فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران
دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

تبعیض مثبت در نظام آموزش عالی؛ بررسی تطبیقی ایران، آمریکا و هند

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

محمد شعیب عارفی 1
خیراله پروین 2

1 دانش ‏آموخته دکتری، حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، تهران، ایران

2 استاد، گروه حقوق عمومی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

https://doi.org/10.22059/jplsq.2021.296554.2303
چکیده
تبعیض مثبت متضمن هرگونه اقدامی برای پذیرش در دانشگاه‏ها، مشاغل، تبلیغات، قراردادهای عمومی، وام‏های تجاری و حق خرید و فروش زمین بر اساس عضویت در یک گروه مشخص یا هدف به‏منظور عضویت است. این اقدامات فراتر از سیاست ضدتبعیض است. وجود آنها ممکن است ناشی از متون قانون اساسی، قوانین و مقررات اداری - مانند الزامات مربوط به پیمانکاران عمومی - دستورهای دادگاه یا اقدامات داوطلبانه باشد. هدف تبعیض مثبت مقابله با رفتارهای اجتماعی است که نابرابری گروهی را حتی در صورت نبود تبعیض عمدی بازتولید می‏کند. جستار حاضر با روش توصیفی- تطبیقی به بررسی تجربة تبعیض مثبت در نظام آموزش عالی در دو کشور آمریکا و هند اختصاص دارد. برنامه‏های تبعیض مثبت به‏ویژه در حوزۀ آموزش عالی بدون توجه به شرایطی که باید موجب حذف آنها با گذشت زمان باشد، سبب ایجاد تبعیض مضاعف خواهند شد.

کلیدواژه‌ها

آموزش عالی
آمریکا
ایران
تبعیض مثبت
هند
موضوعات

عنوان مقاله English

Positive Discrimination in Higher Education; A Comparative Study of the United States, India and Iran

نویسندگان English

Mohammadshoaib Arefi 1
kheirollah Parvin 2
1 Ph.D. in Public Law, Department of Public Law, Faculty of Law and Political, University of Tehran, Iran
2 Prof, Department of Public Law, Faculty of Law and Political, University of Tehran, Iran
چکیده English

Positive discrimination implies any action such as admission to universities, employment, public contracts, commercial loans, and the right to buy or sell land on the basis of membership in a particular group for the purpose of fostering greater equality. These actions go beyond anti-discrimination policy. Their existence may be a result of constitutional requirements, administrative laws and regulations - such as requirements for public contracts court orders or voluntary action. The goal of positive discrimination is to counter social behaviors that reproduce group inequality even in the absence of intentional discrimination. This descriptive-comparative study is intended to examine the experience of positive discrimination in higher education in the United States, India, and Iran. The paper will argue that positive discrimination programs in the field of higher education, regardless of the terms that are supposed to eliminate them over time, will create double discrimination.

کلیدواژه‌ها English

positive discrimination
higher education
India
United States
Iran
  1. فارسی

الف) کتاب‏ها

  1. پروین، خیرالله (1396). الزامات و آموزه‏های حقوق اساسی. تهران: میزان.
  2. گرجی ازندریانی، علی‏اکبر (1388). در تکاپوی حقوق اساسی. تهران: جنگل.
  3. گرجی ازندریانی، علی‏اکبر (1394). تبعیض مثبت. تهران: آلاله قلم.
  4. مظفری، محمد (1376). نابردباری مذهبی. تهران: اندیشۀ معاصر.

 

ب) مقالات

  1. رضایی، علی (1395). در مسیر ارتقای حقوق زنان و اعمال تبعیض روا؛ نگاهی به قانون کاهش ساعات کار بانوان شاغل دارای شرایط خاص مصوب 2/6/95. مجلۀ مطالعاتی صیانت از حقوق زنان، 6، ۱۰۳-۱۳۱.
  2. زارعی، محمدحسین و محمدی، حمزه (1392). تبعیض روا در آموزش عالی ایران با تأکید بر سهمیه‏های خاص. فصلنامۀ مجلس و راهبرد، 76، ۵-۳۴.
  3. صافی، احمد (1371). آموزش و پرورش در هندوستان و وجوه تمایز آن با آموزش و پرورش ایران. فصلنامۀ تعلیم و تربیت، 31، ۷۹-۱۰۸.
  4. فکوهی، ناصر (1384). سازوکارهای تبعیض مثبت به‏مثابۀ ابزار محرومیت‏زدایی با نگاهی به موقعیت زنان در ایران. مجلۀ پژوهش زنان، 3، ۱۱۵-۱۴۲.
  5. گرجی ازندریانی، علی‏اکبر؛ طبری، حامد و میرمحمد صادقی، مریم (1390). تبعیض مثبت: تبعیض عادلانه یا درمان اثرات تبعیض. مجلۀ تحقیقات حقوقی، 55، ۲۹-۴۶.
  6. گرجی، علی‏اکبر؛ زارع شحنه، علیرضا و فتحی، یونس (1391). دلایل موجهۀ اولویت‏های استخدامی ایثارگران و کهنه‏سربازان در حقوق ایران و آمریکا. دوفصلنامۀ حقوق بشر، 2، ۱۱۲-۱۳۹.
  7. ویژه، محمدرضا و نجابت‏خواه، مرتضی (1393). تحلیل مفهوم تبعیض ناروا در رویۀ قضایی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری. مجلۀ تحقیقات حقوقی، 67، ۶۵-۸۸.

 

  1. انگلیسی
  2. A) Books
  3. Ahuja, R. (2013). Society in India. Concept, Theory and Recent Trends. Jaipur: Rawat.
  4. Bowen, W., Bok, Derek. (1998). The Shape of the River: Long-Term Consequences of Considering Race in College and University Admissions, Princeton, Princeton University Press.
  5. Chauhan, C. P. S. (2004). Modern India Education: Policies, Progress and Problems, Chicago: Bookman.
  6. Devanasan, N. (1997). Discrimination with reason? The policy of reservations in the United States, India and Malaysia. New Delhi: Oxford University Press.
  7. David Lee Featherman, M., & Krislov, M. (2009). The Next Twenty-five Years: Affirmative Action in Higher Education in the United States and South Africa. Michigan: University of Michigan Press.
  8. Linda A. R. (1982). Bound for the United States: An Introduction to U.S. College and University Life. Washington: National Academies.
  9. Thomas, S. (2004). Affirmative Action around the World. Yale: Yale University Press.

 

  1. B) Articles
  2. Desai, S., & Kulkarni, V. (2008). Changing educational inequalities in India in the context of affirmative action. Demography, 45(2), 245-270.
  3. David, B. O. (1988). “Distinguishing five models of affirmative action”, Berkeley Women's Law Journal, 42, 42-61.
  4. Donohue, J., & Heckman, J. (1991). Continuous Versus Episodic Change: The Impact of Civil Rights Policy on the Economic Status of Blacks. Journal of Economic Literature, 29(4), 1603–43.
  5. Marjorie, C. (2002). Affirmative Action and the Equality Principle in Human Rights Treaties: United States= Violation of Its International Obligations. TJSL Public Law Research Paper, 03-11, 249-274.
  6. Jonathan, L. (1989). Women and Affirmative Action. Journal of Economic Perspectives, 3(1), 44-65.
  7. Jameel, S. S. (2011). Disability in the Context of Higher Education: Issues and Concerns in India. Electronic Journal for Inclusive Education, 2(7), 1-21.
  8. Justyna, Maliszewska-Nienartowicz, (2014). “Direct and Indirect Discrimination in European Union Law: How to Draw a Dividing Line?” International Journal of Social Sciences, pp. 1-24.
  9. Kurtulus, F. A. (2015). The Impact of Affirmative Action on the Employment of Minorities and Women over Three Decades: 1973– 2003. Upjohn Institute Working Paper, 15-221, 34-66.
  10. Higginbotham, M. (2000). Affirmative Action in the United States and South Africa: Lessons from the Other Side. Temple International & Comparative Law Journal, 13(2), 187-230.
  11. Leonard, J. (1984). Employment and Occupational Advance under Affirmative Action. Review of Economics and Statistics 46(3).
  12. M.Van, C. (1992). Affirmative Action in India and the United States. Indiana International & Comparative Law, 3,101, 1-23.
  13. Mehbubal, H. L. (2010). Rethinking Reservation in Higher Education in India. Indian Law Institute Review, 1(1), 25-53.
  14. Sabbagh, D. (2011). Elements Toward a Comparative Analysis of Affirmative Action Policies. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=1908653
  15. Verónica C., Frisancho, R., & Krishna, . (2012). Affirmative Action in Higher Education in India: Targeting, Catch Up, and Mismatch. Higher Education, 71, 611-641.
فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران
دوره 53، شماره 2
تابستان 1402
تابستان 1402
صفحه 673-692

  • تاریخ دریافت 25 اسفند 1398
  • تاریخ بازنگری 24 آبان 1399
  • تاریخ پذیرش 06 بهمن 1399

صفحه اصلی

اصول اخلاقی انتشار مقاله

فرایند ارزیابی و پذیرش مقالات

ارسال مقاله

بانک‌ها و نمایه‌نامه‌ها

تماس با ما