دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکدۀ حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران

2 دانش آموخته دکتری حقوق بین‌الملل، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران

چکیده

بین برقراری صلح از یک سو و اجرای عدالت از سوی دیگر، همواره در جوامع جنگ‌زده بحث و اختلاف‌نظر بوده است. طرفداران صلح معتقدند پیگیری عدالت و پاسخگویی صرفاً سبب تشدید درگیری می‌شود و در مقابل طرفداران عدالت و پاسخگویی معتقدند که برقراری صلح پایدار بدون عدالت امکان‌پذیر نیست. پرسش اصلی موضوع نوشتار حاضر این است که نسبت میان صلح و عدالت در واقع امر چیست؟ تلقی دوگانگی ریشه در واقعیت دارد یا ناشی از تصوری نادرست از این دو مفهوم است؟ مقالۀ حاضر به این رویکرد گراییده است که موضوع دوگانگی و تضاد میان صلح و عدالت اساساً نادرست است. صلح مسئله‌ای بیش از توقف فوری خشونت بوده و به همین ترتیب عدالت نیز امری فراتر از مجازات است، در نهایت اینکه میان صلح و عدالت تعامل وجود دارد و عدالت زمینه‌ساز تحکیم صلح پس از درگیری در جوامع جنگ‌زده است. بنابراین، صلح و عدالت توأمان باید در جوامع جنگ‌زده پس از درگیری مورد توجه قرار گیرد، چراکه رویکرد عدالت‌محور می‌تواند فرصتی را برای پرورش و برقراری صلح پایدار و جامع فراهم سازد. هرچند می‌توان گفت هر درگیری ویژگی خاص و منحصربه‌فردی دارد و ازاین‌رو شاید نتوان رویکرد واحد و مناسبی را برای همۀ درگیری‌ها در نظر گرفت. بهره‌گیری از داده‌های کتابخانه‌ای، اسناد و رویه‌های بین‌المللی در قالب پژوهشی توصیفی- تحلیلی راقمان این نوشتار را در اثبات سودمندی و مؤثر بودن رویکرد یادشده یاری رسانده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The duality of peace and justice in post-conflict and civil war situations

نویسندگان [English]

  • Mostafa Fazaeli 1
  • NargesSadat Hosseini 2

1 Associate Prof., Faculty of Law, Qom University, Qom, Iran

2 Ph. D in public international law, Qom University, Qom, Iran

چکیده [English]

There has always been controversy between peace-making on the one hand, and providing justice on the other hand, in war-torn societies. Proponents of peace argue that the pursuit of justice and accountability will only intensify the conflict, while proponents of justice and accountability argue that lasting peace is not possible without justice. The main question under discussion is what is the relationship between peace and justice? Is the perception of duality rooted in reality or is it due to a misconception of these two concepts? The present article has led to the view that the discussion of the duality and conflict between peace and justice is fundamentally incorrect. Peace is more than an immediate cessation of violence, and so justice goes beyond punishment, and ultimately there is an interaction between peace and justice, and justice is the basis for consolidating peace after conflict in war-torn societies. Therefore, both peace and justice must be taken in account in such societies. Because a justice-oriented approach can provide an opportunity to foster and maintain lasting and comprehensive peace. However, it can be said that each conflict has its own unique characteristics, and therefore, it is not possible to take a single approach to all civil wars. The use of library data and international documents and practice in the framework of a descriptive-analytical research, has helped us to prove the utility and effectiveness of this approach.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Peace
  • Justice
  • Local conflicts
  • Civil Wars
  • War torn Societies
  1. فارسی

الف) کتاب­ها

  1. مرکزمالمیری، احمد (1394)، حاکمیت قانون: مفاهیم، مبانی و برداشت‌ها، تهران: مجلس شورای اسلامی، مرکز پژوهش‌ها.

 

ب) مقالات

  1. 2. اطهری، سید اسداله؛ موسوی، سید محمدرضا؛ بخشی تلیابی، رامین (1391)، «تهدیدات اخیر صلح و ابزارهای صلح‌سازی برای مقابله با تهدیدات»، فصلنامۀ مطالعات سیاسی، سال پنجم، ش 17، صص 142-117.
  2. بایرز، مایکل (1379)، «دعوای پینوشه معجونی از حقوق و سیاست» ترجمۀ محمدجواد میرفخرایی، مجلۀ حقوقی، نشریه دفتر خدمات حقوقی بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران، ش 25، (1379)، صص 125-85.
  3. حسینی، سیده ‌لطیفه؛ حسینی، نرگس‌ سادات (1397)، «صلح‌سازی و حقوق بشر»، اولین کنفرانس بین‌المللی صلح‌پژوهی، جزیرۀ کیش، صص 661-646.
  4. ذاکریان، مهدی؛ میرعمادی، سید رضی (1395)، «علل ناکامی در کاربرد سازوکارهای عدالت انتقالی و تأثیر آن بر بی‌سامانی سیاسی در لیبی پساقذافی»، فصلنامۀ رهیافت‌های سیاسی و بین‌المللی، سال هفتم، ش 45، صص 92-70.
  5. ذاکریان، مهدی (1390)، «عدالت انتقالی؛ پایه‌های آرامش قربانیان نقض حقوق بشر»، فصلنامۀ مطالعات بین‌المللی، سال هشتم، ش 2، صص 87-70.
  6. رزاقی، عبدالله؛ شایگان، فریده (1399)، «مفهوم همبستگی بین‌المللی و تأثیر آن بر ساختار حقوق بین‌الملل نوین»، فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، دورۀ 50، ش 4، صص 1461-1441.
  7. رستمی، ولی؛ قبادی، حسین (1397)، «عدالت توزیعی، کارایی و پایان قرارداد کار»، فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، دورۀ 48، ش 1، صص 83-65.
  8. طبیب‌زاده، پونه؛ اسلامی، رضا (1397)، «تأثیر عدالت ترمیمی بر تحقق اهداف کلان عدالت انتقالی»، فصلنامۀ پژوهش حقوق کیفری، سال ششم، ش 23، صص 247-213.
  9. عباسی، بیژن؛ یعقوبی، رضا (1399)، «مفهوم قانون در اندیشه‌های مستشارالدوله»، فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، دورۀ 50، ش 1، صص 56-39.
  10. کدخدایی، عباسعلی؛ عباسیان، محبوبه (1399)، «مبانی نظری عدالت اقتصادی در پرتو کارامدی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، دورۀ 50، ش 1، صص 21-1.
  11. کریمی، مهدی؛ حافظ‌نیا، محمدرضا (1397)، «تبیین نقش دولت محلی در صلح‌سازی»، فصلنامۀ ژئوپلیتیک، سال چهاردهم، ش 3، صص 30-1.
  12. کوهکن، علیرضا (1395)، «انقلاب اسلامی و گسترش صلح»، اندیشۀ سیاسی در اسلام، ش 10، صص 27-7.

 

  1. انگلیسی
  2. A) Books
  3. Kushleyko, Anastasia (2015), Accountability v. Smart Amnesty in the Transitional Post-Conflict Quest for Peace, A South African Case Study, Current Issues in Transitional Justice, Springer Series in Transitional Justice.
  4. Minow, Martha (1998), Between Vengeance and Forgiveness: Facing History after Genocide and Mass Violence, USA: Beacon Press.
  5. MarkazMalmiri, Ahmad, (2015), Rule of Law: Concepts, Foundations and Perceptions, Tehran: Islamic Consultative Assembly, Research Center (In Persian).
  6. Porter, Elizabeth (2015), Connecting Peace, Justice and Reconciliation, London: Lynne Rienner Publishers, Inc.
  7. Renée, Jeffery, (2014), Amnesties, Accountability, andHuman Rights, Philadelphia: University of Philadelphia Press.
  8. Sander, Barrie (2017), The Human Rights Agenda and The Struggle Against Impunity, Lawfare Book Review Series, Review of Karen Engle, Zinaida Miller and D.M. Davis (eds.), Anti-Impunity and the Human Rights Agenda, Cambridge.

 

  1. B) Papers
  2. Abbasi, Bizhan; Yaghoubi, Reza (2020), “The Concept of Law in the Thoughts of Adviser to the State”, Quarterly Journal of Public Law Studies, Vol. 50, No. 1, pp. 39-56 (In Persian).
  3. Akhavan, Payam (2009), “Are International Criminal Tribunals a Disincentive to Peace? Reconciling Judicial Romanticism with Political Realism”, Human Rights Quarterly, Vol. 31, No. 3, pp. 624-654.
  4. Athari, Seyed Sadollah; Mousavi, Seyed Mohammad Reza; Bakhshi Taliabi, Ramin (2012), “Recent Threats to Peace and Peace-Building Tools to Counter Threats”, Quarterly Journal of Political Studies, Fifth Year, No. 17, pp. 117-142 (In Persian).
  5. Bassiouni, M. cherif (1996), “Searching for Peace and Achieving Justice: The Need for Accountability”, Law and Contemporary Problems, Vol. 59, No. 4, pp.9-28.
  6. -------------------------- (2003), “Justice and Peace: The Importance of Choosing Accountability Over Realpolitik”, Case Western Reserve Journal of International Law, Vol. 35, No. 2, pp. 191-204.
  7. --------------------------- (2016), “Searching for Peace and Achieving Justice: The Need for Accountability”, Law and Contemporary Problems, Vol. 59, No. 4, pp.9-28.
  8. Bratt, Duane (1999), “Peace over Justice: Developing a Framework for UN Peacekeeping Operations in Internal Conflicts”, Global Governance, Vol. 5, No. 1, pp. 63-81.
  9. Byers, Michael (2000), “Pinochet's Lawsuit of Law and Politics”, Translated by Mohammad Javad Mirfakhraei, Legal Journal, Journal of the International Legal Services Office of the Islamic Republic of Iran, No. 25, pp. 85-125 (In Persian).
  10. Clark, Janine Natalya (2008), “the three Rs: retributive justice, restorative justice, and reconciliation”, Contemporary Justice Review, Vol. 11, Iss. 4, pp.331-350.
  11. Hosseini, Latife and NarguesSadat Hosseini, (2018), “Peacebuilding and Human Rights”, the first international conference on peace research, Kish Island, pp. 661-646 (In Persian).
  12. Jallow, Hassan (2009), “Justice and the Rule of Law: A Global Perspective”, the International Lawyer, Vol. 43, No.1, pp.77-81.
  13. Kadkhodai, Abbasali; Abbasian, Mahboubeh (2020), “Theoretical foundations of economic justice in the light of efficiency in the Constitution of the Islamic Republic of Iran”, Quarterly Journal of Public Law Studies, Vol. 50, No. 1, pp. 1-21 (In Persian).
  14. Karimi, Mahdi; Hafeznia, Mohammadreza (2015), “Explaining the role of local government in peacebuilding”, Geopolitical Quarterly, Vol. 14, No. 3, pp. 1-30 (In Persian).
  15. Kerr, Rachel (2007), “Peace Through Justice? the International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia”, Southeast European and Black Sea Studies, Vol. 7, No. 3, pp. 373–85.
  16. Koohkan, AliReza (2016), “Islamic Revolution and the spread of peace”, Political Thought in Islam, No. 10, pp. 7-27 (In Persian).
  17. Kritz, Neil. J. (1997), “Coming to Terms with Atrocities: A Review of Accountability Mechanisms for Mass Violations of Human Rights”, Law and Contemporary Problems, Vol. 59, No. 4, pp.127-152.
  18. Mallinder, Louise; McEvoy, Kieran (2011), “Rethinking amnesties: atrocity, accountability and impunity in post-conflict societies”, Contemporary Social Science, Vol. 6, No. 1, pp.107-128.
  19. Nicholas, Waddell; Clark, Phil (2008), “Courting Conflict? Peace, Justice and the ICC in Africa, Meeting Series Report”, The Royal African Society, pp. 1-84.
  20. Razzaqi, Abdollah; Shayegan, Farideh, (2020), “The concept of international solidarity and its impact on the structure of modern international law”, Quarterly Journal of Public Law Studies, Vol. 50, No. 4, pp. 1441-1461 (In Persian).
  21. Rostami, Vali; Ghobadi, Hossein (2018), “Distributive justice, efficiency and termination of employment contract”, Quarterly Journal of Public Law Studies, Vol. 48, No. 1, pp. 56-83 (In Persian).
  22. Scharf, Michel.P. (1999), “The Amnesty Exception to the Jurisdiction of the International Criminal Court”, Cornell International Law Journal, Vol. 32, Iss. 3, pp.507-527.
  23. Schuett, Oliver (1997), “The International War Crimes Tribunal for Former Yugoslavia and the Dayton Peace Agreement: Peace Versus Justice?” International Peacekeeping, Vol. 4, No. 2, pp. 91–114.
  24. Sooka, Yasmin (2006), “dealing with the past and transitional justice: building peace through accountability”, International Review of the Red Cross, Vol. 88, No.862, pp.311-325.
  25. Sriram, C. Lekha (2007), “Justice as Peace? Liberal Peacebuilding and Strategies of Transitional Justice”, Global Society, Vol. 21, Iss. 4, pp.579-591.
  26. Sriram, C. Lekha; Martin-Ortega, Olga; Herman, Johanna, (2019), “Evaluating and Comparing Strategies of Peacebuilding and Transitional Justice”, Centre on Human Rights in Conflict, pp. 1-36.
  27. Tabibzadeh, Pouneh; Eslami, Reza, (2018), “The effect of restorative justice on the realization of the macro goals of transitional justice”, Quarterly Journal of Criminal Law Research, Year 6, No. 23, pp. 213-247 (In Persian).
  28. Teitel, Ruti. G. (2010), Transitional Justice Genealogy, Harvard Human Rights Journal, Vol. 16, pp.71-93.
  29. Vinjamuri, Leslie “Deterrence, Democracy, and the Pursuit of International Justice”, Ethics & International Affairs, Vol. 24, Iss.2, pp.191-211.
  30. Zakerian, Mahdi; MirEmadi, SeyedRazi (2016), “Causes of failure in the application of transitional justice mechanisms and its impact on political unrest in post-Gaddafi Libya”, Quarterly Journal of Political and International Approaches, Year 7, No. 45, pp. 70-92 (In Persian).
  31. Zakerian, Mahdi (2011), “Transitional Justice; Foundations of Peace for Victims of Human Rights Violations”, International Studies Quarterly, Year 8, No. 2, pp. 70-87 (In Persian).

 

  1. C) Document
  2. Draft articles on Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts, with commentaries, (2008), Report of the International Law Commission on the work of its fifty-third session, United Nations.
  3. Final Record of the Diplomatic Conference of Geneva of 1949, Vol. II-B, pp. 1-540.
  4. United Nations Office of the Special Adviser on Africa and Government of the Democratic Republic of Congo, “Overview DDR process in Africa”, Issue Paper, Second International Conference on DDR and Stability in Africa, Kinshasa, Democratic Republic of Congo 12-14, (2007), pp. 1-26.
  5. United Nations, General Assembly resolution, “Basic Principles and Guidelines on the Right to a Remedy and Reparation for Victims of Gross Violations of International Human Rights Law and Serious Violations of International Humanitarian Law”, UNDoc GA/2005/60/147, (2005).
  6. United Nations, Report of the Secretary-General, “The Rule of Law and Transitional Justice in Conflict and Post-Conflict Societies”, UNDoc S/2004/616, (2004), 1-24.