دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانش ‏آموختۀ دکتری حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق، الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف ‏آباد، ایران

2 استادیار، گروه حقوق عمومی دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

3 استادیار گروه حقوق جزا و جرم ‏شناسی دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران

چکیده

اصل 62 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تعیین شرایط انتخاب ‏شوندگان مجلس شورای اسلامی را به «قانون» احاله داده است. در این زمینه در قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی، یکی از شرایط داوطلبان نمایندگی مجلس، «التزام عملی به نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران» دانسته شده است. همچنین در قانون مزبور، «داشتن کارت یا گواهی پایان خدمت وظیفه یا معافیت دائم قانونی» برای داوطلبان مرد الزامی دانسته شده است. این مقاله در قالب توصیفی ـ تحلیلی به ‏دنبال پاسخ به این پرسش است که وضعیت صلاحیت کسانی که در موعد قانونی، از انجام خدمت نظام وظیفه عمومی غیبت یا فرار کرده ‏اند و بعداً امکان خرید دورۀ ضرورت را یافته ‏اند، از نظر التزام عملی به نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران چگونه است؟ یافته ‏های این تحقیق اثبات کرد که هرچند قانون گذار داشتن کارت یا گواهی معافیت دائم قانونی به ‏جای گواهی انجام خدمت وظیفه را برای داوطلبان مرد کافی دانسته، اما با تحقق شرایطی از جمله آگاهانه بودن، عمدی بودن و بدون عذر موجه بودن عدم انجام خدمت نظام وظیفۀ عمومی در موعد قانونی، داوطلب فاقد شرط التزام عملی به نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران قلمداد می ‏شود. از این‏ رو هیأت‏ های اجرایی وزارت کشور و نظارت شورای نگهبان باید از ورود این قبیل افراد به رقابت ‏های انتخاباتی مجلس ممانعت کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Practical Breach of Obligations under the Iranian System: The Case of Delayed Military Service

نویسندگان [English]

  • Mohamadhasan Bagherikhoozani 1
  • Mohamadamin Abrishamirad 2
  • Amin Allah Zamani 3

1 PHD in Public law from Islamic Azad University of Najaf Abad, Iran

2 Assistant prof., Department of Public law, Semnan university, Semnan, Iran

3 Assistant prof., Department of Criminal Law and Criminology, University of Judicial Sciences and Administrative Services,Tehran, Iran

چکیده [English]

Article 62 of the Constitution of the Islamic Republic of Iran delegates the determination of eligibility criteria for candidates of the Islamic Consultative Assembly (Parliament) to a parliamentary act. In this context, the Act on Parliamentary Elections stipulates that one of the conditions for candidacy is practical adherence to the sacred system of the Islamic Republic of Iran. Additionally, the law requires male candidates to possess a “military service completion card,” or a “permanent exemption. card” This paper, using a descriptive-analytical approach, seeks to answer the question: What is the status of eligibility for those who failed to perform mandatory military service on time but later obtained the option to purchase the period of necessity, in terms of practical adherence to the sacred system of the Islamic Republic of Iran? The findings indicate that although the legislator considers having a military service completion card or a permanent exemption certificate sufficient for male candidates, if the failure to perform mandatory service on time was intentional, deliberate, and without legitimate excuse, the candidate is deemed lacking practical adherence to the sacred system of the Islamic Republic of Iran. Consequently, the executive boards of the Ministry of Interior and the Guardian Council’s supervisory bodies must prevent such individuals from participating in parliamentary elections.

کلیدواژه‌ها [English]

  • practical commitment to the system
  • service of the public duty system
  • permanent legal immunity
  • elections of the Islamic Council
  • eligibility of candidates for the representation of the council
  1. فارسی

الف)کتاب‏ها

  1. حسینی تهرانی، سید محمدحسین (1421ق). ولایت فقیه در حکومت اسلام. ج 3، مشهد: انتشارات علامه طباطبایی.
  2. دهخدا، علی ‏اکبر( 1377)، فرهنگ لغت 16جلدی. چ دوم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  3. فتاحی زفرقندی، علی (1397).‏ شورای نگهبان؛ نظارت‏ بر انتخابات. تهران:‏ انتشارات پژوهشکدۀ شورای نگهبان.

 

ب) مقالات

  1. ایمانی، علی؛ قاسمی، علی ‏اصغر (1395). سیاست گذاری خدمت سربازی و فرایند ملت‏ سازی در ایران. فصلنامۀ پژوهش ‏های راهبردی سیاست، 5 (18)، 35-66.
  2. باقری خوزانی، محمدحسن؛ عطریان، فرامرز؛ مسعود، غلامحسین (1402). واکاوی شاخصه‏ های تضمین شفافیت در انتخابات ریاست جمهوری؛ مطالعۀ ابعاد ناظر به نامزدهای انتخاباتی. فصلنامۀ دانش حقوق عمومی، 12(41)، 127-150.
  3. تقی ‏زاده، جواد (1385). شرایط خاص انتخاب ‏پذیری در انتخابات سیاسی. مجلۀ حقوق اساسی، 4 (7و6)، 57-80.
  4. دری نوگورانی، حسین (1380). نظریۀ تحلیل اقتصادی نظام وظیفۀ عمومی. مجلۀ سیاست دفاعی، 34، 7-46.
  5. طحان‏ نظیف،‏ هادی؛ قلیچ ‏پور، سجاد (1400). آسیب ‏شناسی تعیین شرایط داوطلبان نمایندگی مجلس در پرتو قانون اساسی و سیاست ‏های کلی انتخابات. فصلنامۀ دانش حقوق عمومی،‏10 (31)، 19-42.
  6. غمامی، سید محمدمهدی؛ ماجدی، عباس (1392). دسترسی به مناصب حاکمیتی در حکومت اسلامی، محدودیت ‏ها و الزامات؛ مطالعۀ مورد جمهوری اسلامی ایران. نشریۀ حکومت اسلامی، 18(4)، 63-92.
  7. نویدنیا، منیژه (1382). درآمدی بر امنیت اجتماعی. فصلنامۀ مطالعات راهبردی، 6 (19)، 55-78.

 

ج) اسناد (قوانین، مقررات، طرح ‏ها و گزارش‏ های پژوهشی)

  1. ترابی، یوسف (1384). الگوهای سربازی آینده در جمهوری اسلامی ایران، شمارۀ 13122، مرکز پژوهش‏ های مجلس شورای اسلامی.
  2. جلیلی کامجو، سیدپرویز؛ جلیلی کامجو؛ سیدحمید (1391). ارزیابی ابعاد اقتصادی اجتماعی خدمت وظیفه، شمارۀ 2865، روزنامۀ دنیای اقتصاد.
  3. سیاست‏ های‏ کلی‏ انتخابات ابلاغی 24/07/1395مقام معظم رهبری.
  4. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1358.
  5. قانون اصلاح موادی از قانون خدمت وظیفۀ عمومی مصوب 22/08/1390مجلس شورای اسلامی.
  6. قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی با اصلاحات و الحاقات تا تاریخ 01/05/1402.
  7. قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب 03/ 03/ 1395.
  8. قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب 07/ 09/ 1378.
  9. قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب 09/12/1362.
  10. قانون انتخابات مجلس شورای ملی مصوب 17/11/1358شورای انقلاب.
  11. قانون انتخابات مجلس شورای ملی مصوب 29/07/1290.
  12. قانون بودجۀ سال ۱۳۹۴ کل کشور.
  13. قانون تسهیل ازدواج جوانان مصوب 27/09/1384 مجلس شورای اسلامی.
  14. قانون خدمت وظیفۀ عمومی مصوب ۲۹/06/۱۳۶۳.
  15. کرمانی، محسن (1400). ارزیابی اجتماعی سیاست خرید خدمت وظیفۀ عمومی، شمارۀ 18132، مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی .
  16. مرکز پژوهش‏ های مجلس شورای اسلامی (1382). گزارش کارشناسی اصول حاکم بر طرح خدمت وظیفۀ عمومی، شمارۀ مسلسل 6793.
  17. نوده فراهانی، اسماعیل؛ نیازی، محمد (1393). آسیب‏شناسی فرهنگی- اجتماعی خدمت نظام وظیفه در ایران، گزارش مرکز پژوهش ‏های اسلامی، شمارۀ 13708.
  18. یوسف ‏نژاد، ابراهیم؛ تیشه‏ یار، ماندانا (1382). مجموعه گزارش ‏های کارشناسی دربارۀ طرح خدمت وظیفۀ عمومی، مرکز پژوهش ‏های مجلس شورای اسلامی، شمارۀ 6795.