نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

• عبدالمجید سودمندی ¹
• محمود عباسی ²

¹ استادیار، دانشکدۀ حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

² دانشیار، مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

مجلس شورای اسلامی برای تعیین مراجع ملی ایران در معاهدات بین‌المللی، غیر از محدودیت‌های مبتنی بر رعایت قانون اساسی و موازین شرعی، ممکن است با چالش‌های عملی نیز مواجه شود. در این پژوهش، با بررسی توصیفی‌ـ‌تحلیلی نمونه‌هایی از چالش‌های ایجادشده در تعیین مراجع ملی توسط مجلس، مشخص شد مهم‌ترین زمینه‌های ایجاد این چالش‌ها عبارت‌اند از: اول، شمول وظایف معاهداتی مرجع ملی در وظایف مندرج در قوانین داخلی برای دو یا چند دستگاه داخلی؛ این موضوع به‌ویژه در مواردی چالش‌برانگیز است که دستگاه‌های مرتبط با معاهده، وابسته به قوای مختلف و یا نهادهای مختلف خارج از قوا باشند؛ دوم، تعیین مرجع ملی برای پروتکلِ معاهده‌ای که مرجع ملی آن معاهده را دولت پیشتر تعیین کرده است؛ اگر مراجع ملی معاهده و پروتکل آن توسط دو نهاد تعیین شوند (برای مثال، دولت و مجلس) ممکن است هماهنگی لازم میان این دو مرجع تأمین نشود؛ سوم، ایجاد محدودیت در بهره‌مندی از مزایای پیوستن به معاهدۀ بین‌المللی، زیرا تعیین مرجع ملی معاهده توسط مجلس مانع تغییر آن مرجع توسط دولت است و تغییر آن توسط مجلس نیز به‌طور معمول فرایندی طولانی دارد و حتی ممکن است به ‌دلایل غیرحقوقی همچون اختلاف‌های سیاسی به نتیجه نرسد.

کلیدواژه‌ها

• شورای عالی امنیت ملی
• قوۀ قضاییه
• مرجع ملی
• نیروهای مسلح
• همپوشانی وظایف دستگاه‌های داخلی
• وزارت دادگستری
• وزارت دفاع

موضوعات

• حقوق عمومی

عنوان مقاله [English]

Challenges in Designating National Authorities for Treaties by the Islamic Consultative Assembly

نویسندگان [English]

• Abdolmajid Soudmandi ¹
• Mahmoud Abbasi ²

¹ Assistant Professor, Faculty of Law and Social Sciences, Payame Noor University, Tehran, Iran

² Associate Professor, Faculty of Law, Medical Ethics and Law Research Center, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran

چکیده [English]

In designating Iran’s national authorities for international treaties, the Islamic Consultative Assembly (Parliament) may face not only limitations arising from compliance with the Constitution and Sharia but also practical challenges. This study, using a descriptive-analytical approach, examined examples of challenges in the Parliament’s designation of national authorities and identified the main sources of such challenges as follows: First, the overlap of treaty-related responsibilities of the national authority with duties assigned to two or more domestic bodies. This becomes particularly challenging when the bodies involved in the treaty belong to different branches of government or are independent entities outside the formal branches. Second, the designation of a national authority for a treaty protocol when the national authority for the main treaty has already been determined by the government. If the national authorities for the treaty and its protocol are designated by two different bodies (e.g., the government and the Parliament), necessary coordination between them may not be ensured. Third, the restriction on benefiting from the advantages of joining an international treaty, since the Parliament’s designation of the national authority prevents the government from changing that authority. Modifying it through the Parliament is usually a lengthy process and may not succeed for non-legal reasons, such as political disputes.

کلیدواژه‌ها [English]

• supreme national security council
• judiciary
• national authority
• armed forces
• overlapping duties of domestic bodies
• ministry of justice
• ministry of defense