi Zeynalzadeh 3
1 Ph.D student in the field of Oil and Gas Law, Department of Public Law, Faculty of Law and ‎Political Sciences, Tehran University, Tehran, Iran.‎
2 Assistant Prof, Department of Public Law, Faculty of Law and Political Sciences, Tehran ‎University, Tehran, Iran‎
3 Ph.D student in the field of Public Law, Department of Public Law, Faculty of Law and Political ‎Sciences, Tehran University, Tehran, Iran‎
چکیده English

Regulation of the insurance industry is of great importance due to the significant role of public interests in this sector. One of the areas in insurance where there is a serious need for regulation is the bankruptcy of insurance companies. The reason for this is that the bankruptcy of insurance companies can have severe social and economic repercussions and lead to the infringement of public interests. In this paper, the concept and rationale of regulating the insurance industry in the interest of the public id examined using library research methods, and a descriptive-analytical approach. The aim of this research is to clarify the regulatory tools regarding the bankruptcy of insurance companies in order to protect public interests. The findings indicate that financial reporting and accounting, along with investment restrictions on insurance companies, are preventive regulatory tools that are specifically relevant to the financial solvency of insurance companies. The government’s guarantee for fulfilling the financial obligations of a bankrupt insurer is another regulatory tool that pertains to the post-bankruptcy phase. The provisions under articles 44 and 52 of the Act on the Establishment of the Central Insurance of Iran are examples of these recent regulatory tools.

کلیدواژه‌ها English

bankruptcy risk
‎bankruptcy of the insurer
‎public interest
financial ‎opulence
priori regulatory ‎tool
posterior regulatory ‎tool.‎
  1. فارسی

الف) کتاب‏ها

  1. استوارسنگری، کوروش (1398). حقوق تأمین اجتماعی. چ ششم، تهران: میزان.
  2. بابائی، ایرج (1394). حقوق بیمه. چ سیزدهم، تهران: سمت.
  3. بهادری جهرمی، علی؛ علم‏الهدی، سیدحجت‏اله؛ فتاحی‏زفرقندی، علی؛ فراهانی، محمدصادق؛ کدخدامرادی، کمال؛ نیکونهاد، حامد (1400). حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران. چ اول، تهران: پژواک عدالت.
  4. رستمی، ولی؛ تقوایی، محمد‏رضا (1397). حقوق تنظیم مقررات بیمه‏های تجاری. چ اول، تهران: خرسندی.
  5. عباسی، ابراهیم؛ نیاکان، لیلی؛ تشت‏زر، خشایار (1393). مطالعات تطبیقی مقررات‏گذاری و نظارت صنعت بیمه در کشور‏های توسعه‏یافته. چ اول، تهران: پژوهشکدۀ بیمه.
  6. موذنی، روح‏الله (1393). حقوق عمومی اقتصادی (مطالعۀ تطبیقی ایران و فرانسه). چ اول، تهران: مجد.
  7. هادی‏فر، داود (1389). نهاد‏های حقوقی تنظیم مقررات؛ ساختار و سازکار اجرایی. چ اول، تهران: عترت نو.

 

ب) مقالات

  1. باقری، محمود؛ رحمانی، سعید (1395). انحصار و رقابت در صنعت بیمه، فصلنامۀ برنامه‏ریزی و بودجه، 21 (2)، 67-94.
  2. باقری، محمود؛ کیال، مهر‏نوش (1400). ابزار تنظیم بازار بیمه در ایران. فصلنامۀ حقوق اداری، 8 (26)، 171-193.
  3. باقری، محمود؛ کیال، مهر‏نوش؛ زارعی، محمد‏حسین؛ هاشمی، محمد (1399). تحلیل ساختار تنظیم بازار بیمه در ایران و راهکار‏های مدیریت آن. مجلۀ مدیریت توسعه و تحول، 43، 33-43.
  4. سنگوپتا، آرجون (2002). حق توسعه در نظریه و عمل. ترجمۀ منوچهر توسلی جهرمی (1384). مجلۀ حقوقی بین‏المللی، (30)، 179-250. https://doi.org/10.22066/cilamag.2004.18026
  5. صفری، امیر (1392). ارزیابی سیستم نظارت بر توانگری مالی شرکت‏های بیمه در ایران. بیستمین همایش ملی بیمه و توسعه، تهران، 1-22.
  6. فروغی‏نیا، حسین؛ عنایت‏تبار، رشید؛ خدادادی، اشرف (1401). ماهیت تعهدات دولت‏ها در قبال حق توسعة اقتصادی با تأکید بر تحریم‏های هسته‏ای علیه جمهوری اسلامی ایران. فصلنامۀ مطالعات حقوق بشر اسلامی، 11(3)، 49-74.
  7. کمالخانی، سحر؛ حکیمی، فریده (1394). آسیب‏شناسی نظارت مالی (نظارت بر توانگری) شرکت‏های بیمه. بیست‏ودومین همایش ملی و هشتمین همایش بین المللی بیمه و توسعه، تهران، 60-81.
  8. جهان‏بین، عباد‏الله؛ زارعی، محمد‏حسین (1393). نگرشی بر ضرورت‏های مقررات‏گذاری مطلوب در صنعت بیمه کشور (با نگاهی به استاندارد‏های IAIS). نشریۀ پژوهشنامۀ بیمه، 29 (4)، 237-263.
  9. منصوریان، ناصر‏علی؛ شیبانی، عادل (1395). مفهوم منفعت عمومی و جایگاه آن در قانونگذاری ایران. فصلنامۀ دید‏گاه‏های حقوق قضایی، (75 و 76)، 117-142.
  10. مهدوی، غدیر؛ ماجد، وحید (1393). اثر عوامل کمی و کیفی مؤثر بر تقاضای بیمه عمر در کشور. پژوهشنامۀ بیمه، 29 (2)، 37-66.
  11. هداوند، مهدی؛ جم، فرهاد (1400). مفهوم دولت تنظیم‏گر: تحلیل تنظیم‏گری به‏مثابۀ ابزار حکمرانی. فصلنامۀ راهبرد، (99)، 227-266.
  12. یاوری، اسد‏الله (1393). درآمدی بر مفهوم تنظیم‏گری حقوقی. مجلۀ مطالعات حقوق تطبیقی، (10)، 629-647. https://doi.org/10.22059/jcl.2014.52958

 

ج) اسناد

  1. آیین‏نامۀ شمارۀ 40 شورای عالی بیمه مصوب 06/06/1380.
  2. آیین‏نامۀ شمارۀ 71 شورای عالی بیمه مصوب 23/03/1391.
  3. تصویب‏نامۀ هیأت وزیران در خصوص تعیین حداقل سرمایۀ مؤسسات بیمۀ ایرانی مصوب 22/02/1400.
  4. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1358.
  5. قانون تأسیس بیمۀ مرکزی ایران مصوب 30/03/1350.

 

2.انگلیسی

  1. Books
  2. Liedtke M. P., & Monkiewicz. J. (2011). The future of insurance regulation and supervision: a global perspective. England, Palgrave Macmillan.
  3. Moss A. D. (2002). When all else fails: government as the ultimate risk manager. Harvard University Press.
  4. National Association of Insurance Commissioners, Receiver’s Handbook for Insurance Company Insolvencies, 2021. Available at: https://content.naic.org/sites/default/files/publication-rec-bu-receivers-handbook-insolvencies

 

  1. Articles
  2. Aubrey, G. H. (1951). The Role of the State in Economic Development. Papers and Proceedings of the Sixty-third Annual Meeting of the American Economic Association. 41 (2), 266-273.
  3. (2007). The Right to Development. Available at: https://www.cetim.ch/wp-content/uploads/Right-to-development.pdf
  4. Hudson, Z. (2010). Residual Insurance Market Mechanisms. Available at: SSRN: https://ssrn.com/abstract=1747296 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.1747296
  5. Klein, W. R. (2012). Principles for Insurance Regulation: An Evaluation of Current Practices and Potential Reforms. The Geneva Papers on Risk and Insurance. Issues and Practice. 37 (1), 175-199.
  6. Meier J. K. (1991). The Politics of Insurance Regulation. The Journal of Risk and Insurance. 58 (4), 700-713.
  7. NAIC Model Laws. (2017). Regulations, Guidelines and Other Resources: Investments of Insurers Model Act (Defined Limits Version), 1-56. Available at: https://content.naic.org/sites/default/files/inline-files/MDL-280
  8. (2020). Policy Guidance on the Structure of Insurance Regulation and Supervision, 1-40. Available at: www.oecd.org/finance/insurance/Policy-Guidance-on-the-Structure-of-Insurance-Regulation-andSupervision.htm
  9. Randall, S. (2007). Freedom of Contract in Insurance. Connecticut Insurance Law Journal. 14 (1), pp. 107-148.
  10. Regulation of Insurance Company and Pension Fund Investment; OECD Report to G20 Finance Ministers and Central Bank Governors. (2015), 1-37.
  11. Skipper D. H. (1987). Protectionism in the Provision of International Insurance Services. The Journal of Risk and Insurance. 54 (1), 55-85.
  12. Talesh, S. (2012). Insurance law as public interest law. UC Irvine Law Review. (2), 985-1009.
  13. Yavari, A. (2015). An introduction to concept of legal regulation. Comparative Law Review. 5 (2), 629-647. (In Persian) DOI: https://doi.org/10.22059/jcl.2014.52958
فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران
دوره 55، شماره 2 - شماره پیاپی 42
تابستان 1404
تابستان 1404
صفحه 1057-1079

  • تاریخ دریافت 03 مرداد 1402
  • تاریخ بازنگری 04 آذر 1402
  • تاریخ پذیرش 27 فروردین 1403

صفحه اصلی

اصول اخلاقی انتشار مقاله

فرایند ارزیابی و پذیرش مقالات

ارسال مقاله

بانک‌ها و نمایه‌نامه‌ها

تماس با ما