نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

• محسن اسماعیلی ¹
• سید احمد حبیب نژاد ²
• حدیثه داودی ³

¹ دانشیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، ایران

² دانشیار گروه حقوق عمومی و بین‌الملل، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، ایران

³ دانش‌آموختۀ دکتری حقوق عمومی، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، ایران

چکیده

فعالیت رسانه‌ها به‌عنوان یکی از ارکان دموکراسی در جوامع دموکراتیک، همان‌گونه‌که زمینه‌ساز تحقق دسترسی شهروندان به اطلاعات است، ممکن است متضمن تضییع حقوق و آزادی‌ها نیز باشد. از این‌رو دادرسی رسانه‌ای باید هم از مؤلفه‌های دادرسی برخوردار باشد و هم به وظیفۀ رسانه‌ها برای انتقال اطلاعات و نظارت بر حکومت توجه داشته باشد. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از مطالعات کتابخانه‌ای و مصاحبه با نخبگان، آسیب‌های ساختاری نظام قضایی در رسیدگی به دعاوی رسانه‌ای را بررسی می‌کند. این آسیب‌ها شامل عمومی بودن دادرسی و گرایش به نگاه کیفری است؛ نگاهی که وظیفۀ رسانه برای جریان آزاد اطلاعات را نادیده می‌گیرد و همچون یک مجرم با آنها برخورد می‌کند. همچنین حضور هیأت ‌منصفه و نظارت صنفی که بنا بود به تضمین حقوق متهمان این پرونده‌ها کمک کنند، به ‌مرور به فراموشی سپرده ‌شده و خود به ابزاری برای اعمال محدودیت‌های بیشتر بر رسانه‌ها بدل شده‌اند. در نتیجه، دادرسی رسانه‌ای در ایران مستلزم بازنگری به‌نحوی است که قضات متخصص و برخوردار از آگاهی نسبت به رسالت رسانه‌ها به دعاوی رسیدگی نمایند؛ نظر هیأت ‌منصفه به‌عنوان نهادی که باید به داوری بین آزادی و قدرت بنشیند، در دادرسی اثرگذار باشد؛ و نقش‌آفرینی حکومت به‌عنوان نهادی که از بیان آزاد متضرر می‌شود، در دادرسی به حداقل برسد.

کلیدواژه‌ها

• حقوق رسانه‌ها
• رسانه
• دادرسی رسانه‌ای
• هیأت‌ منصفه

موضوعات

• حقوق عمومی

عنوان مقاله [English]

Analysis of media proceedings in Iran's legal system in the light of public law principles

نویسندگان [English]

• Mohsen Esmaeili ¹
• Seyed Ahmad Habibnezhad ²
• Hadiseh Davoudi ³

¹ Associate Prof., Department of Private and Islamic Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Iran

² Associate Prof., Department of Public and International Law, Faculty of Law, Farabi Campus, University of Tehran, Iran

³ Ph.D. Student in Public Law, Faculty of Law, Farabi Campus, University of Tehran, Tehran, Iran

چکیده [English]

Media activity as one of the pillars of democracy in democratic societies, just as it is the basis for realizing citizens' access to information, may also involve the violation of rights and freedoms. Therefore, media proceedings should have both the components of proceedings and pay attention to the duty of the media to transmit information and monitor the government. Using library studies and interviews with elites, the current research examines the structural damage of the judicial system in dealing with media claims. These harms include the general nature of the proceedings and the tendency to look criminally; A view that ignores the duty of the media for the free flow of information and treats them like a criminal. Also, the presence of the jury and the supervision of the union, which were supposed to help guarantee the rights of the defendants in these cases, have been gradually forgotten and have become a tool to impose more restrictions on the media. As a result, media proceedings in Iran require a review in such a way that expert judges with knowledge of the mission of the media handle lawsuits; The opinion of the jury, as an institution that must judge between freedom and power, is effective in the proceedings; And the role of the government as an institution that suffers from free speech should be minimized in the proceedings.

کلیدواژه‌ها [English]

• media
• media rights
• media trial
• jury