نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل، دانشگاه نانت، فرانسه

چکیده

 تاریخ توسعۀ حقوق بین‌الملل فضا نشان می‌دهد که در زمان انعقاد پنج معاهدة اصلی در زمینة حقوق فضا، مسائلی مانند استفادة صلح‌آمیز و بهره‌برداری از فضا و مسئولیت دولت‌ها در قبال فعالیت‌های فضایی، مباحث غالب و اساسی در این زمینه بوده و حفظ محیط فضا امری فرعی و ثانوی تلقی شده است. با این حال، اکنون کشورها به این نتیجه رسیده‌اند که حفظ فضا برای ادامة فعالیت‌های فضایی امری ضروری است. هر گونه بهره‌برداری و استفاده از فضا و هر گونه توسعه و پیشرفتی که با استفاده از فضا و فناوری‌های فضایی حاصل می‌شود، باید به‌صورت کاملاً متعادل، به دور از هر گونه افراط و با در نظر گرفتن این مسئله باشد که آیندگان نیز از حق استفاده و بهره‌مند شدن از این محیط برخوردارند. استفادة نسل حاضر نباید به‌گونه‌ای باشد که به آلودگی جبران‌ناپذیر محیط فضا و در نتیجه مشکل شدن امکان بهره‌مندی از آن یا بلااستفاده شدن آن بینجامد. برای جلوگیری مؤثر از آلودگی ناشی از پسماندهای فضایی و منابع نیروی هسته‌ای در محیط ماورای جو، راهکارهای مختلفی وجود دارد که از ‌جمله می‌توان از تهیۀکنوانسیون چارچوب و در صورت لزوم پروتکل‌های الحاقی، استفاده از اصول زیست‌محیطی همچون توسعۀ پایدار و در نهایت تأسیس آژانس فضایی بین‌المللی نام برد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

International space law and the necessity of protection of the environment of the outer space

نویسندگان [English]

  • Mahmoud Jalali 1
  • Ali Aghahosseini 2

1 Associate Professor, Law Department, University of Isfahan, Isfahan, Iran

2 PhD Student of International Law, University of Nantes, France

چکیده [English]

History of the development of International Space Law demonstrates that when the five major Space treaties were concluded, Issues such as peaceful use of Space and State responsibility for Space activities were predominant topics while protection of the Space environment was considered merely as a marginal issue. However, States have nowadays come to the conclusion that protection of Space is essential for sustainable Space activities. Any exploration and use of Space as well as any development and advancement achieved by Space technology, must be in an equitable manner free from excessiveness. In addition, the fact that future generations, too, have the right to enjoy the Space Environment should be taken into consideration. Use of Space by current generation should not cause unrepairable damage to the Space Environment making its use impossible. To efficiently prevent pollution arising from space debris and of nuclear power sources in Outer Space, different strategies including creation of a framework convention together with additional protocols, resort to environmental principles such as sustainable development and finally establishment of an International Space Agency, must be taken into account.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Common Heritage of Mankind
  • international space law
  • outer space
  • space debris
  • the space environment

الف) فارسی

  1. جلالی، محمود (1388)، تأسیس دادگاه بین‌المللی محیط زیست و مشکلات آن، فصلنامۀ حقوق مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دورۀ 39، ش 1، 85-63.
  2. خسروی، مجید (1381)، هوا و فضا از دیدگاه حقوقی، تهران، انتشارات سازمان عقیدتی سیاسی ارتش ج.ا.ا. 
  3. ژوکف. ج.پ (1351)، اصول اساسی حقوق فضا، ترجمۀ محمود حیدریان، مجلة دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ش.11، 10، 9.
  4. ساعد وکیل. امیر و عسکری، پوریا (1383)، نسل سوم حقوق بشر (حقوق همبستگی)، تهران، مجد.
  5. فیروزی، مهدی (1385)، حق بر محیط زیست، تهران، سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی.
  6. قوام، میرعظیم (1375)، حمایت کیفری از محیط زیست، تهران، سازمان حفاظت از محیط زیست.
  7. کک دین و دیگران (1382)، حقوق بین‌الملل عمومی، حسن حبیبی، تهران، اطلاعات، ج 1 و 2.
  8. کیس و دیگران (1384)، حقوق محیط زیست، محمدحسن حبیبی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، ج 1.
  9.  محمودی، سید هادی (1390)، جزئیات معاهدات بین‌المللی فضایی و جایگاه ایران / هوا و فضا مرز ندارند در سایت زیر:

http://aerospace1.persianblog.ir/post/198

10. موسوی، سید فضل‌الله (1380)، حقوق بین‌الملل محیط زیست، تحقیقی از دانشگاه هاروارد در مجلة حقوقی هاروارد، تهران، میزان.

  1. 11.  -------------- (1385)، سیر تحولات منابع حقوق بین‌الملل محیط زیست، تهران، میزان.
  2. 12.  نوادة توپچی. حسین (1378)، حقوق بین‌الملل فضا، تهران، انتشارات سازمان عقیدتی سیاسی ارتش ج.ا.ا.
  3. 13.  --------------- (87-1386)، رژیم حقوقی فضای ماوراء جو زمین و چالش‌های پیش روی آن، مجلة راهبرد، ش 46، 338-305.

 

ب) انگلیسی

  1. Abeyratne R.I.R. (1997), “The Use of Nuclear Power Sources in Outer Space and Its Effect on Environmental Protection”, 25 Journal of Space Law.
  2. “Accidental Collisions of Cataloged Satellites Identified”, (2005), 9 Orbital Debris Quarterly News 1,2, at: www.orbitaldebris.jsc-nasa.gov/newsletter/newsletter.html.
  3. Alby F. & Bonnal Ch. (2000), “Measures to Reduce the Growth or Decrease the Space Debris Population, Acta Astronautica”, Vol. 47, Nos. 2-9.
  4. Anilkumar A.K. (2004), New Perspectives for Analyzing the Breakup, Environment, Evolution, Collision Risk and Reentry of Space Debris Objects: A Thesis Submitted for the Degree of Ph.D..
  5. Baker H.A. (1989), Space Debris: Legal and Policy Implications, Kluwer Law International.
  6. Balogh W.R. (2009), “Space Activities in the United Nations System- Status and Perspectives of Inter-Agency Coordination of Outer Space Activities”, Acta Astronautica, Vol.65.
  7. Benko M. & Schrogl K.U. (1997), Space Debris in the United Nations: Aspects of Law and  Policy, Second European Conference on Space Debris.
  8. Birnie P. & Boyle A. (2002), International Law and the Environment, Oxford.
  9. Brown Weiss E. et al. (1998), International Environmental Law and Policy, Aspen Publications.
  10. Charney J. (1986), “The Persistent Objector Rule and the Development of Customary International Law”, 56 British Yearbook of International Law 1.
  11. Christol C. (1991), Space Law: Past, Present and Future, Kluwer Law International.
  12. .
  13. Cukurtepe H. et al., (2009), “Towards Space Traffic Management System”, 65 Acta Astronautica.
  14. David L. (2003), “Tossed in Space”, No.136, Foreign Policy.
  15. Fasan E. (1995), “Technical and Policy Issues Related to the Use of the Space Environment”, 23 Journal of Space Law.
  16. Fisheries Case, U.K. v. Norway, (1951), ICJ Rep. 116, 148-53
  17. Gorove K. (1993), “Space Debris Issues”, 21 Journal of Space Law.
  18. Gorove S. (1991), Developments in Space Law: Issues and Policies, Martinus Nijhoff.
  19. Gorove S. (1972), “The Concept of “Common Heritage of Mankind”:A Political, Moral or Legal Innovation?”, 9 San Diego Law Review.
  20. Gorove S. (1979), “The Geostationary Orbit: Issues of Law and Policy”, American Journal of International Law, Vol.73, No.3.
  21. Grossman L.,( 2011) “NASA Considers Shooting Space Junk With Lasers”, wired, 15 March 2011.
  22. Hitchens T. (2005), “Safeguarding Space:Building Cooperative Norms to Dampen Negative Trends, 81 Disarmement Diplomacy”, at: www.acronym.org.uk/dd/dd81/81th.htm; Hitchens T., (2008), “COPUOS Wades into the Next Great Space Debate”, The Bulletin of the Atomic Scientists, 26 June 2008.
  23. http://www.oosa.unvienna.org/pdf/pres/lsc2009/pres-06.pdf
  24. http://www.oosa.unvienna.org/pdf/pres/copuos2011/tech-33.pdf
  25. Huebert J.H. & Block W. (2008), “Environmentalists in Outer Space”, at: www.fee.org/pdf/the-freeman/0803FreemanHuebert_Block.pdf
  26. Jakhu R., (2005), “Legal Issues Relating to the Global Public Interest in Outer Space”, at www.mcgill.ca/files/iasl/courseoutline-spaceappli.pdf.
  27. Jewell T. & Steele J. (1998), Law in Environmental Decision-Making, National, European and International Perspectives, Clarendon Press Oxford.
  28. Jusheng P., (2006), “Addressing the Outer Space Security Issue”, at www.unidir.org/pdf/articles/pdf-art2557.pdf.
  29. Levine A.L. (1986), “Commentary: Space Technology and Societal Regulation”, Science, Technology and Human Values, Vol.11, No.1.
  30. Malanczuk P. (1998), “International Commons”, 2 Outer Space, Yearbook of International Environmental Law, Vol. 9, Oxford University Press.
  31. Malin M. (2001), “Reconsidering the Rules of Space, Project Report”, Bulletin of the American Academy of Arts and Sciences, Vol.55, No.1.
  32. Maogoto J.N. & Freeland S. (2007), “Space Weaponization and the United Nations Charter Regim on Force: A Thick Legal Fog or a Receding Mist?”, American Bar Association, at: http://works.bepress.com/jackson_maogoto/34
  33. Mason J. et al, (2011), “Orbital Debris-Debris Collision Avoidance”, arXiv:1103.1690v2, 9 March 2011.
  34. Mirmina S.A. (2005), “Reducing the Proliferation of Orbital Debris: Alternatives to a Legally Binding Instrument”, American Journal of International Law, Vol.99, No.3.
  35. Nikanpour D. (2009) “Space Debris Mitigation Technologies”, Proceedings of the Space Debris Congress, 7-9 May 2009.
  36. Orbital Debris Quarterly News, NASA Orbital Debris Program Office (2008), Vol. 12, Issue. 1, at: www.orbitaldebis. jsc.nasa.gov/ newsletter/news-index.html.
  37. Perek L. (2004), “Space Debris Mitigation and Prevention: How to Build a Stronger International Regime”, Astropolitics 2.
  38. Primack J.R. (2002), “Debris and Future Space Activities”, physics.ucsc.edu/cosmo/mountbatten. Pdf.
  39. Pupillo G. et al. (2008), “Space Debris Observational Test with the Medicina-Evpatoria Bistatic Radar”, Mem. S. A. It. Suppl. vol. 12.
  40. Rossi A. & Valsecchi G.B. (2006), “Collision Risk Against Space Debris in Earth Orbit”, Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy, Vol.95; Rossi A. (2005), The Earth Orbiting Space Debris, Serb. Astron. J., No.170.
  41. Safeguarding Space for All: Security and Peaceful Uses (2004), United Nations Institute for Disarmament Research (UNIDIR), Conference Report, Geneva, at: www.unidir.org/pdf/activities/pdf-act254.pdf
  42. Sand P.H. (1972), “Space Programmes and International Environment Protection”, International and Comparative Law Quarterly, Vol.21, No.1.
  43. Schick F.B. (1961), “Space Law and Space Politics”, International and Comparative Law Quarterly, Vol.10, No.4.
  44. Sgobba T. (2008), An International Civil Aviation Organization for Outer Space, Security in Space: The Next Generation, Conference Report, UNIDIR, at: unidir.org/pdf/articles/pdf-art2819.pdf
  45. Stookes P. (2005), A Practical Approach to Environmental Law, Oxford University Press.
  46. Stupl J. et al, (2010) “Debris-debris collision avoidance using medium power ground-based lasers”, Beijing Orbital Debris Mitigation Workshop, 18-19 October 2010.
  47. Summerer L. et al. (2007), ESA’s Approach to Nuclear Power Sources for Space Applications, Proceedings of ICAPP, at: www.esa.int/gsp/act/doc/pow/act-rpr-nrg-2007-summerer gardinigiacinto-icapp-approach-to-nps-for-space-applications.pdf.
  48. Supanich G.P. (1992), “The Legal Basis of Intergenerational Responsibility: An Alternative View- The Sense of Intergenerational Identity”, 3 Yearbook of International Environmental Law.
  49. Tan D. (2000), “Towards a New Regime for the Protection of Outer Space as the Province of All Mankind”, 25 Yale Journal of International Law.
  50. Tannenwald N., (2003), “Law versus Power on the High Frontier: The Case for a Rule-Based Regim for Outer Space”, at www.cissm.umd.edu/papers/files/tannenwald.pdf.
  51. U.N.Doc.A/AC.105/697, 1998; U.N.Doc.A/AC.105/719 (1999); U.N.Doc. A/AC.105/C.2/L.154/Rev.2 (1987), principle 3(2).
  52. U.N. GA Res. 63/90, 2008; U.N.GA. Res. 47/68 on Principles Relevant to the Use of Nuclear Power Sources in Outer Space, 23 Feb. 1993.
  53. UN Office for Outer Space Affairs) 2010(, “UN Space Debris Mitigation Guidelines”.
  54. UN Office for Outer Space Affairs,(2014), 34th Session of the UN Inter-Agency Meeting on Outer Space Activities, Engaging Space Tools for Development on Earth: Contribution of Space Techno;ogy and App;ications to the Post-2015 Development Agenda, 14 May 2014.
  55. Voegeli N. (2007), “Space Nuclear Reactors: History and Emerging Policy Issues”, Nonproliferation Review, Vol.14, No.1.
  56. “What is a Framework Convention?” at www.ash.org.uk/files/documents/ASH_352.pdf viewed in July 2016.
  57. Williams S.M. (1987), “The Law of Outer Space and Natural Resources”, International and Comparative law Quarterly, Vol.36, No.1.
  58. Williamson M. (2000), “Planetary Spacecraft Debris- the Case for Protecting the Space Environment”, Acta Astronautica, vol.47, Nos.2-9; Williamson M. (2003), “Space Ethics and Protection of the Space Environment”, Space Policy 19.
  59. Williamson R. & Arsenault C.C. (2008), “Achieving a Sustainable Space Environment”, at: www.secureworldfondation.org/siteadmin/images/files/file_289-pdf.
  60. Wood D.P. (1995), “Who Should Regulate the Space Environment: the Laisse-Faire, National and Multinational Options”, Bulletin of the American Academy of Arts and Science, Vol.48, No.6.
  61. World Science Home Page,(2010), “Company Floats Giant Balloon Concept as Solution to Space Mess”, (2010), Global Aerospace Corp Press Release, 4 August 2010 available at http://www.world-science.net/othernews/100804_spacejunk.
  62. Young A.J. (1989), Law and Policy in the Space Stations’ Era, ASPEN Publications.