فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران
دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

تکوین ساختار دانشی حقوق کیفری در پرتوی اندیشۀ حکمرانی مدرن

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

زهرا صارم پور 1
سیدسعید موسوی اصل 2
محمدهادی صادقی 3

1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، ایران

2 استادیار گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، ایران

3 دانشیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، ایران

https://doi.org/10.22059/jplsq.2025.397794.3775
چکیده
دانش حقوق کیفری به‌عنوان دانشی مدرن که متأثر از تحوّلات نوزایی اروپا و همچنین تطورات عصر روشنگری و مبتنی بر تغییرات بنیادین در اندیشۀ حقوقی و سیاسی شکل گرفت، دارای ساختاری است که بر اساس ماهیت دولت و منطق حکمرانی مدرن عینیت یافته است. تفکیک امر عمومی از امر خصوصی و شکل‌گیری هویت دولت‌ـ ملّت، زمینه‌های عبور سیاست از دیدگاه دینی و همچنین فضیلت‌گرایی و غایت‌مندی حکمرانی را تمهید می‌کند؛ به‌گونه‌ای که حکمرانی جدید مبتنی بر عقلانیت مصلحت دولت، رویکردی مکانیکی پیدا می‌کند و با تمرکز بر ساخت دولت بر اساس اراده و عقل خودبنیاد انسان، حفظ دولت و مکانیزم حکمرانی، با دیدگاهی سکولار و مستقل از منطق سنتی و دینی، محوریت می‌یابد. در چنین بستری حقوق کیفری مدرن در چارچوب حکمرانی مدرن و اقتضائات آن موجودیت و محدودیت پیدا می‌کند و به‌مثابۀ مهمترین بخش حقوق عمومی هویت خود را باز می‌یابد و ساختار دانشی آن، مبتنی بر حکمرانی دولت‌محور و معطوف به دولت پلیسی و دستگاه نظامی‌ـ دیپلماتیک خارجی صورت‌بندی می‌شود. بدیهی است که این ساختار دانشی با ملاحظۀ مبانی و مبادی آن، ظرفیت هم‌گرایی و پیوند با رویکردهای دینی به حقوق کیفری، مثل فقه جزایی را ندارد.

کلیدواژه‌ها

امر عمومی
حقوق کیفری
ساختار
حکمرانی
دانش
دولت‌ـ ملّت
موضوعات

عنوان مقاله English

The Formation of the Knowledge Structure of Criminal Law in Light of the Modern Governance Idea

نویسندگان English

Zahra Sarempour 1
Seyyed Saeid Mousavi asl 2
Mohammad hadi sadeghi 3
1 Ph.D. Student in criminal law and criminology, Department of criminal law and criminology, Faculty of Law and Political Science, University of shiraz, shiraz, Iran
2 Assistant Pro., Department of criminal law and criminology, Faculty of Law and Political Science, University of Shiraz, Shiraz, Iran
3 ,Associate Prof., Department of criminal law and criminology, Faculty of Law and Political Science, University of shiraz, shiraz, Iran.
چکیده English

The knowledge of criminal law, as a modern branch of knowledge influenced by the transformations of the European Renaissance and the evolutions of the Enlightenment era, and based on fundamental changes in legal and political thought, possesses a structure that has materialized based on the nature of the state and the logic of modern governance. The separation of the public sphere from the private sphere and the formation of the nation-state identity prepared the ground for politics to transcend religious perspectives, as well as virtue ethics and the teleology of governance. In such a way, new governance adopts a mechanical approach based on the rationality of state interest and, by focusing on the construction of the state based on the autonomous will and reason of humankind, the preservation of the state and the mechanism of governance gain centrality with a secular perspective, independent of traditional and religious logic. In such a context, modern criminal law finds its existence and limitations within the framework of modern governance and its exigencies. It reclaims its identity as the most important part of public law, and its knowledge structure is formulated based on state-centric governance and oriented towards the police state and the military-diplomatic apparatus. It is self-evident that this knowledge structure, considering its foundations and premises, lacks the capacity for convergence and linkage with religious approaches to criminal law, such as  Islamic criminal jurisprudence.

کلیدواژه‌ها English

Public Sphere
Criminal Law
Structure
Governance
Knowledge
Nation-State
  1. فارسی

الف)کتاب‌ها

  1. پلامناتز، جان (1387). انسان و جامعه. ترجمه: کاظم فیروزمند، تهران: روزنه.
  2. پولادی، کمال (1380). از دولت اقتدار تا دولت عقل در فلسفۀ سیاسی مدرن. تهران: مرکز.
  3. تی بلوم، ویلیام (1373). نظریه‌های نظام سیاسی، ترجمه: احمد تدین، تهران: آران، ج 2.
  4. خاتمی، محمود (1387). زمینه‌های تاریخی مدرنیته. تهران: علم.
  5. رابرتسون، رونالد (1380). جهانی شدن: تئوری‌های اجتماعی و فرهنگ جهانی. ترجمه: کمال پولادی، تهران: ثالث.
  6. شجاعی‌زند، علیرضا (1383). عرفی شدن در تجربۀ مسیحی و اسلامی، تهران: باز.
  7. طباطبایی، سیدجواد (1382). جدال قدیم و جدید. تهران: نگاه معاصر.
  8. فوکو، میشل (1396). تولد زیست سیاست. ترجمه: رضا نجف‌زاده، تهران: نی.
  9. قنادان، منصور؛ مطیع، ناهید و ستوده، هدایت‌الله (1379). جامعه‌شناسی؛ مفاهیم کلیدی. تهران: آوای نور.
  10. کچویان، حسین (1387). تطورات گفتمان‌های هویتی ایران؛ ایرانی در کشاکش با تجدد و مابعد تجدد. چ 3، تهران: نی.
  11. کلی، جان (1382). تاریخ مختصر تئوری حقوقی در غرب. ترجمه: محمد راسخ، تهران: طرح نو.
  12. لاگلین، مارتین (1388). مبانی حقوق عمومی. ترجمه: محمد راسخ، تهران: نی.
  13. لاگلین، مارتین (1394). مبانی حقوق عمومی در غرب، ترجمه محمد مقتدر، تهران: مجد.
  14. مک کالوم، جرالد سی (1383). فلسفه سیاسی، ترجمه بهروز جندقی، قم: طه.
  15. وینسنت، اندرو (1381). نظریه‌‌های دولت. چ 4، ترجمه حسین بشیریه، تهران: نی
  16. هلد، دیوید (1386). شکل‌گیری دولت مدرن. ترجمه: عباس مخبر، تهران: آگه.

 

ب)مقالات

  1. اشرف، احمد (1373). بحران هویت ملّی و قومی در ایران. ایران‌نامه، (47)، 521-550.
  2. اشرف، احمد (1387). هویت ایرانی به سه روایت. بخارا، (66)، 109-127.
  3. تاجیک، محمدرضا (1384). انسان مدرن و معمای هویت. مطالعات ملّی؛ 21، 6 (1)، 9-28.
  4. کچویان، حسین (1382). حق محوری تجدد و تکلیف مداری سنت. بازتاب اندیشه، (46)، 23-28.
  5. کچویان، حسین و جوادی یگانه، محمدرضا (1384). تظور نظریه‌های هویت در غرب؛ از تجدد تا مابعد تجدد. علوم سیاسی، 8 (29)، 51-84.
  6. کچویان، حسین و زائری، قاسم (1393). بررسی تاریخی چگونگی تطور معنایی مفهوم «ملّت» از فهم دینی به درک تجددی در آستانۀ نهضت مشروطیت. اسلام و مطالعات اجتماعی، 1 (4)، 26-54.
  7. مرادخانی، فردین (1397). مبانی و ریشه‌های شکل‌گیری نظریۀ مصلحت دولت. تحقیقات حقوقی، (83)، 259-239.
  8. نوذری، حسینعلی (1385). نگاهی تحلیلی به روند تحوّل مفهوم هویت در قالب‌های سه‌گانۀ هویت سنتی، مدرن و پست‌مدرن. مطالعات ملّی؛26، 7 (2)، 127- 148.
  9. نوروزی، نورمحمد و فیضی، سیروس (1386). گذار دولت مدرن به دموکراسی روند اجتماعی شدن منـافع ملی و سیاست خارجی. راهبرد، (44)، 167-189.

 

  1. انگلیسی
  2. Books
  3. Smith, D. (1995). Nations and Nationalism in Global Era. London: Polity.
  4. Anderson, B. (1983). Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism, London: Verso edition and New Left Boks.
  5. Brown, D. (2001). "Governmentality and Law and Order." Rethinking Law, Society and Governance: Foucault’s Bequest. Ed. Gary Wickham & George Pavlich. London: Hart.
  6. Chiao, V. (2018). Criminal Law in the Age of the Administrative State. Oxford University.
  7. Farmer, L. (2016). Making the Modern Criminal Law: Criminalization and Civil Oder. Oxford University.
  8. Foucault, M. (2007). Security, Territory, Population: Lectures at the Collège de France.
  9. Hobes, T. (1998). Leviathan. edited with an introduction and notes by J. C. A. Gaskin, New York: Oxford University.
  10. Locke, J. (1988). Two Treaties of Government. Cambridge University.
  11. Loughlin, M. (2017). Political Jurisprudence. Oxford University.
  12. Pool, T. (2015). reason of state: Law, Prerogative and Empire, Prerogative in early-modern state theory. Cambridge University.
  13. Rousseau, J. J. (1999). Discourse on Political Economy and The Social contract. Translated with an Introduction and Notes by Christopher Betts, Oxford University.
  14. Skinner, Q. (2002). ‘ From the State of Princes to the Person of the State’ in Skinner , Visions of Politics. Vol. II: Renaissance Virtues, Cambridge: Cambridge University.
  15. Strauss, L. (1957). Natural Right and History. Chicago, London, University Chicago.
  16. Tawney, R. H. (2008). Religion and the Rise of Capitalism. Transaction Publishers, ch. 5 n. 22.
  17. M.(1992). From politic to reason of state. Cambridge University.

 

  1. Articles
  2. Curtis, C., & Martin Jones, D. (2011). Reason of State, Natural Law, and Early Modern Statecraft. Parergon, 28, (2), 1-4
  3. Garland, D. (1997). “Governmentality and the Problem of Crime:: Foucault, Criminology, sociology”, Theoretical Criminology. 1 (2), 173-214.
  4. Hildebrandt, M. (2008). Governance, Governmentality, Police, and Justice: A New Science of Police?, 56 Buff. L. Rev. 557.
  5. Rosenberg, J. (1992). Secret origins of the state: the structural basis of raison d'état. Review of International Studies. 18 (2), April, 131-159.
فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 28 دی 1404

  • تاریخ دریافت 10 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 23 آذر 1404
  • تاریخ پذیرش 17 آذر 1404

صفحه اصلی

اصول اخلاقی انتشار مقاله

فرایند ارزیابی و پذیرش مقالات

ارسال مقاله

بانک‌ها و نمایه‌نامه‌ها

تماس با ما