فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران
دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

آزادی پوشش مذهبی بانوان مسلمان از منظر حقوق بین‌الملل با تأکید بر آرای دیوان اروپایی حقوق بشر

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

سید طه موسوی میرکلائی 1
محمد دهنوی 2
ساوالان محمدزاده 3

1 استادیار سابق گروه حقوق عمومی و بین‌الملل دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران

2 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل، دانشکدۀ حقوق قضایی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران

3 پژوهشگر گروه حقوق بشر و بین‌الملل پژوهشگاه قوۀ قضاییه، تهران، ایران

https://doi.org/10.22059/jplsq.2022.332417.2917
چکیده
از آنجا که در دهه‌های اخیر برخی کشورهای اروپایی محدودیت‌هایی را برای پوشش بانوان مسلمان وضع کرده‌اند، ازاین‌رو تبیین وضعیت آزادی پوشش بانوان از منظر حقوق بین‌الملل ضروری است. این پژوهش سعی دارد با استفاده از آرای دیوان اروپایی حقوق بشر و اسناد و تعهدات بین‌المللی موجود در این زمینه، واژة محدودیت‌های ایجادشده علیه پوشش مذهبی بانوان مسلمان را به چالش بکشد و لزوم تأمین حق آزادی پوشش مذهبی را تبیین سازد. پرسش اساسی مقالة حاضر آن است که آیا مخالفت با پوشش مذهبی و حجاب بانوان در کشورهای اروپایی مغایر با حقوق بین‌الملل و حقوق بشر است یا خیر؟ مقالة پیش‌رو با روش توصیفی – تحلیلی و ابزار کتابخانه‌ای شامل بررسی اسناد موجود، به این نتیجه نائل می‌آید که ممنوع دانستن پوشش مذهبی نقض حقوق بشر افراد و آزادی دینی آنان است و این ممنوعیت بیش از آنکه بر مبانی حقوقی محکمی استوار باشد، ریشه در فشارهای سیاسی و اجتماعی دارد.

کلیدواژه‌ها

آزادی ابراز دین
آزادی دینی
پوشش مذهبی
حجاب
دیوان اروپایی حقوق بشر

عنوان مقاله English

Freedom of Muslim Women's Religious Clothing from the Perspective of International Law with Emphasis on ECHR Jurisprudence

نویسندگان English

Sayed Taha Mousavi Mirkalayee 1
Mohammad Dehnavi 2
Savalan Mohamadzadeh 3
1 Former Assistant Prof., Department of Public Law and International Law, Faculty of Judicial Law, University of Judicial Sciences and Administrative Services, Tehran, Iran
2 MA. in (International Law), Faculty of Judicial Law, University of Judicial Sciences and Administrative Services, Tehran, Iran
3 Researcher of The Human Rights and International Law Department of The Judiciary Research Institute
چکیده English

Since in recent decades, some European countries have placed restrictions on Muslim women's clothing, it is necessary to explain the status of women's freedom of clothing in the context of international law. This study using the judgments of the European Court of Human Rights and international instruments and obligations in this field, tries to challenge the inconsistency of restrictions on the religious clothing of Muslim women and explain the need to ensure the right to freedom of religious clothing. The main question of the present paper is that the opposition to religious clothing and hijab of women in European countries is contrary to international law and human rights or not? This paper concludes with a descriptive-analytical method and library resources including the examination of existing instruments that the prohibition of religious clothing is a violation of human rights and their religious freedom, and such a prohibition is based more on political and social pressures than on solid legal principles.

کلیدواژه‌ها English

freedom to manifest religion
religious freedom
religious clothing
hijab
the european court of human rights
  1. فارسی

الف) کتاب‌ها

  1. استوارت میل، جان (1395)، رساله دربارۀ آزادی، ترجمۀ دکتر جواد شیخ‌الاسلامی، چ ششم، تهران: علمی و فرهنگی.
  2. رهایی، سعید (1393)، آزادی دینی از منظر حقوق بین‌الملل با نگاهی به ره‌یافت اسلامی، چ دوم، قم: دانشگاه مفید.

 

ب) مقالات

  1. شمسی، احمدرضا (1390)، «تعهدات بین‌المللی اروپا در خصوص آزادی حجاب»، فصلنامۀ سیاست خارجی، سال بیست‌وپنجم، ش 1، بهار، ص 170-147.

 

  1. انگلیسی
  2. A) Books
  3. Hammarberg, Thomas (2011), Human rights in Europe: no grounds for complacency, 1st Edition, Council of Europe Publications, Strasbourg.

 

  1. B) Articles
  2. Barnett, Laura (2004), "Freedom of Religion and Religious Symbols in the Public Sphere", France, Law and government division, Library of Parliament, pp. 1-24.
  3. Rorive, Isabelle (2009),"Religious Symbols in The Public Space: In Search of a European Answer", Cardozo Law Review, Vol. 30:6, pp. 2669-2698.

 

  1. C) Documents
  2. Charter of the United Nations, 1945.
  3. European Convention on Human Rights (ECHR) (formally the Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms), 1950, Council of Europe.
  4. International Covenant on Civil and Political Rights, 1966, United Nations General Assembly.
  5. Universal Declaration of Human Rights, 1948, United Nations General Assembly.

 

  1. D) Cases
  2. ECHR, Abdulaziz, Cabales and Balkandali v. United Kingdom (Application Nos. 9214/80; 9473/81;9474/81) Judgment of 28 May, 1985.
  3. ECHR, Belcacemi and Oussar v. Belgium (Application No. 37798/13), Judgment of 18 July, 2017.
  4. ECHR, Buckley v. the United Kingdom (Application No. 20348/92) Judgment of 25 September, 1996.
  5. ECHR, Dahlab v. Switzerland, (Application No. 42393/98), Judgment of 15 February, 2001.
  6. ECHR, Dogru v. France (Application No. 27058/05), Judgment of 4 December, 2008.
  7. ECHR, Ebrahimian v. France (Application No. 64846/11), Judgment of 26 November, 2015.
  8. ECHR, El Morsli v. France (Application No. 15585/06), Judgment of 4 March, 2008.
  9. ECHR, Handyside v. the United Kingdom, Application No. 5493/72, Judgment of 7 December, 1976.
  10. ECHR, Hatton and Others v. the United Kingdom [GC] (Application No, 36022/97), Judgment of 8 July, 2003.
  11. ECHR, Kervanci v. France (Application No. 31645/04), Judgment of 4 March, 2009.
  12. ECHR, Kokkinakis v. Greece (Application No. 14307/88), Judgment of 25 May, 1993.
  13. ECHR, Köse and 93 Others v. Turkey (Application No. 26625/02), Judgment of 24 January, 2006.
  14. ECHR, Kurtulmuş v. Turkey (Application No. 65500/01), Judgment of 1 January, 2006.
  15. ECHR, Lachiri v. Belgium (Application No. 3413/09), Judgment of 18 September, 2018.
  16. ECHR, Leyla Şahin v. Turkey, (Application No. 44774/98), Judgment of 29 June, 2004.
  17. ECHR, Leyla Şahin v. Turkey [GC] (Application No. 44774/98), Judgment of 10 November, 2005.
  18. Manoussakis and Others v. Greece, (Application No. 1874891), Judgment of 26 September, 1996.
  19. ECHR, Refah Partisi (the Welfare Party) and Others v. Turkey [GC] (Application Nos. 41340/98, 4134298 and 41344/98), Judgment of 13 February, 2003.
  20. ECHR, S.A.S. v. France (Application No. 15585/06), Judgment of 1 July, 2008.
  21. ECHR, S.A.S. v. France (Application No. 43835/11), Judgment of 1 July, 2014.
  22. HRC, Hebbadj v. France (Communication No. 2807/2016), Decision of 17 July, 2018.

 

  1. E) Sites
  2. https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/05/face-masks-and-niqabs/
  3. https://www.hrw.org/news/2014/07/03/france-face-veil-ruling-undermines-rights
  4. http://www2.ohchr.org/english/issues/religion/standards.htm#I3

Council of Europe, COUR EUROPÉENNE DES DROITS DE L’HOMME EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS, Fatima El Morsl, 2008, Available at: www.legislationline.org/download/id/4592/file/ECHR_case_EL%20MORSLI%20v.%20FRANCE_2008_en.pdf

فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران
دوره 54، شماره 2 - شماره پیاپی 38
تابستان 1403
تابستان 1403
صفحه 1255-1278

  • تاریخ دریافت 24 مهر 1400
  • تاریخ بازنگری 07 دی 1400
  • تاریخ پذیرش 28 فروردین 1401

صفحه اصلی

اصول اخلاقی انتشار مقاله

فرایند ارزیابی و پذیرش مقالات

ارسال مقاله

بانک‌ها و نمایه‌نامه‌ها

تماس با ما