دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه حقوق عمومی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق عمومی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

تبیین محدودیت‌های حقوق و آزادی‌ها همان‌طورکه موجب حفظ نظم عمومی می‌شود، از طرفی حقوق مشروع افراد را به‌خصوص در برابر حاکمیت، تضمین می‌کند. محدودیت‌های آزادی تجمع و راهپیمایی در نظام حقوقی ایران همچون سایر نظام‌های حقوقی و نظام حقوقی بین‌الملل به رسمیت شناخته شده است. در ایران اصل 27 قانون اساسی و قانون نحوة فعالیت احزاب به این مهم پرداخته‌اند. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی و با تکیه بر منابع معتبر کتابخانه‌ای، در پی پاسخگویی به این پرسش است که در این زمینه وضعیت محدودیت‌های مصرح در قانون اساسی و نیز قانون جدید، چگونه است. ازاین‌رو روشن شد «حمل سلاح» موجب زوال وصف مسالمت‌آمیز و مدنی بودن اجتماعات می‌شود و «اخلال به مبانی اسلام» به معنای هر گونه اقدامی است که سبب تضعیف اعتقاد افراد به ضروریات دینی مشتمل بر اصول و احکام و اخلاقیات شود. همچنین گذشته از تبیین رابطة محدودیت صدور مجوز مندرج در قانون احزاب با قانون اساسی این موضوع تشریح شد که مطابق قانون جدید احزاب، قلمرو صدور مجوز برای راهپیمایی‌ها مضیق‌تر شده یا لااقل دارای ابهام است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Restrictions on Freedom of Association with emphasis on the new law on the activities of political parties Act

نویسندگان [English]

  • Bijan Abbasi 1
  • Mohammadjavad Shafaghi 2

1 Associate Prof, Department of Public Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran.

2 MA. Student in Public Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran

چکیده [English]

Explaining the restrictions of rights and freedoms, as well as maintaining public order, on the other hand, guarantees the legitimate rights of individuals, especially against the government. As in other legal systems and in the international legal system, restrictions on freedom of gatherings and demonstrations have been officially recognized in the Iranian legal system. Article 27 of the Constitution and the Law on Parties has addressed this issue. Using an analytical-descriptive methods and based on reliable library sources, this paper seeks to answer the question of what is the status of the restrictions in the constitution as well as the new ordinary law. and makes it clear that "carrying a weapon" causes a decrease in the peaceful and civilized nature of communities, and "disruption in the principles of Islam" means any action that weakens people's belief about religious requirements, including Islamic principles, rulings, and ethics. Also, in addition to explaining the relationship between the restriction of licensing in the Law on Parties and the Constitution, the paper expounds that, according to the new Law on Parties, the scope of licensing for demonstrations has become more limited or at least has some ambiguities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • freedom of association
  • freedom of demonstrations
  • article 27 of the Constitution
  • laws on parties
  • restrictions
  1. فارسی

الف) کتاب‌ها

  1. اسلامی، رضا؛ کمال‌وند، محمدمهدی (1394)، آزادی اجتماعات در نظام بین‌المللی حقوق بشر و سیستم حقوقی ایران، تهران: مجد.
  2. حسینی دشتی، سید مصطفی (1379)، معارف و معاریف دایره‌المعارف جامع اسلامی، تهران: مؤسسة فرهنگی آرایه.
  3. دهخدا، علی‌اکبر (1372). لغت‌نامه دهخدا: مصحح محمد معین و جعفر شهیدی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  4. صدری افشار، غلامحسین؛ حکمی، نسترن؛ حمکی، نسرین (۱۳۸۸). فرهنگ فارسی، تهران: فرهنگ معاصر.
  5. طباطبایی مؤتمنی، منوچهر (1397)، آزادی‌های عمومی و حقوق بشر، تهران: دانشگاه تهران.
  6. عباسی لاهیجی، بیژن (۱۳۹۵)، حقوق بشر و آزادی‌های بنیادین، تهران: دادگستر.
  7. کاتوزیان، ناصر (1393)، اموال و مالکیت، تهران: میزان.
  8. مکارم شیرازی، ناصر (1427ق)، استفتاءات جدید، قم: انتشارات مدرسۀ امام علی بن ابی‌طالب‌ (ع).
  9. هاشمی، سید محمد (1384)، حقوق بشر و آزادی‌های اساسی، تهران: میزان.
  10. وکیل، امیر ساعد؛ عسگری، پوریا (1391). قانون اساسی در نظم حقوقی کنونی، چ چهارم، تهران: مجد.

 

ب) مقالات

  1. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه (1394)، «مبانی و حدود آزادی بیان و مطبوعات از دیدگاه فقه و حقوق»، فصلنامة حوزه و دانشگاه، ش 34، ص 145-123.
  2. خلخالی، فرید (1383)، «نظم عمومی و آزادی تشکل و تجمع»، فصلنامة حقوق اساسی، ش3، ص 64-51.
  3. رنجبریان، امیرحسین؛ زرگری‌نژاد نسیم (1395)، «چیستی و چگونگی اعمال حق تجمع مسالمت‌آمیز: تحلیلی بر دستاورد گزارشگر ویژة ملل متحد»، فصلنامة مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران، ش 2، ص 230-203.
  4. مقامی، امیر؛ مکی، شادی سادات (1397)، «جلوه‌های حق بر آزادی ابراز مذهب در رویۀ نهادهای بین‌المللی حقوق بشر»، فصلنامة مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران، دورة 48، ش 1، ص 157-139.
  5. هاشمی، سید محمد (1377)، «جامعة مدنی و نظام سیاسی»، مجلة تحقیقات حقوقی، ش 24-23، صص 53-145.

 

ج) ویسایت­ها

  1. مجمع مشورتی حقوقی شورای نگهبان (1394)، گزارش مجمع مشورتی حقوقی در خصوص طرح نحوة فعالیت احزاب و گروه‌های سیاسی، پژوهشکدة شورای نگهبان، شمارة گزارش: 9403015، تاریخ تنظیم: 25/03/1394 قابل مشاهده درhttps://is.gd/UM39JF ، www.irna.ir/news/83561901/.

 

ه) آرای دیوان عدالت اداری

  1. دادنامة شمارة 181 مورخ 29/5/1393 هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال مادة 4 آیین‌نامة چگونگی تأمین امنیت اجتماعات و راهپیمایی‌های قانونی و مواد 30 و 32 آیین‌نامة اجرایی قانون فعالیت احزاب، جمعیت‌ها و انجمن‌های سیاسی و صنفی و انجمن‌های اسلامی یا اقلیت‌های دینی شناخته‌شده.
  2. دادنامة شمارة 1314،1313،1212 مورخ 26/6/1398 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال مصوبة هیأت ‌وزیران راجع به تعیین مکان‌های مجاز برای تجمعات.

 

  1. انگلیسی

A)Books

  1. Abbasi Lahiji, Bijan (2016), Human Rights and Fundamental Freedoms, Tehran, Justice Publishing (In Persian).
  2. Dehkhoda, Ali Akbar (1995), Dehkhoda Dictionary: Edited by Mohammad Moin and Jafar Shahidi, Tehran, University of Tehran Press (In Persian).
  3. Donnelly, Jack (2013), Universal human rights in theory and practice. New York. Cornell University Press.
  4. Eslami, Reza & Kamalvand, Mohammad Mehdi (2016), Freedom of Association in the International Human Rights System and the Iranian Legal System, Tehran, Majd (In Persian).
  5. Hashemi, Seyed Mohammad (2005), Human Rights and Fundamental Freedoms, Tehran, Mizan (In Persian).
  6. Hosseini Dashti, Seyed Mostafa (2001), Maaref and Maarif the Comprehensive Islamic Encyclopedia, Tehran, Array Cultural Institute (In Persian).
  7. Katozian, Nasser (2014), Property, Tehran, Mizan (In Persian).
  8. Lawson, Edward; Bertucci, Mary Lou (1996), Encyclopedia of human rights. Taylor & Francis.
  9. Makarem Shirazi, Nasser (2006), Esteftaat Jadid, Qom, Imam Ali Ibn Abi Talib (PBUH) School Publications (In Persian).
  10. Mcbride, Jeremy (2005), Freedom of association, in the essentials of human rights. London, Hodder Arnold.
  11. Rawls, John (2009), A theory of justice. Cambridge. Harvard university press.
  12. Rohde, Stephen (2009), Freedom of Assembly. New York. Infobase Publishing.
  13. Sadri Afshar, Gholamhossein, Hakami, Nastaran; Hamaki, Nasrin (2009), Persian Culture, Tehran, Contemporary Culture (In Persian).
  14. Tabatabai Motameni, Manouchehr (2015), Public Freedoms and Human Rights, Tehran, University of Tehran (In Persian).
  15. Vakil, Amir Saed & Asgari, Pouria (2012), The Constitution in the Current Legal Structure, Tehran, Majd Publications, 4th Edition (In Persian).

 

B)Articles

  1. Abu El-Haj, Tabatha (2009), The neglected right of assembly. UCLA Law Review, Vol.56, No.3, pp.543-590.
  2. Berger, John (1968), Nature of Mass Demonstrations. New Society, Vol.11, No.295, pp.754-755.
  3. Hamilton, Michael (2007), Freedom of assembly, consequential harms and the rule of law, Liberty-limiting principles in the context of transition. Oxford Journal of Legal Studies, Vol.27, No.1, pp.75-100.
  4. Hashemi, Seyed Mohammad (1998), "Civil Society and Political System", Journal of Legal Research, No. 23-24 (In Persian).
  5. Howie, Emily (2018), Protecting the human right to freedom of expression in international law, International Journal of Speech-Language Pathology, 20:1,1215.
  6. Inazu, John D. (2010). The forgotten freedom of assembly. Tulane Law Review, 84(3), pp.565-612.
  7. Khalkhali, Farid (2004), "Public Order and Freedom of Association", Constitutional Law Quarterly, No. 3, pp. 51-64 (In Persian).
  8. Maghami, Amir & Maki, Shadi Sadat (2018), “Manifestations of the right to freedom of expression in the practice of international human rights institutions. Journal of Public Law Studies, University of Tehran, Vol.48, No.1, pp.139-157 (In Persian).
  9. Ranjbarian, Amir Hossein & Zargarinejad, Nasim (2015), "What and how to exercise the right to peaceful assembly: An analysis of the achievements of the UN Special Rapporteur", Journal of Public Law Studies, University of Tehran, No. 2, pp. 203-230 (In Persian).
  10. Research Institute Of Howzeh and University (2015), "Principles and Limits of Freedom of Expression and Press from the Perspective of Jurisprudence and Law", Quarterly Journal of the Seminary and University, No. 34, pp. 123-145 (In Persian).

 

  1. C) Documents
  2. European Convention on Human Rights available at: shorturl.at/rCFHS
  3. International Covenant on Civil and Political Rights available at: https://www.ohchr.org/en/professionalinterest/pages/ccpr.aspx
  4. The Universal Declaration of Human Rights, available at: https://www.un.org/en/universal-declaration-human-rights/

 

  1. D) Websites
  2. Legal Advisory Assembly of the Guardian Council (2015), Report of the Legal Advisory Assembly on the proposal of activities of political parties and groups, Research Institute of the Guardian Council, Report No.: 9403015, Date of preparation: 25/03/2015 can be viewed at: https://is.gd/UM39JF (In Persian).
  3. www.irna.ir/news/83561901/ (In Persian).

 

  1. E) Decisions
  2. Lawsuit No. 181 dated 29/5/2014 of the Specialized Board of the Administrative Court of Justice regarding the annulment of Article 4 of the Regulation of How to Provide Security for Legal Assemblies and Demonstrations and Articles 30 and 32 of the Executive Regulation of the act of Activities of Parties, Populations and Political Guild Associations or Well known Religious minorities (In Persian).
  3. Lawsuit No. 1314.1313.1212 dated 2019/9/17 of the General Assembly of the Court of Administrative Justice regarding the annulment of the decision of the Council of Ministers regarding the determination of permitted places for gatherings (In Persian).