نویسندگان

1 استادیار، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران

2 دانش‌آموختۀ دکتری تخصصی حقوق بین‌الملل عمومی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

3 استادیار، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران

4 استادیار، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه پیام نور مرکزی، تهران

چکیده

مسئلۀ اساسی پژوهش حاضر، بررسی تأثیر متقابل قاعدۀ منع گسترش تسلیحات هسته‌ای و توافق هسته‌ای ایران (برجام و قطعنامۀ 2231 شورای امنیت ملل متحد) از رهگذر تفسیر و تغییر احتمالی تعهدات این قاعده برای ایران و نظام حقوق بین‌الملل هسته‌ای است. به این منظور، شناسایی و تحلیل تعهدات قاعدۀ منع گسترش تسلیحات هسته‌ای و ماهیت حقوقی توافق هسته‌ای ایران و سپس تأثیر متقابل این دو متغیر بر یکدیگر موردنظر قرار گرفته است. با اینکه تعهدات مرتبط با قاعدۀ مذکور در توافق بالمال و بالمره اعمال و تأثیر رویه‌ای آن بر قاعده به‌صراحت انکار شده، لیکن این تأثیر در سه حوزه محسوس بوده است. نخست، در زمینۀ فنی، با وضع محدودیت‌ها برای غنی‌سازی اورانیوم، آب سنگین و در کل چرخۀ کامل سوخت هسته‌ای و دوم در حوزۀ نظام حقوق بین‌الملل هسته‌ای که پذیرش «پروتکل الحاقی»، «کد اصلاحی 1/3 از ترتیبات فرعی پادمان» و «نقشۀ راه مسائل باقیماندۀ گذشته و حال» از جمله مهم‌ترین آنهاست. حوزۀ سوم، پذیرش و اجرای تعهدات حقوقی نرم مانند رژیم‌های «گروه عرضه‌کنندگان هسته‌ای»، «کنترل فناوری‌های موشک» و «ابتکار امنیت اشاع» است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Reciprocal Effect of Non-proliferation nuclear Armament's Rule and Iran Nuclear Deal (JCPOA& RES2231, UNSC)

نویسندگان [English]

  • Abbas Kochnejad 1
  • Masoud Dadashnia Kasmani 2
  • Saber Niavarani 3
  • Hatam Sadeghi 4

1 Assistant Prof., faculty of law, central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

2 Ph.D. Student on Public International Law, College Of Political Science And Law, Tehran Science & Research University, Tehran, Iran

3 Assistant Prof., faculty of law, central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

4 Assistant Prof., faculty of law, central Tehran Branch Payamnoor University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Substantial issue of this research based on enumerating of reciprocal effect of Non-proliferation nuclear Armament's Rule and Iran Nuclear Deal (JCPOA& RES2231,UNSC) through the interpretation and  possible change of obligations of mentioned Rule and Deal and also, its profits and damages for Iran and nuclear international law system. For this purpose, identification and analysis obligations of Non-proliferation nuclear Armament's Rule, Iran Nuclear Deal and reciprocal effect of two variant to each other become under the agenda. In spite of, obligations of the rule applied immediately and completely and explicit ignorance of procedural effect of mentioned deal to the rule, but, the effect become clear in three separated scopes. First, in technical field; restrictions in uranium enrichment, heavy water and totally nuclear fuel full cycle and second, in nuclear international law system; main related issues are admitted through "Additional protocol", "Modified Code 3.1 of the Subsidiary Arrangement to Iran’s Safeguards Agreement" and "Roadmap for Clarification of Past and Present Outstanding Issues".Third scope admission and performance of non-legal  and soft regime such as Nuclear Supply Group (NSG) and Missile Technology Control Regime(MTCR) and Proliferation Security Initiative (PSI).

کلیدواژه‌ها [English]

  • "International law"
  • "Non-proliferation nuclear Armament"
  • "JCPOA"
  • "UN Security Council Res.2231"

1. فارسی

الف) کتاب‌ها

1. ابراهیم‌گل، علیرضا (1394). نیم‌نگاهی به روش‌شناسی حقوق بین‌الملل، تهران: خرسندی.

2. بعیدی‌نژاد، حمید (1394). گام‌به‌گام با برجام از آغاز تا فرجام، تهران: مخاطب.

3. جونیر، دانیل (1394). تفسیر معاهدۀ منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان. پی.تی)، ترجمۀ علیرضا ابراهیم گل و سیامک کریمی، تهران: خرسندی.

4. ساعد، نادر (1387). گفتارهایی پیرامون ایران و حقوق بین‌الملل انرژی هسته‌ای، تهران: خرسندی.

5. شاکر، محمدابراهیم (1388). رژیم عدم گسترش هسته‌ای: مبادی و تحولات، ترجمۀ علیرضا ابراهیم‌گل و مهدی حاتمی، تهران: خرسندی.

6. صابری انصاری، بهزاد (1394). معاهدات در گذر زمان، اصلاح معاهدات در اثر رویه بعدی دولت‌های عضو، تهران: شهر دانش.

7. ضیائی بیگدلی، محمدرضا (1388). حقوق معاهدات بین‌المللی، تهران: گنج دانش.

8. موسی‌زاده، رضا (1379). سازمان‌های بین‌المللی، تهران: میزان.

9. واثقی، محسن؛ کوزه‌گر، حسن (1393). حسن‌نیت در تفسیر معاهدات بین‌الملل، تهران: مجد.

10. وجدی، مهدی (1392). بررسی حقوقی قطعنامه‌ها در مورد فعالیت‌های هسته‌ای ایران، تهران: جنگل.

 

ب) مقالات

11. سادات میدانی، سید حسین (1395). «اختلافات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با ایران در پروندۀ هسته‌ای از دیدگاه حقوق بین‌الملل»، مجلۀ حقوقی بین‌المللی، ش 54، ص 256-219.

12. فتاحی زفرقندی، علی (1394).گزارش پژوهشی: بررسی ابعاد حقوقی برجام در نظام حقوقی ایران، پژوهشکدۀ شورای نگهبان.

13. فلسفی، هدایت‌اله (72-1371).«تفسیر و اجرای مقررات حقوق بین‌الملل»، مجلۀ حقوقی بین‌المللی، ش 13 و 14، ص 98 - 29.

14. ------------- (74-1373)، «نابرابری دولت‌ها در قبول و اجرای معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای: تصورات و واقعیات»، مجلۀ حقوقی بین‌المللی، ش 19 و 18، ص 40 -5.

15. ملاکریمی، امید؛ جلالی، محمود (1396). «ماهیت برجام از منظر حقوق بین‌الملل»، فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، دورۀ 47، ش 1، ص 73-51.

 

2. انگلیسی

16. .Joheson, R. (n.d.)(2000). The NPT ReviewConference: "A Delicate, hard-won Compromise", Disarmament Diplomacy.uk: www.acronym.org.uk.

17. Joyner, D. H. (2013). "Iran's Nuclear Program and International Law", Penn State Journal of Law & International Affairs, 2013. vol 2 NO.2. P 282.

18. Kaplow, j. m., & Gibbons, r. d. (2015). "Implications For the Nuclear Nonproliferation"Regime.Rand(http://www.rand.org/international/cmepp/the-days-after-a-deal-with-iran.html), 2.

19. pilat, j. (2007). "Atoms for Peace: A future After Fifty Years?" Baltimore: Johns Hopkins University press: https://www.wilsoncenter.org/book/atoms-for-peace-future-after-fifty-years.

20. Stoiber, C. (2003). "The Evolution of NPT Review Conference final Documents", James Martin Center: https://www.nonproliferation.org/wp-content/uploads/npr/103stoi.pdf.