فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران
دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

راهکار حل تعارض صلاحیت کیفری نسبت به جرائم سایبری

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

اسماعیل باغبان 1
بابک پورقهرمانی 2
فاطمه احدی 3

1 دانشجوی دکتری تخصصی پژوهش محور رشتۀ حقوق کیفری و جرم‌شناسی، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران

2 دانشیار، گروه آموزشی حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران

3 استادیار، گروه آموزشی حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران

https://doi.org/10.22059/jplsq.2022.335813.2971
چکیده
تعارض قوانین در فضای سایبر چالشی بسیار اساسی است، چراکه نبود مرزبندی مشخص در این فضا و در نهایت عدم امکان اجرای «صلاحیت سرزمینی» به‌عنوان عامل اساسی در تعیین صلاحیت، به اعمال سایر اصول صلاحیتی در این زمینه منجر می‌شود و زمانی‌که این مورد در ارتباط با چند کشور مصداق یابد و دو یا چندین کشور مختلف خود را در رسیدگی به جرمی صالح بدانند، ما با «تعارض مثبت قوانین» در فضای سایبری مواجه خواهیم بود و این موضوع که دادگاه‌های کدام کشور صالح به رسیدگی هستند، به‌عنوان معضلی اساسی مطرح خواهد شد. مقالۀ حاضر با یاری جستن از روش تحلیلی- توصیفی به بررسی این مسئله پرداخته و در جست‌وجوی آن است که عوامل به‌وجودآورندۀ این تعارضات چیست و چه راهکارهایی برای حل این معضل وجود دارد؟ و آیا ایجاد قواعدی متقن در این زمینه قابل تصور است یا باید تعارض مذکور با دستورالعمل‌های موردی مرتفع شود.

کلیدواژه‌ها

تعارض قوانین
تعارض مثبت
تعارض منفی
صلاحیت کیفری
ممنوعیت مجازات مضاعف
موضوعات

عنوان مقاله English

The Solution to the Conflict of Criminal Jurisdictions Over Cyber Crimes

نویسندگان English

Esmail Baghban 1
Babak Pourghahramani 2
Fateme Ahadi 3
1 Ph.D Student in Criminal Law and Criminology, Maragheh Branch, Islamic Azad University, Maragheh, Iran
2 Associate Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Maragheh Branch, Islamic Azad University, Maragheh, Iran
3 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Maragheh Branch, Islamic Azad University, Maragheh, Iran
چکیده English

Conflict of laws in the cyber space is a very fundamental challenge since the lack of clear demarcation in this area and ultimately the impossibility of implementing "territorial jurisdiction" - as a key factor in determining jurisdiction - leads to the application of other jurisdictional principles. When this applies to several countries and two or more states consider themselves competent to prosecute a crime, there is a "positive conflict of laws" in cyberspace. This paper examines this issue using an analytical-descriptive method, and seeks to find out what are the causes of these jurisdictional conflicts, what are their solutions and whether the establishment of rules in this field is conceivable or should the conflict be resolved on a case-by-case basis?

کلیدواژه‌ها English

conflict of laws
cyber jurisdiction
positive conflict
negative conflict
prohibition of double punishment
  1. فارسی

الف) کتاب‌ها

  1. باستانی، برومند (1383). جرائم کامپیوتری و اینترنتی، جلوه‌ای نوین از بزهکاری. بهنامی.
  2. بای، حسین‌علی و پورقهرمانی، بابک (1388). بررسی فقهی و حقوقی جرائم رایانه‌ای. تهران: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
  3. بیابانی، غلامحسین و هادیان‌فر، سیدرضا (1384). فرهنگ توصیفی علوم جنایی. انتشارات مرکز تحقیقات کاربردی کشف جرائم و امنیت معاونت آگاهی ناجا.
  4. پورقهرمانی، بابک و صابرنژاد، علی (1393). حریم خصوصی در فضای سایبر از منظر حقوق بین‌الملل. تهران: مجد.
  5. حسین‌پور، پری و صابرنژاد، علی (1394). آزادی اطلاعات در فضای سایبر از منظر حقوق بین‌الملل. تهران: مجد.

6.زندی، محمدرضا (1389). تحقیقات مقدماتی در جرائم سایبری. تهران: جنگل.

  1. شیرزاد، کامران (1388). جرائم رایانه‌ای. بهینه فراگیر.
  2. مسعودی، امیر (1383). امنیت اطلاعات در فضای سایبر. نشریۀ کتاب ماه.

 

ب) مقالات

  1. پورقهرمانی، بابک و صابرنژاد، علی (1392). ضرورت تدوین قواعد بین‌المللی برای مبارزه با جنگ سایبری. چهارمین همایش مجازی بین‌المللی تحولات ایران و جهان. قزوین، فروردین.
  2. جلالی فراهانی، امیرحسین (1384). اسپم، جلوه سیاه تبلیغات در سیستم‌های پیام‌رسان الکترونیکی. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، 8451.
  3. راجی، سیدمحمدهادی (1385). نگاهی به قانون تجارت الکترونیک. فصلنامۀ نشریۀ حقوقی گواه، (6-7)، 65-69.

12.رضوی، محمد (1386). جرائم سایبری و نقش پلیس در پیشگیری از این جرائم و کشف آنها. فصلنامۀ دانش انتظامی، (32)،120-140.

  1. عبدالهی، اسماعیل و مرادی، سکینه (1394). صلاحیت کیفری در فضای سایبری. فصلنامۀ علمی دانش انتظامی بوشهر، 6(20)،40-59.
  2. انگلیسی
  3. A) Books
  4. Clough, J. (2011). Principles of Cybercrime. London:Cambridge University Press. 2nd edition.
  5. Clark, R. S. (2004). The United Nations Convention against Transnational Organized Crime. Wayne L. Rev.

 

  1. B) Articles
  2. Bassiouni, M. C. (1974). Theories of Jurisdiction and Their Application in Extradition Law and Practice. International Law Journal, 5(2), 1-61.
  3. Brenner, S. W., Koops, .J. (2004). Approaches to Cybercrime Jurisdiction. Journal of High Technology Law, IV (1), 1-46.
  4. Cottim, A. A. (2010). Cybercrime, Cyber terrorism and Jurisdiction: An Analysis of Article 22 of the COE Convention on Cybercrime. European Journal of Legal Studies, 2(3), 56-71.
  5. Goodman, M.D., Brenner, S.W. (2002).The Emerging Consensus on Criminal Conduct in Cyberspace. International Journal of Law and Information Technology, 10(2), 139-153.
  6. Grabosky, P. (2004). The Global Dimension of Cybercrime. Global Crime, 6(1), 146-157.
  7. Hopkins, S. L. (2003). Cybercrime Convention: A Positive Beginning to a Long Road Ahead. Journal of High Technology Law, 2(1),101-122.
  8. Mihaela, A., Ion, Flamanzeanu(2010). Analysis Conflicts of Jurisdiction in Criminal Proceedings to the European Union Legal Framework. Agora international journal of juridical sciences, 4(2), 201-219.
  9. Patrone, I. (2013). Conflicts of jurisdiction and judicial cooperation instruments: Eurojust’s role. ERA Forum, 14(2), 215–225.
  10. Schomburg Wolfgang (2012).Criminal matters: transnational ne bis in idem in Europe—conflict of jurisdictions—transfer of proceedings. ERA Forum, 13(3), 311 -324.

 

  1. C) Documents
  2. Council of Europe,Explanatory Report to the Convention on Cybercrime (2001).
  3. EU Council Framework Decision 2005/222/JHA, art. 10/4, 2005 O.J. (L 69/67).
  4. EU Council Framework Decision 2009/426/JHA, art. 7/2, 2009 O.J. (L 138/14).
  5. United Nation Office on Drugs and Crime, Comprehensive Study on Cybercrime.xvii, (February 2013).
فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران
دوره 54، شماره 3
پاییز 1403
پاییز 1403
صفحه 1825-1843

  • تاریخ دریافت 27 آذر 1400
  • تاریخ بازنگری 23 اسفند 1400
  • تاریخ پذیرش 01 خرداد 1401

صفحه اصلی

اصول اخلاقی انتشار مقاله

فرایند ارزیابی و پذیرش مقالات

ارسال مقاله

بانک‌ها و نمایه‌نامه‌ها

تماس با ما