نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

• ولی رستمی ¹
• محمدرضا مرادیان نیری ²

¹ استاد، گروه حقوق عمومی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

² دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق عمومی دانشکدة حقوق دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران‏

چکیده

شورای نگهبان تأسیسی مستقل و مجزا از قوای سه‌گانه در نظام حقوق اساسی ایران است. با اینکه قانونگذاری از جمله اَعمال ذاتی قوة مقننه بوده و مبتنی بر اصول و مبانی متعدد در پیکرة دانش حقوق عمومی، دیگر نهادها فاقد این صلاحیت هستند، اما با توجه به متعدد بودن هنجارهای حقوقی، تفصیلی بودن مراتبِ امرِ تقنینی و بنابر آنچه در واقعیت نظم حقوقی تحقق می‌یابد و گاه مقتضی اِعمال وظایف و اختیارات قانونی شورای نگهبان است، به‌خصوص در مقولة نظارت بر انتخابات که امری همه‌جانبه است و شورای نگهبان در آن به‌مثابة یک اداره نقش‌آفرینی می‌کند، تصور نحوی تقنین در قالب هنجاری حقوقی برای شورای نگهبان دور از نظر و عمل نیست. این نوشتار با روش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر منابع معتبر، با نگاهی به قواعد حقوقی و قوانین موجود در نظام حقوقی ایران، درصدد پاسخگویی به این پرسش است که دامنه و برد قانونگذاری (در معنای عام) و مقرره‌گذاری (در معنای خاص) توسط شورای نگهبان چگونه است؟ تا اگر چنین صلاحیتی برای شورای نگهبان وجود دارد، به‌وضوح و تمایز درآید و ضوابط و شرایط آن تدقیق و تعیین شود. در انتها ضمن بررسی وجه< ‌نظرهای شکل‌گرفته در خصوص ماهیت حقوقی مصوبة انتخاباتی شورا، مبتنی بر مبانی نظری به‌دست‌آمده در پژوهش، مصوبة انتخاباتی شورای نگهبان تحلیل و ارزیابی می‌شود.

کلیدواژه‌ها

• شورای نگهبان
• قانونگذاری ‏شورای نگهبان
• مصوبة انتخاباتی
• ‏مقرره‌گذاری شورای نگهبان.‏

موضوعات

• حقوق عمومی

عنوان مقاله [English]

Feasibility of Legislation by the Guardian Council: A Case Study of the 2021 Electoral Act

نویسندگان [English]

• Vali Rostami ¹
• Mohammadreza Moradian Nayyeri ²

¹ Prof., Department of Public Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, ‎Tehran, Iran‎

² MA. Student in Public Law, Faculty of Law, Imam Sadeq University, Tehran, Iran

چکیده [English]

The Guardian Council is an independent institution, separate from the three branches of government in Iran’s constitutional system. Although legislation is an inherent function of the legislative branch and, based on multiple principles and foundations in the field of public law, other institutions generally lack this authority, the multiplicity of legal norms, the detailed nature of legislative processes, and the practical realities of the legal system sometimes necessitate the exercise of the Guardian Council’s statutory powers and duties. This is particularly the case in the supervision of elections, which is an all-encompassing task in which the Guardian Council acts as an administrative body. Under such circumstances, the notion of legislation in the form of legal norms by the Guardian Council is neither theoretically implausible nor practically unattainable. This paper, using a descriptive-analytical method based on credible sources and taking into account the existing legal rules and regulations in Iran, seeks to answer the question: What is the scope and extent of legislation (in the general sense) and regulatory issuance (in the specific sense) by the Guardian Council? If such authority exists, the study aims to clarify and distinguish it, and to define the conditions and rules governing its exercise. Finally, by examining prevailing views on the legal nature of the Council’s electoral enactments and based on theoretical foundations established in the research, the 2021 Electoral Act issued by the Guardian Council is analyzed and evaluated.

کلیدواژه‌ها [English]

• guardian council
• legislative competence of the guardian council
• legislation of the guardian council
• election decree
• regulation