فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران
دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

نقش هنر و معماری اسلامی در توسعه و تحول حقوق فرهنگی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

میثم نوروزی 1
حدیث حیدری سورشجانی 2

1 استادیار حقوق بین‌الملل عمومی ، دانشگاه بو‌علی سینا، همدان، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران

https://doi.org/10.22059/jplsq.2025.377424.3546
چکیده
حقوق بشر در هر مصداقی برگرفته از حقوق بشر اسلامی است که در عصر حاضر با تدوین اسناد متنوع از سوی سازمان ملل متحد، اتحادیۀ اروپا، اتحادیۀ آفریقا، سازمان کنفرانس اسلامی و غیره، دارای سه نسل است؛ نسل دوم آن حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. حقوق فرهنگی که در جوامع بشریت وجود داشته، طی زمان رشد کرده است. اسلام از گذشته تا به امروز جزء ادیان بزرگ بوده و کشورهای اسلامی درصد شایان توجهی از جامعۀ بین‌المللی را تشکیل داده‌اند. اسلام مانند نوری بر جامعۀ بدون فرهنگ، هنر و تمدن جاهلی عرب تابید و اطراف خود را نیز روشن کرد؛ به‌گونه‌ای که شرق مملو از این تابش شد. پس از ظهور اسلام، مساجد و مقبره‌هایی با تزئینات اصیل مذهبی ساخته شد و معماری رونق یافت. در نهایت معماری اسلامی با تلفیقی از معماری مناطقی که در آنجا گسترش یافته بود، به‌وجود آمد و نفوذ متقابلی را بر فرهنگ و هنر یکدیگر برجای گذاشتند. هدف از این پژوهش چگونگی تأثیر متقابل هنر و معماری اسلامی بر حقوق فرهنگی نسل دوم حقوق بشر است. مطالعات توصیفی- تحلیلی این نوشتار، بر مبنای داده‌های کتابخانه‌ا‌‌ی، نظریات اندیشمندان اسلامی و اسناد بین‌المللی است. 

کلیدواژه‌ها

اسلام
حقوق اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی
نسل دوم حقوق بشر
هنر و معماری
موضوعات

عنوان مقاله English

The Role of Islamic Art and Architecture in The Development and Transformation of Cultural

نویسندگان English

Meisam Norouzi 1
Hadis Heidari 2
1 Assistant Prof in public of international law, Department of law, Faculty of humanities, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran
2 Master Student in international law, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran
چکیده English

Human rights In every case are derived from Islamic human rights, which in the present era has three generations with the compilation of various documents by the United Nations, the European Union, the African Union, the Organization of the Islamic Conference, etc.; The second generation is economic, social and cultural rights. Cultural rights that have existed in human societies have grown over time. Islamic countries have made up a significant percentage of the international community. Islam shined like a light on the ignorant Arab society without culture, art and civilization and also illuminated its surroundings; In such a way that the east was filled with this radiation. After the advent of Islam, mosques and tombs with authentic religious decorations were built and architecture flourished. Finally, Islamic architecture was created by combining the architecture of the regions that had spread there, and they left a mutual influence on each other's culture and art. The purpose of this research is the mutual influence of Islamic art and architecture on the cultural rights of the second generation of human rights. The descriptive-analytical studies of this writing are based on library data, Islamic thinkers' opinions and international documents.

کلیدواژه‌ها English

art and architecture
economic and social and cultural rights
Islam
second generation human rights
  1. فارسی

الف) کتاب‌ها

  1. 1. قرآن کریم
  2. اعوانی، غلامرضا (1375). حکمت و هنر معنوی: مجموعه مقالات. چ اول. تبریز: گروسی.
  3. بورکهارت، تیتوس (1392). هنر اسلامی زبان و بیان. ترجمۀ مسعود،نوبت دوم. تهران: سروش.
  4. مددپور، محمد (1387). حکمت انسی و زیبایی‌شناسی عرفانی اسلامی. چ سوم. تهران: سورۀ مهر.

 

ب) مقالات

  1. اصغرنیا، محمدحسی؛ اصغرنیا، مرتضی (1395) .حقوق فرهنگی: نسل دوم حقوق بشر. مجلۀ سیاسی اقتصادی، (303)، بهار، 88-103.
  2. بلخاری‌قهی، حسن (1401). مقام رنگ و سنگ فیروزه در هنر و تمدن اسلامی. مجلۀ رهپویۀ هنر، 5(3)، 5-16.
  3. شیرخانی، علیرضا؛ صحاف، خسرو؛ فرکیش، هیرو؛ چوگانیان، داود 1401، اصل سلسله‌مراتب و تجلی آن در معماری مساجد ایران، نشریۀ مطالعات هنر اسلامی، 19(48)، 502-525.
  4. شریفیان، ستاره؛ عبدالهی، محسن؛ راعی، مسعود (1401). حمایت از تنوع فرهنگی در عصر جهانی شدن. فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، 52(4).
  5. خسروپور، سعید؛ رادمرد، عبدالله (1402). تطوُر مفهوم فرهنگ در فرهنگ‌های فارسی و نقد فرهنگ‌نویسان از یکدیگر تا بهار عجم. تاریخ ادبیات، 16(92)، 165-189.
  6. جاوید، محمدجواد؛ مکرمی‌قرطاول، یاسر (1391). نقش کشورهای اسلامی در تدوین و تصویب اسناد جهانی حقوق بشر. فصلنامۀ مطالعات حقوق بشر اسلامی، (1)، 51-78.
  7. جعفری، علی‌اکبر (1394). حقوق بشر در حکومت شیعی پیشگام حقوق بشر اسلامی. جستارهای سیاسی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 6(15)، 1-17.
  8. دلشاد تهرانی، مصطفی (1389). جاهلیت و مدنیت در نهج‌البلاغه. فصلنامۀ مطالعات تفسیری، (3)، 9-48.
  9. رجایی. مهدی؛ بلخاری‌قهی، حسن؛ فدوی، سید محمد (1401). واکاوی معنا و مفهوم اسلیمی در هنر اسلامی از منظر حکت اسلامی. مجلۀ کیمیای هنر، 12(46)، بهار، 21-38.
  10. رجبی ده‌برزویی، اصغر؛ خلعتبری لیماکی، حسام‌الدین (1400). دیدگاه قران دربارة زیباجویی و تأثیر آن بر معماری اسلامی. نشریۀ مطالعات تاریخ اسلام، 13(48)، 87-106.
  11. رضائی، سجاد (1399). محدودیت‌های حاکمیت ناشی از اسناد حقوق بشری سازمان ملل متحد (نسل دوم حقوق بشر). همایش کنفرانس بین‌المللی و ملی مطالعات مدیریت، حسابداری و حقوق، 399-417.
  12. سیدین، سیدامین (1400). نقدی بر مفهوم معماری اسلامی با رویکردی از آسیب‌شناسانه. پژوهشنامۀ تاریخ تمدن اسلامی، 54(2)، 423-442.
  13. صفاری‌نیا، محیا (1394). حقوق فرهنگی در نظام بین‌المللی حقوق بشر؛حرکت کم‌شتاب در بستر پرتلاطم. پژوهش‌های حقوق تطبیقی، 20(3)، 77-103.
  14. صادق‌پی، ناهید (1391). تاریخچه و علل گرایش ب معماری بومی در غرب، کشورهای اسلامی و ایران. مجلۀ معماری اقلیم گرم و خشک، (2)، 7-24.
  15. عراقچی، سید عباس؛ بحرینی، علی (مقالۀ آماده انتشار). ماهیت حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در اعلامیة جهانی حقوق بشر و اعلامیة قاهره بر تأکید بر حق کار و حق آموزش. مجلۀ حقوق عمومی.
  16. کوثری، وحید؛ مشهدی، علی؛ سلمان‌نوری، مهسا (1398). نقدی بر اعلامیۀ 1990 قاهره پیرامون حقوق بشر در اسلام: خلأ مبانی یا سایة سنگین الگوی غربی؟. مطالعات حقوق بشری، 8(16)، 57-73.
  17. مظفری، محمد‌حسین (1387). کشورهای اسلامی و حقوق جهانی بشر: مشارکت‌ها و مخالفت‌ها. نشریۀ نامۀ مفید، (70)، 95-112.
  18. نیسی، فرانک؛ مشهدی، علی (1397). تعهدات فرهنگی دولت‌ها در حقوق بین‌الملل با تأکید بر آرای دیوان بین‌المللی دادگستری در زمینۀ حق‌های فرهنگی. مجلۀ مدیریت فرهنگی، (41)، پاییز، 53-66.
  19. نقی‌پور، پیمان؛ محبوب‌قدس، رؤیا (1401). بررسی هنرهای مقدس در طراحی معماری اسلامی. معماری‌شناسی، (25). زمستان، 44-60.
  20. نوروزی، میثم؛ زندی، ریحانه؛ اسکندری خوشگو، مهدی (1401). مطالعۀ تطبیقی مفهوم عدالت در اسلام و اندیشۀ حقوق بشر معاصر. فصلنامۀ علمی مطالعات حقوق بشر اسلامی، 11(27)، 101-124.
  21. هوشیاری، حامد (1401). دیدگاه تیتوس بورکهارت دربارۀ معماری و هنر اسلامی. جستارنامۀ فرهنگ و هنر اسلامی، 1(5)، 43-54.

 

  1. انگلیسی
  2. A) Articles
  3. Abd Ehaal Hassan, A. (2020). Effect of Islamic art on modern architectural cladding in Arab countries. Journal of architecture art and human sciences, 109-130.
  4. Osim, S. (2021). Islamic art and architecture: a reflection of the culture and tradition of islam. Gornal of social sciences and humanitied, 174-185.
  5. Hashemi, N. (2022). Qureshi. E. Islam and human rights: A 50 year. Muslim world jornal of human rights, 1-18.
  6. Karimi, S. Goodarzparvary. P. Aref. M. Bahmani. P. (2022). A comparative study of decorative patterns in mosques of the third century ah based on a contextual approach. Nazar, 91-106.
  7. Mapulanga Hulston, J. k. (2002). Examing the justiciability of economic, social and culture rights. International jornal of human rights, 28-48.
  8. Shaykh-Baygloo, R. (2018). Beauty and aesthetics in Islamic architecture. Socio-Spatial studies, 14-19.
  9. Naderi, P. (2022). Studies on the role of islam in Islamic art and Islamic artichitecture with analytical approach the phace of art in islam. 9 International conference on management & humanistic scince research in iran, 18-23.

 

  1. B) Internet resources
  2. Brownuniversity (2023-2024). Department, centers, porogrames and insitiutes of Art and Architecture. Available in. brown.edu/academics/art-history/
  3. Dany, Y. (2004). Islamic Art: Art, Architecture and the Literary World Robert Irwin. Laurence King 1997. http://dannyreviews.com/h/Islamic_Art.html
فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 بهمن 1405

  • تاریخ دریافت 04 تیر 1403
  • تاریخ بازنگری 06 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 15 بهمن 1403

صفحه اصلی

اصول اخلاقی انتشار مقاله

فرایند ارزیابی و پذیرش مقالات

ارسال مقاله

بانک‌ها و نمایه‌نامه‌ها

تماس با ما