فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران
دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

تأملی بر رویکرد انتقادی پست‌مدرنیسم به حقوق بین‌الملل:‏ گذار از تصلب به سیالیت مفاهیم

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

رضا موسی زاده 1
احسان سپه وند 2

1 استاد تمام، گروه دیپلماسی و سازمان‌های بین‌المللی، دانشکدة روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه، تهران، ایران‏

2 کارشناسی ارشد دیپلماسی و سازمان‌های بین‌المللی، تهران، ایران‏

https://doi.org/10.22059/jplsq.2023.355226.3268
چکیده
طی سه دهة انتهایی قرن بیستم عرصة علوم اجتماعی شاهد تحولات چشمگیری بوده است. از جملة این تحولات بروز اندیشه‌ای انتقادی با عنوان پست‌مدرنیسم است. جریان انتقادی پست‌مدرنیسم در حقوق بین‌الملل به دنبال یافتن وجوه افتراق و تعارضات در روند گفتمان‌های حقوقی بین‌الملل با نگاهی به ارزش‌های مغلوبان در این وادی است. حقوق بین‌الملل از این منظر به لحاظ اعتبار قواعد حقوقی و عملکردی در نوعی از بحران قرار دارد. انتقادات پست‌مدرنیستی به حقوق بین‌الملل در این پژوهش از سه طریق انتقاد از ساختار خردگرایانة اندیشة لیبرال، انتقاد از معرفت‌شناسی مدرنیسم و انتقاد از پوزیتیویسم حقوقی به‌واسطة ساختارشکنی پست‌مدرنیسم صورت می‌گیرد. نویسندگان این پژوهش بر آن‌اند که بروز سیالیت در حقوق بین‌الملل از منظر انتقادات پست‌مدرنیستی پیامد یک روند اجتماعی است. این مفهوم از طریق بررسی مؤلفه‌های مورد بحث از پست‌مدرنیسم شامل تکثرگرایی، نسبی‌گرایی، عدم قطعیت و ضد مبناگرایی مورد بحث قرار گرفته است. در نتیجه از دریچة پست‌مدرنیسم، رد کلان روایت‌ها، آیندة نامنسجمی را مقابل حقوق بین‌الملل و متفکران آن قرار می‌دهد که مشخصة آن سیالیت در مبانی حقوق بین‌الملل خواهد بود. مسئلة اصلی بررسی این فرضیه‌ها تبیین تأثیر مضامین پست‌مدرن و مفاهیم حاصل از این تأثیر در حقوق بین‌الملل است که این موضوع از طریق روش گفتمانیِ مواجهه با این مفاهیم موردنظر قرار می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها

پست‌مدرنیسم
تکثرگرایی
‏سیالیت
ضد مبناگرایی
مطالعات ‏انتقادی حقوق بین‌الملل.‏
موضوعات

عنوان مقاله English

A Reflection on the Postmodern Critical Approach to International ‎Law: From Rigidity to Fluidity of Concepts

نویسندگان English

Reza Mousazadeh 1
Ehsan Sepahvand 2
1 Prof,. Departmenetof Law, School of International Relations, Iranian Ministry of Foreign Affairs. ‎Tehran, Iran‎
2 Master of Diplomacy and International Organizations, Tehran, Iran‎
چکیده English

During the last three decades of the twentieth century, the field of social sciences witnessed significant transformations. Among these changes is the emergence of a critical thought known as postmodernism. The postmodern critical movement in international law seeks to identify the distinctions and conflicts in international legal discourses, focusing on the values of the marginalized in this domain. From this perspective, international law is in a kind of crisis regarding the validity of legal rules and their functionality. This study critiques international law from a postmodern standpoint through three avenues: critiquing the rationalist structure of liberal thought, critiquing the epistemology of modernism, and critiquing legal positivism through the deconstruction of postmodernism. The authors of this research argue that the emergence of fluidity in international law, viewed through postmodern critiques, is a consequence of a social process. This concept is discussed by examining the components associated with postmodernism, including pluralism, relativism, uncertainty, and anti-foundationalism. Consequently, from a postmodern perspective, the rejection of grand narratives presents an inconsistent future for international law and its thinkers, characterized by fluidity in the foundations of international law. The main issue in examining these hypotheses is to elucidate the impact of postmodern themes and the concepts arising from this impact on international law, which is approached through a discursive method of engaging with these concepts.

کلیدواژه‌ها English

postmodernism
critical ‎studies of international ‎law
pluralism
fluidity
‎anti-foundationalism.‎
  1. فارسی

الف) کتاب‌ها

  1. آهنچیان، محمدرضا (1382). آموزش و پرورش در شرایط پست‌مدرن. تهران: طهوری. 1.
  2. باقری، محمود (1395). مکاتب فلسفی در حقوق بین‌الملل. تهران: میزان.
  3. باومن، زیگموند (1384). عشق سیال . ترجمه عرفان ثابتی. تهران: ققنوس.
  4. رضایی‌پناه، امیر؛ شوکتی مقرب، سمیه (1397). تحلیل گفتمان سیاسی. تهران: تیسا.
  5. کاظمی، علی‌اصغر (1394). متدولوژی حقوق بین‌الملل. تهران: قومس.
  6. لیوتار، ژان فرانسوا (138۰). وضعیت پست‌مدرن: گزارشی دربارة دانش. ترجمة حسینعلی نوذری. تهران: گام نو.
  7. لیوتار، ژان فرانسوا (1394). پدیده‌شناسی . ترجمة عبدالکریم رشیدیان. تهران: نی.
  8. گئورگ فریدریش هگل (1387). خدایگان و بنده. ترجمة حمید عنایت. تهران : خوارزمی.

 

ب) مقالات

  1. الوانی، سیدمحمد؛ هاشمیان، سیدمحمدحسین (1387). بازخوانی دانش سیاستگذاری در زمینة پست‌مدرن: شکل‌گیری خط‌مشی در عصر پست‌مدرن. فصلنامة روش‌شناسی علوم انسانی، 14 (56)، 99-122.
  2. الهوئی نظری، حمید؛ اصغرزاده کانی، میثم (14۰۰). تجلی اندیشه‌های پست‌مدرن در برخی موارد منشور ملل متحد. فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی،51 (3)، 907-928.
  3. پورمحمدی، نعیمه؛ حمید طالب (1394). ارتباط میان‌رشته‌ای علم و الاهیات: مشکل معرفت‌شناختی و راه‌حل پسامبناگرایی. نشریة پژوهش‌های ادیانی، 3، (5)، 115-135.
  4. تاجیک، محمدرضا (1387). پسامدرنیسم و روش. فصلنامة حوزه و دانشگاه روش‌شناسی علوم انسانی،14، (55)، 113-138.
  5. درون‌پرور، امیر؛ عسگری، پوریا (14۰۰). بررسی اندیشه‌های مکتب انتقادی ((جریان جدید)) در حقوق بین‌الملل. مجلۀ حقوقی بین‌المللی، (64)، 123-149.
  6. علیزاده، مسعود (1386). نگاهی به پدیدة چندپاره شدن حقوق بین‌الملل. فصلنامة اطلاع‌رسانی حقوقی، 6، (12)، 93-104.
  7. نصر، سیدحسین (1378). تأملاتی دربارۀ اسلام و اندیشۀ مدرن. ترجمة منصور انصاری. پژوهشنامۀ متین، (2)، 239-256.
  8. موسوی، سیدمحمد (1389). جایگاه زبان در فلسفة سیاسی ویتگنشتاین. دوفصلنامة علمی تخصصی علامه،9 (25).139-158.

 

  1. انگلیسی
  2. A) Books
  3. Adler, M. D. (2010). A companion to philosophy of law and legal theory. Ed. Dennis Michael Patterson, Wiley-Blackwell.
  4. Audi, R. (1999). the Cambridge Dictionary of Philosophy. New York: Cambridge University Press.
  5. Barthes ,R (1989). Selected Writings. ed.& introuduced by Susan Sontag. London : Fontana press
  6. Chimni, B. S. (2017). New Approaches to International Law: The Critical Scholarship of David Kennedy and Martti Koskenniemi, Cambridge: Cambridge University Press, Online publication.
  7. Litowitz, D. E. (1997). Postmodern Philosophy and Legal Thought . USA: Loyola University Chicago.
  8. Foucault. M (1984). The Foucault Reader ed, Paul Rabinow, London:Penguin Books.
  9. Simposon. G. J. (1994). “ Imagined Consenti Demo Critic Liberalism in International Legal Theory”. Australia Year book of International law. Melbourne: University of Melbourne.
  10. Derrida. J. (1976). Of Grammatology, Baltimore: Johns Hopkins University Press.
  11. Helen, M (2001). Postmodernism and Law, Jurisprudence in a Fragmenting World . Ashgate Publishing.
  12. Habermas, J. (1996). Between Facts and Norms : Contributions to a Discourse Theory of Law and Democracy, Cambridge : Mass, MIT Press.
  13. Habermas, J. (1989), The Structural of Transformation of the Public Sphere, Trans. Thomas Burger, Cambridge: polity press.
  14. Heidegger, M. (1993). The Age of the World Picture, in D (ed) Basic Writing: Martin Heidegger, 2nd ed, London: Routledge.
  15. Litowitz, D. E. (1997) Postmodern Philosophy and Legal Thought, Chicago: Loyola University Chicago.
  16. Lyotard. J.F (1984). The Postmodern Condition: A Report on Knowledge,Minneapolis: University of Minnesota Press,
  17. Koskenniemi. M, (2004). the Gentle Civilizer of Nations: The Rise and fall of International Law 1870-1960. UK:Cambridge University Press .
  18. Koskenniemi. M. (1989) From Apology to Utopia : The Structure of International Legal Argument . Cambridge: University Press.
  19. Koskenniemi,M (2011). The Politics of International Law. Bloomsbury: Publishing Hart
  20. Murphy. M. C. (2005) Natural Law Theory, in : Blackwell Guide to the philosophy of Law and Legal Theory, edited by Martin p. Golding and William A., USA: Blackwell press.
  21. Adler. M. D. (2010) A companion to philosophy of law and legal theory. Ed. Dennis Michael Patterson. Wiley-Blackwell, Article number: 23.
  22. Luhmann. N. (2004) Law as a social system. oxford : oxford university press.
  23. Steve. S, Ownens P.(2008). Alternative approaches to international relations theory in The Globalisation of World Politics, 4th ed, Oxford : Oxford University Press.
  24. Tushnet, M.V (2005). Critical Legal Theory, in : Blackwell Guide to the philosophy of Law and Legal Theory . edited by Martin p. Golding and William A, USA : Blackwell Press.
  25. Unger, R. M, (1986) The Critical Legal Studies Movement, USA: Harvard University Press.
  26. Stacy M .H (2001) . Postmodernism and Law, Jurisprudence in a Fragmenting World, Aldershot ; Burlington, VT : Ashgate/Dartmouth.
  27. Wacks .R (2006). Philosophy of Law: A Very Short Introduction. oxford : oxford university press.

 

  1. B) Articles
  2. Santos .S. B (1987). Law : A Map of Misreading, Toward a Postmodern Conception of Law. Journal of Law and society, 14 (3) 279-302
  3. Carty, A (1991) . Critical International Law: Recent Trends in the Theory of International Law. EJIL 2, (1)66-96.
  4. Kennedy .D.(1986). Critical Theory, Structuralism and Contemporary Legal Scholar ship. NEW ENG. L. REV, 21(2), 209-244.
  5. Kennedy .D. (1980). Theses about International Law Discourse. GYIL 23(3)41-61.
  6. Kennedy, D (1987). International Legal Structures. Baden-Baden: Nomos Verlagsgesellschaft, AJIL, 83 (3), 269-294.
  7. Duncan, K. (1976). Form and Substance in Private Law Adjudication. Harvard Law Review, Vol. 89(3).1976-1994.
  8. Hart .L. A. (1962). The Concept of Law. The Yale Law Journal, 71 (6), 161-193.
  9. Kress. K (1997). Modern Jurisprudence, Postmodern Jurisprudence and Truth. Michigan Law Review.95 (6).
  10. Makau, M.(2000). Critical Race Theory and International Law: The View of an Insider-Outsider. Vill. L. Rev45. (841)260-267 .
  11. Koskenniemi. M, Leino. P. (2002). Fragmentation of International Law? Postmodern Anxieties.,LJIL 2002(15).553-579
  12. Koskenniemi .M, (1992). Breach of Treaty or Non-Compliance? Reflections on the Enforcement of the Montreal Protocol. Yearbook of International Environmental Law., 3 (1).123-162
  13. Koskenniemi. M, (1990). The Politics of International Law. European Journal of International Law1(1).4-32
  14. Koskenniemi. M (2009). The Politics of International Law. 20 European Journal of International Law, 20(1), 7-19.
  15. Morton, H. (1977). The Rule of Law : An Unqiualified Human Good? . Book Review, YALE L.J 43(4), 1391-1426.

40.,Korhonen. O, (1996). New International Law:Silence, Defence or Deliverance. EJIL, 7(1), 1-28.

41 Robers. S. (2005). After Government ? on Representing Law Without the state. M L R I, 68 (1), 1-24.

  1. Shashi .T, (1999). Are Human Rights Universal?. World Policy Journal, 16(4) 1-6.
  2. Dupuy P.M (2007). A Doctrinal Debate in The Globalization Era : On The “FRAGMENTATION” OF INTERNATIONAL LAW. European Journal of Legal Studies, 1(1)1-19.

 

  1. فرانسه
  2. A) Books
  3. Supiot .A (2005). in : Home Juridicus, Essai sur la function Anthropologique du droit, Paris :Edition du Seuil, 1e Edition.

 

  1. B) Articles
  2. Arnaud, A.J (1998). Entre modernité et mondialisation. Cinq leçons d'histoire de la philosophie du droit et de l'État. Année, Droit et société, L.G.D.J. 40.649-662
فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران
دوره 55، شماره 2 - شماره پیاپی 42
تابستان 1404
تابستان 1404
صفحه 803-829

  • تاریخ دریافت 14 اسفند 1401
  • تاریخ بازنگری 22 اردیبهشت 1402
  • تاریخ پذیرش 05 تیر 1402

صفحه اصلی

اصول اخلاقی انتشار مقاله

فرایند ارزیابی و پذیرش مقالات

ارسال مقاله

بانک‌ها و نمایه‌نامه‌ها

تماس با ما