نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

• ولی رستمی ¹
• حمید نظریان ²

¹ استاد، گروه حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

² دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

بودجه‌ریزی دولتی فرایندی چندمرحله‌ای با مشارکت قوای مقننه و مجریه است. همین مشارکتی بودن، عاملی مهمی است که زمینۀ برانگیختن آتش اختلاف و کشمکش میان قوا را فراهم می‌کند. تاریخچۀ بودجه‌ریزی دولتی در کشور مشحون از اختلافات قوا بر سر مفاد بودجه است. در پژوهش حاضر با مراجعه به منابع کتابخانه‌ای، ادوار مختلف بودجه‌ریزی به‌منظور بررسی انواع مصادیق اختلافات قوا در فرایند بودجه‌ریزی به‌طور منسجم بررسی شده و به روش توصیفی- تحلیلی به این پرسش پاسخ داده شده است که چگونه می‌توان با بررسی این مصادیق به الگوهای مفهومی مشخصی در خصوص انواع اختلافات قوا در فرایند بودجه‌ریزی دست پیدا کرد؟ و بررسی حقوقی هر کدام از این الگوها مستلزم توجه به چه مبانی و روش‌های حقوقی است؟ مطابق بررسی‌های صورت‌گرفته مشخص شد علی‌رغم تکثر مصادیق اختلافات، می‌توان آنها را ذیل سه الگوی مفهومی «اختلاف در تعیین ارقام بودجه»، «اختلاف در سیاستگذاری بودجه‌ای» و «اختلاف در تطبیق لایحۀ بودجه با اسناد بالادستی و قوانین» دسته‌بندی کرد. همچنین نمی‌توان تمام انواع اختلافات را مبتنی بر مبنای حقوقی واحد تحلیل کرد، بلکه ضروری است در بررسی هر کدام از آنها به تناسب میان مبانی و روش‌های حقوقی با ماهیت اختلافات توجه کرد.

کلیدواژه‌ها

• اختلاف قوا
• استقلال قوا
• بودجه
• قوۀ مجریه
• قوۀ مقننه

موضوعات

• حقوق عمومی

عنوان مقاله [English]

Legal Deliberation on the Nature and Examples of Disputes between the Legislative and Executive Powers in Budgeting

نویسندگان [English]

• Vali Rostami ¹
• Hamid Nazarian ²

¹ Prof., Department of Public Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran

² Ph.D. in public Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran Iran

چکیده [English]

Government budgeting is a multi-stage process with the participation of the legislative and executive powers. This partnership itself is an important factor that provides the ground for igniting the fire of dispute and conflict between the powers. The history of government budgeting in the country is full of disputes between powers over the provisions of the budget. In the current research, by referring to library sources, different periods of budgeting have been examined in a coherent manner in order to examine the various examples of disputes between the powers in budgeting process, and this question has been answered in a descriptive-analytical way that Is it possible to get specific conceptual patterns from the study of these examples regarding the types of disputes between the powers in budgeting process? And what legal bases and methods does the legal examination of each of these patterns require attention to? According to the investigations, it was found that despite the multiplicity of examples of disputes, they can be classified under three conceptual models: "disagreement in determining budget figures", "disagreement in budget policy making" and "Disagreement in conforming the budget bill with upper documents and laws". It was also found that it is not possible to analyze all types of disputes based on a single legal basis, But it is necessary to pay attention to the compatibility between legal bases and methods with the nature of the disputes.

کلیدواژه‌ها [English]

• Dispute Between the Powers
• Independency of the Powers
• Budgeting
• Executive Power
• Legislative Power